ZANIM KUPISZ AMIGË

Marek Pampuch

Rodzina Amig stale sië powiëksza. W obecnej chwili jest dostëpnych 8 modeli: A500, A500 plus, A600, A2000, A3000, A3000T, A3000UX i Amiga CDTV. Jeôli dodamy do tego produkowane do niedawna A1000, A2500, A2500UX oraz nie firmowanâ przez producenta A1500 -- stworzy sië caîkiem pokaúna grupka. Mówiâc jëzykiem piîkarskim -- "jedenastka z rezerwowym".

A przecieű, jak gminna wieôę niesie, pod koniec roku ma sië ukazaę nowy, oparty na procesorze 68040, model o roboczej nazwie Amiga 4000. Osoba, zamierzajâca zakupię Amigë, staje zatem przed trudnym wyborem, tak jak w bajce Fredry, gdzie to "osioîkowi w űîoby dano, w jednym owies, w drugim siano". Nie kaűdy jest w stanie samodzielnie dokonaę takiego wyboru, nie kaűdy takűe ma "uczonego w Amidze" kolegë, który mógîby doradzię przy zakupie. Postaramy sië pomóc takim zagubionym uűytkownikom, przedstawiajâc w tym artykule krótkie informacje na temat wszystkich modeli Amig. Byę moűe poniűsze dane przydadzâ sië równieű tym posiadaczom Amigi, którzy zamierzajâ "przesiâôę sië" na lepszy model. Sâdzë, űe takűe i ci Amigowcy, którzy w najbliűszym czasie zamierzajâ byę wierni aktualnie posiadanemu komputerowi -- znajdâ tutaj coô dla siebie. Byę moűe bëdzie to jakaô nowa informacja na temat "ich" komputera lub argument w dyskusji z kolegâ, który twierdzi, űe jego Amiga jest lepsza. Zdajemy sobie sprawë z tego, űe na temat "kupujë Amigë" zapisano juű tysiâce stron (w tym kilkaset po polsku), jednak wydaje nam sië, űe nasz artykuî naôwietla sprawë nieco inaczej, a ponadto jest jak "Wash and Go" -- omawia wszystkie Amigi w ramach jednego tekstu.

Tylko w samych Niemczech sprzedano do tej pory ponad 1 000 000 Amig. Commodore oferuje kilka modeli na prawie kaűdâ (niemieckâ -- przyp. tîum.) kieszeď. Nie wszyscy wiedzâ, na czym polegajâ róűnice miëdzy tymi modelami, czy moűna je rozbudowaę lub wyposaűyę w dodatkowy osprzët, ani teű, jakie sâ wady i zalety poszczególnych modeli.

AMIGA 500

Amiga 500 -- zdecydowanie najpopularniejszy z wszystkich oferowanych modeli -- jest jednym z trzech typów, w którym klawiatura znajduje sië w tej samej obudowie co komputer, zaô zasilacz umieszczony jest w osobnej skrzyneczce. A500 wyposaűona jest w 512 kilobajtów dostëpnej dla uűytkownika pamiëci Random Access Memory (RAM) i w jednâ stacjë dyskietek 3.5 calowych o pojemnoôci 880 kB. System operacyjny (w wersji 1.3) umieszczony zostaî w ukîadzie scalonym, który jest wbudowany w komputer (tak zwana pamiëę typu Read Only Memory -- ROM). Oznacza to, űe nowsze wersje systemu operacyjnego nie mogâ byę wczytywane z dyskietki. Wprawdzie pojawiîa sië ostatnio w obiegu dyskietka, pozwalajâca na emulowanie na A500 systemu operacyjnego w wersji 2.0, jednak taka emulacja nie pozwala wykorzystaę wszystkich moűliwoôci nowej wersji systemu, a ponadto, aby zadziaîaîa -- naleűy rozbudowaę Amigë o 512 kB pamiëci RAM typu Chip. Poza tym -- emulacja ta bëdzie poűyteczna jedynie do momentu, gdy ukaűe sië jeszcze nowsza wersja systemu operacyjnego. Praktycznie jedynym rozwiâzaniem jest w takim przypadku wymiana koôci ROM lub zainstalowanie przeîâcznika systemów operacyjnych (na przykîad takiego, jak opisany w artykule o Kickstartach). Operacja taka wymaga jednak ingerencji do wnëtrza komputera. Jeűeli Twój komputer jest na gwarancji -- spowoduje to jej utratë.

Fabryczna A500 ma z tyîu nastëpujâce gniazda:

