Blizzard 1230-III (Kamil Iskra) Postanowiem sobie, e napisz do Bumeranga [Izviestii, Kamilu, Izviestii... - korektor] artyku o Blizzardzie. W midzyczasie jednak recenzja tej karty, autorstwa Rafaa Wiosny, ukazaa si w "Magazynie AMIGA" (6/95). Bya ona jednak do oglnikowa, sdz wic, e nie zaszkodzi napisa jeszcze jednego artykuu na ten temat, nieco obszerniejszego. Jak zapewne wikszoci z Was wiadomo, jest to karta turbo przeznaczona dla Amigi 1200. Karta jest sprzedawana w eleganckim, tekturowym pudeku z obwolut (moecie je zobaczy w cytowanym wyej Magazynie AMIGA). Na obwolucie podane s, jak to zwykle bywa, informacje na temat tego, jaka to ta karta jest wspaniaa. Dwie z nich s jednak po prostu... nieprawdziwe, o czym napisz pniej. W pudeku znajdujemy sam kart (opakowan w antystatyczn foli i oboon tak fajn gbk), dwujzyczn instrukcj obsugi - po angielsku i po niemiecku - oraz kart rejestracyjn (ktr naley wysa do producenta, wpisujc w niej wasny adres i uwagi na temat karty - jeszcze tego nie zrobiem, gdy niestety jest ona tylko po niemiecku, a tego jzyka po prostu nie znam...). Chciabym zaraz na pocztku zaznaczy, e karty nie kupowaem w adnej polskiej firmie, bo to wizaoby si z 22% VATem - przywiz mi j z Niemiec znajomy handlarz z krakowskiej giedy, dziki czemu kosztowaa mnie ona tylko 820 z. By moe polscy dealerzy dostarczaj rwnie przetumaczon instrukcj - mnie jednak w zupenoci wystarcza ta po angielsku, jako e jzykiem tym wadam do dobrze. Karta jest sprzedawana w dwch wersjach - z procesorem 68EC030 40 MHz (bez MMU) oraz z 68030 50 MHz (z MMU). Kupiem t drug, jako e z caej karty wanie na MMU zaleao mi najbardziej - mog teraz uywa Enforcera (patrz mj artyku "Odpluskwiacze", "Magazyn AMIGA" 12/94), mam te zamiar w przyszoci zainstalowa sobie jakiego UNIXa (NetBSD bd Linuxa) - a UNIX bez MMU to ani rusz! Tak na marginesie, to wiecie, jak si robi ukady "EC"? Stanowi one produkcyjny "odrzut". Ot Motorola produkuje wszystkie ukady 68030 jako "pene". Kady ukad przechodzi wyrafinowane testy i naturaln rzecz jest to, e wiele ukadw jest wadliwych. Te, w ktrych jedyn wadliwie dziaajc czci jest MMU, s po prostu sprzedawane jako wersja "EC" - "bez" MMU. Amigowe programy czsto maj problemy z rozpoznaniem, czy ukad "EC" to rzeczywicie "EC", czy te czy jest to "peny" procesor. Wynika to z faktu, e MMU w takim ukadzie moe by niemal w 100% sprawne - wadliwie moe dziaa pojedyncza instrukcja w jakiej szczeglnej sytuacji. A bywa pono czasami nawet tak, e ukad "EC" zawiera W PENI sprawne MMU - po prostu gdy zapotrzebowanie na ukady "EC" jest wiksze, ni "produkcja odrzutw", Motorola pakuje w peni sprawne ukady w obudowy "EC". Instrukcja jest bardzo dobrze napisana. Zawiera 18 stron, podzielonych rwno pomidzy cz angielsk i niemieck. Omawia ona waciwie wszystkie aspekty zwizane z uywaniem karty, takie jak jej monta w Amidze, konfigurowanie, instalowanie SIMMa i koprocesora arytmetycznego. Co bardziej skomplikowane operacje s przedstawione na fotografiach, ktre cho mae, s jednak wysokiej jakoci - zdecydowanie nie mona ich nazwa "kserem z ksera". Pierwsza z dwch niezgodnoci z instrukcj, jakie zaobserwowaem, ujawnia si przy instalowaniu karty w slocie. Producent