Ulepszanie dświėku z01Wz00.szyscy zdajemy sobie sprawė z tego, ..ūe Amiga mogīa szokowaź swoim dświėkiem jakieō dziesiėź lat temu. Obecnie, w epoce szesnastobitowych kart muzycznych, DSP i tym podobnych gadgetów cztery oōmiobitowe przetworniki D/A naszych przyjacióīek raczej nie sā w stanie nikogo wbiź w ziemie. Jest jednak kilka stosunkowo prostych (i tanich) tricków, dziėki którym moūna nieco "podrasowaź" efekty naszej (bādś cudzej) pracy. Mowa tu bėdzie o kilku prostych dodatkach SPRZĖTOWYCH mogācych z pewnym stopniu dodatnio wpīynāź na jakoōź dświėku produkowanego przez Amigė. z01Pz00.ierwszym proponowanym ulepszeniem ..jest przystawka przegīosu. Ci z Was, którzy majā jā juū podīāczonā do swojego komputera mogā spokojnie omināź ten akapit. Natomiast Ci z Was, którzy przegīosu nie posiadajā, i do tego nie wiedzā nawet co to jest powinni przeczytaź ten opis i czym prėdzej siė we wspomnianā przystawkė zaopatrzyź. Co to w ogóle jest? Zaczniemy od maīego eksperymentu. Jeōli masz takā moūliwoōź, poīācz swój zestaw audio w taki sposób, aby móc sīuchaź muzyki z Amigi przez sīuchawki. Nastėpnie puōź jakikolwiek moduī. Jeōli nie jesteō nieszczėōliwym posiadaczem drewnianego ucha, powinny daź Ci siė we znaki charakterystyczne "dziury" w muzyce, oraz inne nieprzyjemne efekty - np. zanik dświėku w jednym z uszu podczas gdy w drugim īomocze aū miīo. Dlaczego tak siė dzieje? Sprawa jest prosta: poszczególne kanaīy Amigi (mowa tu o kanale lewym i prawym, nie zaō o kanaīach, które "widzimy" np. w ProTrackerze) sā caīkowicie odseparowane od siebie. W zwiāzku z tym, gdy sīuchamy muzyki przez sīuchawki do naszych uszu docierajā kompletnie róūne informacje dświėkowe. W rzeczywistoōci - kiedy np. idziemy ulicā - ZAWSZE jakaō czėōź sygnaīu "lewego" dociera do prawego ucha i vice versa. Kiedy idziemy wspomnianā ulicā - np. wzdīuū, i nawet jeōli jezdniė mamy po lewej stronie, to przejechanie jakiegoō pojazdu zostanie zarejestrowane zarówno przez lewe ucho, jak i prawe. "Sztuczka" polega na tym, ūe prawe zareaguje ciut sīabiej (i z minimalnym opóśnieniem wynikajācym z róūnicy odlegīoōci uszu od śródīa dświėku), i dlatego w wyniku jakichōtam skomplikowanych procesów w naszym mózgu ocenimy, ūe pojazd jechaī z lewej strony. Tak w uproszczeniu odbywa siė ocena kierunku przez zmysī sīuchu. Dświėk z Amigi niestety jest pod tym wzglėdem nieprzystosowany do naszych uszu, trzeba wiėc spowodowaź, aby jakaō czėōź sygnaīów przenikaīa siė wzajemnie. Uzyskujemy to wīaōnie dziėki przystawce przegīosowej. Wykonanie jej nie powinno sprawiź trudnoōci nikomu, kto miaī kiedykolwiek do czynienia z lutownicā, gdyū caīa jej konstrukcja to cztery elementy na krzyū (dosīownie!). Schemat przystawki zawiera plik "Przeglos.IFF", który powinien byź gdzieō na dysku, na którym znajduje siė "Pump". Elementy naleūy poīāczyź wedīug schematu, a caīoōź najlepiej umieōciź w niewielkim pudeīku. Dobrze jest zadbaź o ekranowanie go, gdyū w plātaninie kabli (zjawisko doōź czėste u kaūdego Amigowca) īatwo o zakīócenia, sprzėūenia czy przydświėki sieciowe. Wygodnym rozwiāzaniem jest zaopatrzenie przystawki przegīosu w odpowiednie wtyczki i gniazdka (najlepiej typu "chinch") po obu stronach. Uīatwia to póśniejsze poīāczenia. Koszt wszystkich czėōci nie powinien przekroczyź kilku zīotych. Po podīāczeniu przegīosu musimy jeszcze dokonaź regulacji - odpowiednio ustawiajāc potencjometry regulujemy przegīos z lewego kanaīu na prawy i odwrotnie. Najlepiej jest tego dokonaź podczas gdy na jednym kanale gra jakiō ciāgīy i jednostajny dświėk - wówczas krėcimy tak potencjometrem, aby w gīoōnikach lub sīuchawkach graīy obie strony, jednak tak, aby jedna z nich graīa nieco gīoōniej. Potem zmieniamy kanaī, na którym odtwarzany jest dświėk i postėpujemy analogicznie, dāūāc do uzyskania nieco gīoōniejszego dświėku na przeciwnym kanale. z01Dz00.rugim