Prawie 17 milionów kolorów na Amidze nie jest juû marzeniem ôciëtej gîowy, nawet wówczas, jeôli nie masz 24-bitowej karty graficznej. Jednak bez dobrego programu do rysowania nie bëdziesz mógî zrobiê uûytku z tylu barw. Istnieje juû kilkanaôcie programów do obsîugi grafiki 24-bitowej na Amidze - przedstawimy Wam krótko trzy z nich, które uwaûamy za najlepsze.
Mniej wiëcej przed rokiem, podczas Amiga Centre Scotland, zademonstrowano pierwsze karty, umoûliwiajâce uzyskanie 16,8 milionów kolorów na Amidze (Harlequin-Board i VD 2001). Poniewaû jednak wówczas nie byîo jeszcze oprogramowania dla tych kart - mogliômy podziwiaê wyîâcznie "fabrycznie" gotowe obrazki 24-bitowe, i to tylko na ekranie specjalnego monitora. Obecnie sprawa ta wyglâda o wiele lepiej. Istniejâ juû specjalistyczne programy rysunkowe, takie jak TV Paint, VD Paint, DCTV Paint, Visiona Paint, Macro Paint i Paint Master, wykorzystujâce moûliwoôci buforowania ramki, oraz programy takie jak Scala, Broadcast Titler, Art Departament Professional 2.0, Real 3D (wersja 1.4) oraz Reflections 2.0, które wspomagajâ dziaîanie wymienionych wyûej programów, obsîugujâcych grafikë 24-bitowâ. Wszystkie te programy dziaîajâ takûe na zwykîej Amidze (z nieco rozszerzonâ pamiëciâ), a ich efekt moûna zobaczyê na normalnym monitorze Amigi. Aby zapoznaê Czytelników ze ôwiatem milionów barw, przedstawimy trzy róûne programy graficzne, a mianowicie TV Paint (przeznaczony do wspóîpracy z kartâ graficznâ Harlequin), VD Paint (karta VD 2001) oraz DCTV Paint (moduî DCTV).
Aby zobaczyê efekt dziaîania TV Paint w jego najmniejszej rozdzielczoôci - 740 x 576 punktów, trzeba mieê kartë Harlequin (o pojemnoôci pamiëci graficznej od 1,5 do 4 MB). UWAGA: TV Paint moûe pracowaê takûe na Amidze (rozszerzonej o takâ samâ iloôê pamiëci RAM) bez karty Harlequin. Jednak wówczas moûliwoôci programu bëdâ nieco zawëûone. Jeôli uznasz, ûe opisana powyûej rozdzielczoôê nie wystarczy i chciaîbyô pracowaê w rozdzielczoôci wyûszej, na przykîad 910 x 576 punktów - Twoja Amiga wraz z kartâ musi mieê minimum 12 MB RAM-u.
W okienkach znajdujâ sië wszystkie elementy obsîugi programu TV Paint, dziëki czemu moûna je îatwo przesuwaê po powierzchni rysunku i ustawiaê w dowolnym miejscu ekranu. Obok, spotykanych takûe w innych graficznych programach, funkcji standardowych, takich jak rysowanie punktów, rysowanie "od rëki" (dajâce moûliwoôê tworzenia dowolnych ksztaîtów), rysowanie linii, kóî, elips itp., szczególnie interesujâca jest funkcja pëdzla powietrznego ("airbrush"). Za jej pomocâ moûna ustaliê nie tylko rozmiar, lecz takûe gruboôê "wîosa" pëdzla oraz nasycenie "kropli" w obrëbie nakrapianego obszaru. Aby lepiej zrozumieê zasadë jego dziaîania - wyobraúmy sobie pistolet do natryskiwania farbâ, w którym moûna regulowaê jednoczeônie nie tylko ciônienie powietrza, ale takûe ksztaît szablonu nakîadanego na dyszë. Gdy do tego wszystkiego doîâczymy jeszcze funkcjë zagëszczania ("density") i koîysania barw ("color-cycling"), wówczas ekran monitora staje sië bajkowâ ôcianâ z grafitti (nie ustëpujâcymi jakoôciâ arcydzieîom z przejôcia podziemnego przy Rotundzie w Warszawie).