stwierdza, e karta bez problemu mieci si w rodku i e klapk mona normalnie zamkn. Nie wiem, moe moja A1200 jest niewymiarowa, ale mnie klapki porzdnie domkn si NIE udao - przeszkadza temu gniazdo SIMMa. Ten sam problem mia mj znajomy. I z pewnoci waciwie woyem kart, bo dla pewnoci wkadaem j do rozkrconej Amigi. W kocu zdecydowaem si po prostu klapki nie zamyka - ley sobie gdzie w szafce, a karta opiera si od spodu na stoliku, na ktrym stoi Amiga. Zreszt dziki takiemu rozwizaniu lepsza jest wymiana ciepa z otoczeniem, a trzeba Wam wiedzie, e CPU grzeje si do znacznie - byo nie byo jest to 50 MHz (cho i tak grzeje si o niebo mniej od "synnych" procesorw rodziny 80x86 :-). Karta ma tylko jeden slot dla 72-pinowego SIMMa, akceptuje SIMMy od 1 do 32 MB (cho nie wiem, czy w Polsce atwo bdzie kupi co powyej 8 MB), 70 ns lub szybsze. Zgadzam si tu z Rafaem Wiosn, e jest to ogromna wada w porwnaniu z wersj II karty, ktra miaa miejsce na dwa SIMMy, co umoliwiao stopniow rozbudow - ja "wrzuciem" SIMMa 4 MB (daem za niego na giedzie 370 z), marzc w duszy o 8 MB. Z ciekawych "jumperw" na karcie mona znale opcj "MAPROM", powodujc przepisanie Kickstartu z pamici ROM do RAM. Wydawao by si, e jest to bardzo fajna opcja - przyspiesza wg AIBB nawet o 25% wykonywanie funkcji zawartych w Kickstarcie. Niestety, opcja ta jest, jak to si mwi, "skopana": z wczonym MAPROMem resetu nie przeyje ADEN program rezydentny, np. systemowy "RAD". Polecam wic raczej uywanie systemowego programu "CPU" z opcj "FASTROM", ktra na dobr spraw powoduje to samo, a przynajmniej dziaa jak naley! Wg instrukcji, na karcie mona zamontowa koprocesor arytmetyczny 68882. Jak na razie nie instalowaem koprocesora, niewykluczone jednak, e niedugo bd musia to zrobi, gdy zapragn UNIXa - obecne wersje amigowych UNIXw nie obejd si bez FPU (jest to do wkurzajce - mao ktry program FPU wymaga, wic zupenie wystarczyaby jego emulacja, ale po prostu nikomu nie chce si tego zrobi!). Pocztkowo mylaem "To nie problem, kupi za grosze najwolniejsz wersj koprocesora", ycie jednak okazuje si nie by takie proste - w instrukcji jest wyranie napisane, e Motorola nie zaleca taktowania koprocesora wolniej od procesora gwnego - pozostaje albo posucha i wybuli w okolicach 500 z za wersj 50 MHz, albo j zignorowa... Producent karty, ktrym jest firma "phase 5 digital products", podaje, e przyspieszenie pracy jest 4-5 krotne. Dobrze wiadczy to o producencie, gdy istotnie takie wanie wyniki otrzymaem przy pomocy AIBB - szkoda, e nie wszyscy producenci s tacy (mwi tu o naszych rodzimych firmach - Elbox i Elsat - w reklamach podaj one, e ich karty pamici przyspieszaj komputer ponad dwukrotnie, co jest oczywist nieprawd - wystarczy uruchomi AIBB, aby si o tym przekona). Dobrze wiadczy rwnie o producencie to, e procesor jest rzeczywicie wersj 50 MHz - wielu konkurentw oszczdza stosujc procesory wolniejsze i "podganiajc" je (tzw. overclocking) ponad ich znamionow czstotliwo - czytaem w Internecie, e MTEC w wersji 28 MHz ma procesor 20 MHz, a w wersji 42 MHz - 33 MHz. Cho z drugiej strony w tyme samym Internecie czytaem, e firma Motorola w bardzo interesujcy sposb testuje swoje wyroby - jeeli ukad ma napisane na obudowie, e znamionowa