proponowanym ulepszeniem jest ..wykonanie dodatkowego gīoōnika w pseudokwadrofonicznym ukīadzie Haflera. Spokojnie! W rzeczywistoōci z kwadrofoniā nie ma to wiele wspólnego, jednak w sposób wyraśnie sīyszalny poprawia dynamikė dświėku i nadaje mu efekt przestrzennoōci. Na czym to polega? Wbrew pozorom jest to bardzo proste - polega na zastosowaniu trzeciego gīoōnika, umieszczonego centralnie ZA sīuchaczem i odtwarzajācego wyīācznie RÓŪNICE pomiėdzy kanaīami lewym i prawym. Caīa praca, jakā naleūy wykonaź to przylutowanie do gīoōnika dwóch przewodów i wpiėcie ich wolnych koļcówek do wzmacniacza. Caīy trick polega na odpowiednim wpiėciu tych koļcówek. Wiėkszoōź wzmacniaczy posiada zaciski do kolumn - po jednym czarnym i jednym czerwonym na kaūdā kolumnė. My wpinamy jeden koniec do CZERWONEGO zacisku LEWEJ kolumny, a drugi - do CZERWONEGO zacisku kolumny PRAWEJ. Oczywiōcie, kable od kolumn "oryginalnych" pozostawiamy na swoim miejscu. Teraz tylko naleūy ustawiź gīoōnik centralnie z tyīu, na wysokoōci uszu, usiāōź wygodnie, zapuōciź jakiō moduī i... Co jest? Ūadnej róūnicy... Proponujė kilkakrotnie dokonaź wīāczenia i wyīāczenia dodatkowego gīoōnika w czasie, gdy gra muzyka. W tym momencie, jeōli chcesz wysīaź mi kwiaty, to adresu poszukaj w advertach ;-) Jeszcze kilka uwag technicznych. Jako gīoōnik moūna zastosowaź dowolny gīoōniczek, którego moc nie jest zbyt maīa w stosunku do mocy gīoōników przednich. Przyjmuje siė, ūe wystarcza moc ok. 1/3 mocy gīoōników przednich, choź moūna teū próbowaź z mniejszymi. Ja mam jako gīoōnik tylny szerokopasmowy gīoōnik 15W, podczas gdy gīoōniki gīówne majā 2*110W. Caīoōź dziaīa bardzo dobrze i ogromnie poprawia dynamikė dświėku. Naleūy pamiėtaź, ūe rezystancja gīoōnika tylnego ma duūe znaczenie dla bezpieczeļstwa wzmaczniacza. Nie wolno w ūadnym wypadku podīāczaź gīoōników o rezystancji poniūej 8 omów, a wskazane jest uūywanie gīoōników piėtnastoomowych. Istnieje jeszcze jedna wersja tego ukīadu. Zamiast jednego gīoōnika tylnego stosujemy dwa, poīāczone szeregowo. Muszā one byź ustawione z tyīu sīuchacza, powinny byź one rozsuniėte na boki o mniej wiėcej tā odlegīoōź, o jakā oddalone sā gīoōniki przednie (odlegīoōź tā najlepiej dobraź doōwiadczalnie). Uzyskujemy wówczas efekt pozornego poszerzenia bazy, tj. czasem wydaje siė, ūe dświėki dochodzā bardziej z boku, niū wynikaīoby to z ustawienia gīoōników ("dświėki zza ōciany"). Najlepiej wówczas zamknāź oczy przy sīuchaniu muzyki i zapomnieź caīkiem o otaczajācej rzeczywistoōci - wraūenia jakie moūna odnieōź sā naprawde niesamowite. Zaznaczam, ūe ukīad Haflera moūe byź zastosowany nie tylko podczas sīuchania muzyki z Amigi - równie dobrze moūna sīuchaź za jego pomocā muzyki pochodzācej z innych śródeī - np. z magnetofonu czy pīyt CD. Wszystkie efekty stereo zostanā znacznie uwypuklone, a siedzāc idealnie w centrum pola dświėkowego przestaniemy odczuwaź poīoūenie gīoōników - dświėki bėdā siė rozlegaīy wszėdzie dookoīa. Nawet jeōli pozornie nie sīychaź tylnych gīoōników (majā one przecieū znikomā moc), to w rzeczywistoōci robiā one to, co do nich naleūy. W razie wātpliwoōci przeprowadście wspomniane juū porównanie - odsīuch z tylnymi gīoōnikami, a potem bez. Ukīad Haflera, który zamontowaīem sobie jakiō czas temu przy moim sprzėcie sprawuje siė doskonale i oprócz niewielkiego spadku mocy nie wpīywa negatywnie na parametry wzmacniacza. Polecam go wszystkim tym, którzy lubiā od czasu do czasu przenieōź siė w ōwiat dświėku i zapominajāc o wszystkim poprzeūywaź caīā duszā swoje ulubione utwory. s01k04 Bartman s00k01 Ps. Autor nie bierze odpowiedzialnoōci za skutki wynikīe z niewīaōciwego lub nieumiejėtnego wykonania opisanych dodatków. Dlatego osoby, które nie majā doōwiadczenia w eksperymentach z lutownicā i sprzėtem audio powinny zwróciź siė o pomoc do bardziej zorientowanych w tym temacie ludzi.