W programie TV Paint doskonale i bardzo praktycznie jest rozwiâzane maskowanie, czyli cecha, która uîatwia uzyskanie koloru zbliûonego do tego, o jaki nam chodzi. W przypadku dysponowania 16,8 milionami barw i ich odcieni uzyskanie ôciôle okreôlonego koloru nie jest îatwe, ale udaje sië przy umiejëtnym operowaniu maskowaniem. W programie TV Paint moûna na przykîad - stosujâc dwa kolory - zwiëkszaê lub zmniejszaê, za pomocâ myszy, procentowy udziaî kaûdej z tych dwóch barw, zaô przy wyborze tylko jednej barwy moûna jako maskë zastosowaê jeden z 255 odcieni tego koloru. W okienku szablonu napisów ("stencil") da sië ustaliê nie tylko poszczególne kolory maskujâce, ale i kolor "finalny". Przykîadem wykorzystania tej funkcji moûe byê zdjëcie przedstawiajâce kwiat maku. Jako kolor podstawowy wybrano tu jasnâ zieleï, dodajâc do maski 100 odcieni zieleni, a nastëpnie, aby otrzymaê gotowâ maskë - powtórzono të samâ procedurë dla bardzo ciemnej zieleni. Ûeby otrzymaê prezentowany efekt, wystarczyîo jeszcze tylko przeksztaîcenie barw i pokrycie czerniâ zbyt zielonych obszarów.
Program ma ponadto funkcjë wygîadzajâcâ maskowanie, dziëki czemu przejôcie od maski do tîa nie odbywa sië skokami o wartoôci jednego punktu ekranowego (jak w dotâd stosowanych programach graficznych), lecz w sposób pîynny. Uzyskanie podobnego efektu za pomocâ metod tradycyjnych (na przykîad w laboratorium fotograficznym) wymaga minimum póî dnia pracy.
Inny prezentowany tu obraz, nazwany przez nas "Pani pustyni", powstaî przy wykorzystaniu maskowania i zastosowaniu kolejnej funkcji programu, zwanej "przezrocze". Zasada îâczenia tych dwóch funkcji wyglâda nastëpujâco: Najpierw nakîada sië stylizowanâ figurë kobiety, jako maskë. Nastëpnie kopiuje sië ten obraz na drugie (znajdujâce sië z tyîu) okno ekranu, a na okno ekranu pierwszego (wysuniëtego do przodu) - wprowadza sië krajobraz pustyni. Rysunek ten "nakrapia sië" za pomocâ pëdzla powietrznego. Po dokonaniu tej operacji wybieramy z gîównego repertuaru programu funkcjë "przezrocze", i rysunek pustyni staje sië przezroczysty w miejscach "nakropionych". Na tylnym ekranie "schowaliômy" maskë - postaê kobiecâ, która w zaleûnoôci od intensywnoôci "nakropienia" obrazu bëdzie mniej lub bardziej widoczna. W ten sposób moûna tworzyê róûne dziwne obrazy, które czasami udaje sië uzyskaê w laboratorium, ale po dîugiej i trudnej obróbce fototechnicznej.
W programie TV Paint wyjâtkowo prosta jest takûe zmiana nasycenia barw. Ma on bowiem specjalne okienko sîuûâce do tak zwanej korekcji "gamma". Zasada tej korekcji jest nastëpujâca: Na poczâtku wybierasz jednâ, dwie lub trzy barwy podstawowe, które chcesz zmieniaê. Aby uzyskaê potrzebny kolor i odcieï, wystarczy przestawiê stopieï rozjaônienia i zaciemnienia wybranych kolorów bazowych. Niewaûne, czy ma to byê barwa ciemna, czy jasna, odcieï blady czy intensywny, kolor zimny czy ciepîy. Amiga wyposaûona w program TV Paint z korekcjâ "gamma" zadowoli najbardziej wymagajâcego uûytkownika (przypomnijmy, ûe wszystko dzieje sië w prawie 17 milionach odcieni). Podczas korekcji masz oczywiôcie zapewnionâ staîâ kontrolë wzrokowâ uzyskanego efektu, a w momencie gdy otrzymany wynik Cië zadowala - wystarczy wybraê myszkâ ramkë z napisem "OK" i... (kliknâê, dwumlasnâê, dwutrzasnâê, dwumysznâê, dwuwcisnâê - albo jak kto woli) - aby Amiga zapamiëtaîa ten odcieï.
W ten sposób moûna takûe îatwo tworzyê obrazy "dzienne" i "nocne" tego samego obiektu, co jest pokazane na zdjëciu nazwanym przez nas "Zmierzch wieczorny". Funkcja UNDO w programie TV Paint zostaîa zaprojektowana w sposób nieco odmienny od dotychczas spotykanych, co naszym zdaniem jest pomysîem niezîym. Funkcjë të moûna ustawiê w dwóch trybach: AUTO lub FUNCTION. W przypadku wybrania opcji AUTO funkcja UNDO zachowuje sië w sposób "normalny", czyli - moûna zlikwidowaê jedynie efekt ostatniego dziaîania. Jeôli natomiast ustawimy opcjë FUNCTION - wówczas program zapamiëtuje wszystkie dokonane odtâd zmiany aû do momentu, w którym wybierzemy nowâ funkcjë. W ten sposób dowolne eksperymenty na obrazie moûesz przeprowadzaê prawie "bezkarnie" , poniewaû wszystkie zmiany rysunku dokonane w obrëbie jednej funkcji moûna, jeôli Cië nie zadowalajâ - wycofaê. Naszym zdaniem, w programie brakuje jednak jeszcze jednej funkcji - logicznie wynikajâcej z przyjëtej tu formuîy - funkcji, która umoûliwiaîaby samodzielne ustalenie liczby kroków UNDO do zapamiëtania. Byê moûe zostanie to wprowadzone w kolejnej, zapowiadanej, wersji programu - 2.0.