czstotliwo pracy wynosi 20 MHz, to oznacza to, e przeszed pomylnie test pracy z czstotliwoci dwa razy wiksz - a wic 40 MHz! To jest dbanie o jako, nie?! Czytaem wypowiedzi ludzi, ktrzy o 100% "overclockuj" koprocesor arytmetyczny i nie maj ADNYCH problemw - moe i ja tak zrobi? Cho z drugiej strony te wiadomoci nie zostay potwierdzone przez "specw" od hardware'u - zgodzili si oni, e producenci testuj ukady z czstotliwoci o 20-30% wiksz od znamionowej, ale informacje o 100% "overclockingu" uznali za przesadzone. I komu tu wierzy? Testy prdkoci przeprowadziem przy pomocy AIBB 6.5. Na rysunku ktry, jak mam nadziej, LeMUr wrzuci gdzie tu niedaleko [chciaoby si, co? Sorry - not this time ;-((], moecie zobaczy "zbiorcze wyniki" w stosunku do standardowych konfiguracji. I nie mwcie mi, e ja Wam tu "kit wciskam". Ja te zdaj sobie spraw, e Blizzard nie wykonuje oblicze staoprzecinkowych o 28% szybciej od A4000. Taki rezultat jest spowodowany testem "MemTest", w ktrym to Blizzard jest szybszy od czterotysiczki o 3,63 raza (eufemizmem byo by powiedzie, e obsuga pamici w A4000 nie zostaa rozwizana optymalnie). By moe interesuj Was te porwnania z innymi kartami, z opcj FastROM itp - prosz bardzo - jest to moliwe dziki czowiekowi o nazwisku Yann-Erick Proy, ktry zebra moduy AIBB z wielu kart turbo w pakiecie "CompilAIBB 1.1". Oto one (w tej samej postaci, co na rysunku): Integer Graphics Floating Zwyke rozszerzenie pamici: Elbox 1204 2.99 1.27 2.71 Karta turbo z procesorem 68EC020: Blizzard 1220 28 MHz 1.65 0.99 1.49 Karty turbo z procesorem 68030: M-Tec 3 28 MHz 68882 16 MHz 1.59 1.03 0.91 Blizzard 1230-III FastROM 0.99 0.76 1.00 Blizzard 1230-III 68882 50 MHz 1.00 1.01 0.54 GVP 1230 50 MHz 68882 50 MHz FastROM 1.07 0.88 0.56 Apollo 1230 50 MHz 68882 50 MHz 1.05 1.01 0.51 Microbotics MBX 1230XA 50 MHz 1.09 1.07 1.07 DKB Moongoose 50 MHz 68882 50 MHz FastROM 1.19 0.86 0.57 I na koniec co eby Was dobi :-) A4000 Cyberstorm 68060 40 MHz (prototyp) 0.38 0.40 0.11 Staraem si wic porwna Blizzarda z innymi dostpnymi na rynku polskim kartami do A1200, jak rwnie ze wszystkimi taktowanymi zegarem 50 MHz. Wynik jest widoczny: Blizzard jest jedn z najszybszych kart turbo do A1200 - tylko nowa karta Apollo ma podobn prdko, wyprzedzajc Blizzarda w testach "Floating", ustpujc mu jednak w testach "Integer". Pono w niedugim czasie maj ukaza si karty do A1200 z procesorami 68040, a nawet 68060 - wtedy zakoczy si "prymat" Blizzarda 1230. Wynikw SysInfo nie podaj, bo ju dawno temu stwierdzono, e ten program do niczego konkretnego si nie nadaje - jego testy s sabo udokumentowane i szalenie nieprecyzyjne (ciekawe, kiedy w kocu zauwa to ludzie piszcy recenzje w polskiej prasie amigowej?!). Zreszt ju od tak dawna nie widziaem nowszych wersji (ja mam 3.24), e wyglda na to, i autor da sobie spokj (wreszcie!). Testy wykonane przeze mnie DiskSpeedem (a waciwie ScsiSpeedem) 4.2 wykazay, e twardysk Caviar 270 MB (WD Caviar AC1270F) waciwie nie przyspieszy - zarwno ze zwyk kart pamici FAST, jak i z Blizzardem, wykazuje 1,2 MB/sec. Najwyraniej to po prostu wszystko na co go sta i szybszy procesor ju na nic si nie zda... Cho sekwencja startowa systemu wykonuje si wyranie szybciej. Drug