• gniazdo równolegîe (parallel port) -- do którego moűna podîâczyę drukarkë standardu Centronics (czyli "do IBM-a"), digitizer obrazu lub dúwiëku (sampler). UWAGA: Przy podîâczaniu drukarki naleűy bezwzglëdnie sprawdzię, czy jej kabel jest dostosowany do Amigi, to znaczy, czy do zîâcza nr 14 we wtyczce od strony komputera przylutowany jest kabelek. Jeôli tak jest -- naleűy go bezwzglëdnie uciâę.
• gniazdo szeregowe (serial port) -- standardu RS 232. Obsîuguje ono modem, zîâcze akustyczne lub interface MIDI;
• gniazdo zewnëtrznej stacji dysków (disk drive) -- masz do wyboru dodatkowe stacje na dyskietki 3.5 lub 5.25 cala;
• wyjôcie dúwiëkowe stereo (L audio, R audio) -- moűesz tu podîâczyę na przykîad wzmacniacz HiFi;
• wyjôcie wizyjne kolorowe (RGB);
• wyjôcie wizyjne monochromatyczne (Composite) -- tu podîâczysz na przykîad monitor czarno-biaîy;
• gniazdo myszki (1 Joystick) -- moűna tu podîâczyę takűe joystick;
• gniazdo joysticka (2 Joystick) -- tu podepniesz joystick, pióro ôwietlne, paddle itp.;
• gniazdo sieciowe, gdzie podîâczasz wtyczkë zewnëtrznego zasilacza;
• gniazdo Expansion Port. Jest to zîâcze dla innych rozszerzeď sprzëtowych (na przykîad do twardego dysku). Znajduje sië pod klapkâ po lewej stronie obudowy, i ma formë 100-stykowego zîâcza;
• gniazdo Memory Expansion -- znajdujâce sië pod spodem komputera (równieű zakryte klapkâ). Umieszczasz tu dokupione oddzielnie rozszerzenie pamiëci albo na przykîad sprzëtowy emulator IBM-a firmy KCS.

O jakie urzędzenia dodatkowe moűna rozszerzyę A500?

• Twarde dyski. Taki dysk moűe zwiëkszyę szybkoôę przepîywu danych nawet do 1 MB/s (dla porównania z dyskietki szybkoôę ta wynosi 12--17 kB/s). Ponadto, na "twardzielu" moűna zmieôcię wiëksze zbiory niű na dyskietce (na przykîad baza danych z duűâ iloôciâ rekordów). Oprócz tego, programy przegrane z dyskietek na HD zajmâ na nim mniej miejsca. Pozorny paradoks moűna wytîumaczyę tym, űe pewne zbiory (na przykîad rozkazy z katalogu C:) na niektórych dyskietkach mogâ sië powtarzaę. Firmowy dysk A590 (podîęczany poprzez gniazdo Expansion Port) jest jednym z wolniejszych twardych dysków, a ponadto ma pojemnoôę zaledwie 20 MB, co juű po krótkim okresie pracy z nim okazuje sië iloôcię niewystarczajâcâ. Do A500 moűna takűe podîâczyę dowolny, nadajâcy sië do IBM-a dysk twardy, pod warunkiem uzupeînienia go o tzw. kontroler, pozwalajâcy na wspóîpracë tego dysku z Amigâ. Obecnie do A500 stosowane sâ kontrolery, pracujâce w dwóch standardach: ST506 i SCSI. Kontroler ST506 jest duűo taďszy, jednak nie jest taki szybki i pewny w dziaîaniu jak SCSI. W zwiâzku z tym, coraz czëôciej stosuje sië kontrolery SCSI i jednoczeônie obniűa ceny samych dysków. Przykîadowo -- dysk Quantum 52 MB z kontrolerem moűna w tej chwili nabyę za okoîo 1000 DM (podczas gdy jeszcze rok temu kosztowaî ponad 1800 DM). Trendu tego raczy nie zauwaűaę firma Commodore, uparcie stosujâca ST506. A500 moűna wyposaűyę takűe w wewnëtrznâ stacjë twardych dysków. Rozwiâzanie to jednak ma dwie wady. Po pierwsze dysk montowany jest zamiast stacji dyskietek (co zmusza do zakupu dodatkowej stacji), po drugie zaô kontroler podîâczany jest do podstawki procesora, co uniemoűliwia zastosowanie innego sprzëtu, podîâczanego w ten sam sposób (na przykîad kart przyspieszajâcych).
• Turbo-karty (karty przyspieszajâce pracë komputera, zwane popularnie "dopalaczami"). Do A500 moűna dokupię takie karty zarówno wewnëtrzne (podîâczane do podstawki procesora), jak i zewnëtrzne (doîâczane przez gniazdo Expansion Port). Przy zakupie naleűy bezwzglëdnie sprawdzię iloôę pamiëci 32-bitowej RAM, w jakę jest, lub moűe byę, wyposaűona karta. Sam procesor nie daje duűego przyspieszenia (okoîo dwa razy), natomiast razem z pamiëciâ 32-bitowâ potrafi sprawię to, űe Twoja Amiga bëdzie pracowaîa nawet dwadzieôcia razy szybciej niű "normalna" A500. Im wiëcej pamiëci 32-bitowej, tym wspóîczynnik przyspieszenia jest wiëkszy. Kto z uűytkowników "piëęsetki" powinien wyposaűyę jâ w taki dopalacz? Na pewno grafik (zwîaszcza zajmujâcy sië animacjâ), a prawdopodobnie kaűdy, dla kogo "normalna" A500 pracuje za wolno.

DANE TECHNICZNE AMIGA 500

DANE TECHNICZNE AMIGA 2000

DANE TECHNICZNE AMIGA 3000 (wersja podstawowa)

DANE TECHNICZNE AMIGA 3000 T

DANE TECHNICZNE AMIGA 3000 UX

DANE TECHNICZNE AMIGA 500 plus

DANE TECHNICZNE AMIGA 600

DANE TECHNICZNE AMIGA CDTV

DANE TECHNICZNE AMIGA 2500

DANE TECHNICZNE AMIGA 2500 UX

DANE TECHNICZNE AMIGA 1000

DANE TECHNICZNE AMIGA 1500