Chociaû obecna wersja programu TV Paint z kartâ Harlequin pozwala na wprowadzenie 16.8 milionów barw do obrazów o rozdzielczoôci 2048 x 1366 punktów, to jednak, majâc "zwykîy" monitor moûna pracowaê tylko na wycinku obrazu o rozmiarach 910 x 576 punktów. Aby dopasowaê caîy obraz do tych "roboczych" rozmiarów wykorzystujemy funkcjë "edycji duûych obrazów" ("Big Edit"). Za pomocâ tej samej funkcji umieszczamy nastëpnie opracowany wycinek w caîoôci grafiki. Program zrobi to w taki sposób, ûe nie bëdzie widaê "szwów" obrazu.
O wiele wiëksze moûliwoôci ma program TV Paint dziaîajacy na Amidze wyposaûonej w kartë Harlequin. Poniewaû karta ta ma 32-bitowy bufor ramki - zaô na Amidze (na razie) moûna tworzyê grafikë najwyûej 24-bitowâ - program TV Paint wykorzystuje pozostaîe "wolne" 8 bitów karty do swoich celów, tworzâc na nich tak zwany "kanaî alfa". Kanaî ten moûe byê wykorzystany jako dodatkowy pëdzel maskujâcy. Za jego pomocâ moûna wsunâê jeden maskowany obraz w drugi lub umieôciê taki obraz w tle, uzyskanym ze úródîa video. Techniki te sâ wprawdzie wykorzystywane juû od dosyê dawna i to za pomocâ prostszego sprzëtu (na przykîad - genlock), lecz moûemy zauwaûyê, ûe na obrazach uzyskanych tym ostatnim sposobem wystëpujâ "ostre" krawëdzie na styku îâczonych elementów. Jeûeli dodatkowo krawëdzie te sâ ukoône, wówczas dochodzi do powstania niezbyt îadnego efektu zwanego schodkowaniem. Stosujâc "kanaî alfa" moûna w prosty sposób uzyskaê wygîadzenie krawëdzi.
TV Paint byî pierwszym programem do profesjonalnego tworzenia obrazów i ich obróbki na Amidze. Bogactwo "narzëdzi" programu, wspomagane przez duûâ szybkoôê pracy kart Harlequin, umoûliwia uzyskanie na Amidze efektów nie gorszych niû na innych, o wiele droûszych, stacjach graficznych, majâcych moûliwoôê pracy z milionami barw.
Istniejâ wersje programu TV Paint mogâce wspóîpracowaê z innymi, taïszymi niû Harlequin, kartami graficznymi (na przykîad VD 2001), jednak wówczas - przy zachowaniu wszystkich moûliwoôci programu - maksymalna rozdzielczoôê nie przekracza najwiëkszej rozdzielczoôci odpowiedniej dla danej karty, zaô sam program pracuje o wiele wolniej.
VD Paint jest programem nie wymagajâcym takiego sprzëtu, jak opisany powyûej TV Paint. Program ten opracowano w firmie Merkens EDV gîownie po to, aby wspóîpracowaî z digitizerem VD 2001 w czasie rzeczywistym. Do prawidîowej pracy programu wystarczy, gdy w Amidze jest zainstalowane minimum 3 MB pamiëci. Jednak do bardziej skomplikowanych "dzieî" (na przykîad przy wykorzystywaniu pëdzla), a takûe wówczas, gdy chcesz uûywaê funkcji UNDO zaleca sië 6 MB RAM-u. Zastosowana w programie, a "rozumiana" przez kartë VD 2001, nietypowa rozdzielczoôê ekranu (512 x 580 punktów) - jednoznacznie wskazuje, ûe podstawowym zastosowaniem bëdzie tu technika video. Rozdzielczoôê ta jest wystarczajâca do wiëkszoôci zastosowaï póîprofesjonalnych.