wykryt przeze mnie niezgodnoci z instrukcj jest to, e pami wcale nie jest "Fully Auto-Configurating Fast-RAM". Przez autokonfigurujc pami FAST rozumie si pami doczan do systemu we wczesnym etapie bootowania komputera przez bibliotek "expansion.library". Tymczasem Blizzard postpuje inaczej: pami jest doczana do systemu w pniejszym etapie bootowania, bezporednio przez kawaek kodu znajdujcy si w ktrym ze scalakw na karcie. Moe si to Wam wydawa niewanym szczegem, ale takie rozwizanie niesie ze sob pewne konsekwencje - w przypadku pamici autokonfigurujcej baza gwnej biblioteki Amigi, biblioteki "exec.library", zostaje umieszczona w szybkiej pamici FAST, tymczasem w Blizzardzie zostaje ona umieszczona w duo wolniejszej pamici CHIP (chyba Rafa Wiosna nieco przesadzi z tym "1500 ns" w swoim artykule - sdz, e 150 ns jest duo blisze prawdy). Ma to z pewnoci ujemny wpyw na prdko pracy systemu, cho trudno stwierdzi, w jakim stopniu... Autokonfigurujca pami FAST jest te zwykle pamici lokaln, tzn. nie znikajc po resecie komputera. Pami Blizzarda taka nie jest, dlatego te programy przeywajce reset komputera (np. systemowy RAD) umieszczaj si w pamici CHIP. Czy Blizzard dziaa nienagannie? W moim przypadku niestety nie... Wystpuje jeden problem, niezbyt uciliwy, ale niepokojcy. Mianowicie raz na par dni na ekranie pokazuj si "miecie" - jedna - dwie kreseczki. Moecie je zobaczy na rysunku, ktry LeMUr gdzie tu powinien w okolicach wrzuci... [patrz wczeniejszy dopisek...] S to ewidentnie "mieci" w pamici CHIP, bo pomimo, e widz je zwykle na tekstach (bo podstawow rzecz, jak robi na komputerze, to czytanie i pisanie rnego rodzaju tekstw), s zbiorami punktw. Tego problemu nie miaem ze zwykym rozszerzeniem pamici. Nie jest to te z pewnoci wada mojego egzemplarza Blizzarda, gdy zamienilimy si na kilka dni kartami ze znajomym (majcym identycznego Blizzarda) i zachowanie powtrzyo si u mnie. A u niego Blizzard dziaa nienagannie. Widz dwie moliwe przyczyny takiego zachowania: przecienie dychawicznego zasilacza 1200-ki (znajomy ma dysk 2,5 cala) bd (mniej prawdopodobne) niekompatybilno ktrego z uruchamianych przeze mnie "ulepszajcych system" programw. Nie napisaem wczeniej, e Blizzard, jak zreszt wikszo obecnie produkowanych kart turbo, ma dodatkowe zcze rozszerzajce. W chwili obecnej dostpny jest interfejs SCSI, ktry mona tam podczy, nie wiem jednak nic konkretnego na temat jego parametrw i ceny. Kamil Iskra Dodatek od LeMUra: Na pocztek przepraszam za brak obrazkw. ! - nie zmieciyby si na dysk; 2 - ten numer Izva by przygortowany w bardzo krtkim czasie... Sorki! Druga sprawa to fakt, e ja te mam czasem te "kropeczki" o ktrych pisze Kamil! A co najdziwniejsze - nie mam nic szczeglnego w swojej Amisi - jest to golutka A1200! "Kropeczki" pojawiaj si u mnie czasem podczas kompilacji programw w C (Sas C/C++ v6.50) i wystarczy je zasoni np. jakim oknem, a pniej odsoni aby znikny. Co to moe oznacza? Ano tyle, e nie sone czci RastPortu i najprawdopodobniej jest to wada Amigi! Nie wiem jak to jest w wypadku innych maszyn A1200, ale podejewam, e jest to wada wczeniejszych modeli (zarwno moja jak i Kamila Amiga ma ju swoje na karku). Czyby .p. C= zafundowao nam mae bdy?