Program VD Paint jest dosyê prosty i przejrzysty. Zastosowano w nim wszystkie standardowe funkcje graficzne, jakkolwiek nie sâ one tak wygodne w obsîudze i tak przemyôlane, jak w przypadku programu TV Paint. VD Paint ma za to inne cechy, które sâ godne uwagi. Moûna szybko opanowaê repertuar funkcji programu oraz obîoûenie klawiszy funkcyjnych. W prosty sposób moûna wykonywaê wîasne nakîadki i procedury makro, bowiem wszystkimi funkcjami VD Paint steruje ARRex. Sposób stworzenia tych nakîadek jest bardzo prosty, co pozwala na dostosowanie wzornictwa grafiki do indywidualnych potrzeb. Dodatkowo uîatwia të czynnoôê znajdujâcy sië na dyskietce peîny ARRex oraz fakt, ûe stworzony przez Ciebie w tym jëzyku skrypt zostanie automatycznie zapisany na dyskietkë. (W pierwszym numerze Magazynu AMIGA rozpoczniemy kurs programowania w ARRex-ie - przyp. red.) Moûesz teû wykorzystaê stworzony wczeôniej skrypt do wykonania takich samych operacji na innym obrazie. Jest to szczególnie interesujâce w przypadku zastosowaï video oraz dla osób lubiâcych tworzyê wîasne programy demonstracyjne. Ponadto, tak utworzony skrypt moûna w kaûdej chwili zaîadowaê i zmieniê za pomocâ dowolnego edytora. Îadowanie jest równieû bardzo proste. Kaûdy kolejny skrypt zapisuje sië na dyskietce w katalogu VD_Key pod nazwâ odpowiadajacâ numeracji klawiszy funkcyjnych (F1...F10). Aby zaîadowaê go, wystarczy nacisnâê klawisz funkcyjny o numerze odpowiadajacym nazwie skryptu. Jeôli ktoô woli to zrobiê za pomocâ myszy, wystarczy ûe wybierze pole repertuaru oznaczone tym numerem. Za pomocâ skryptów ARRex-owskich moûesz stworzyê teû "prywatne" repertuary programu VD Paint i umieôciê je w dowolnym miejscu ekranu.
Przyjemnâ cechâ programu jest moûliwoôê rysowania za pomocâ dowolnie wybranego pëdzla. Pëdzel taki moûna wykorzystaê nie tylko przy rysowaniu, ale równieû i przy pracy z literami. W tym ostatnim przypadku wybierasz maîy pëdzel (okoîo 15 x 15 punktów ekranu), a nastëpnie wyszukujesz potrzebny Ci krój pisma. VD Paint akceptuje wszystkie kroje pisma Amigi, zarówno te "normalne", jak i czcionki-fonty wektorowe o dowolnej wielkoôci (na przykîad krój CG Times 200). Kolor pisma ustalasz, wybierajâc myszkâ opcjë "Brush" repertuaru. Stworzone w ten sposób "trójwymiarowe" litery wyglâdajâ caîkiem naturalnie.
VD Paint oblicza nie tylko, stosowane i w innych programach graficznych, czteropunktowe rozkîady barwne, które mogâ byê naîoûone na okreôlony wczeôniej ksztaît, ale równieû rozkîady piëciopunktowe. W tym pierwszym przypadku kolory rozkîadajâ sië symetrycznie od krawëdzi obiektu do jego ôrodka. Jeôli chcemy uzyskaê bardziej przestrzenny efekt cieniowania (na przykîad taki, jak na zdjëciu "Piëciopunktowy przebieg barw"), wówczas powinniômy zastosowaê opcjë "piëciopunktowâ". Ponadto, funkcja ta nie jest zwiâzana z wybranâ wielkoôciâ pëdzla. W przebiegu piëciopunktowym istnieje teû moûliwoôê ustawienia rogów ekranu jako czterech wzorców barwy, zaô jako piâty przyjëty zostanie dowolny punkt wskazany przez Ciebie myszkâ na ekranie monitora. Kolejnâ pozytywnâ cechâ VD Paint jest szybki zapis i odczyt stworzonych obrazów we wîasnym, programowalnym formacie. Dziëki temu grafika pojawia sië na monitorze bîyskawicznie (na przykîad na Amidze 3000 - 25 MHz w ciâgu 1 sekundy).
Na targach CeBIT92 zasygnalizowano pojawienie sië w niedîugim czasie profesjonalnej wersji programu VD Paint, która bëdzie miaîa moûliwoôci animacyjne (podobnie jak w Deluxe Paint III). Innymi cechami VD Paint "dla zawodowców" bëdâ: moûliwoôê obróbki bardzo duûych obrazów, sterowanie profesjonalnym "frame-grabberem" Sally produkcji EDV Merkens oraz funkcja UNDO dla dowolnej iloôci kroków. Ale juû teraz, nawet bez tych funkcji, VD Paint jest uûytecznym narzëdziem, pozwalajâcym na tworzenie i ulepszanie 24-bitowych grafik oraz obrazów video.