NAPĘD CD W AMIDZE 1200 (Yoyo/Ind.) Chcielibyőcie mieç dostęp do gigabajtów softu? Pytanie! Kto by nie chciaî, tylko jak to zdobyç, gdzie trzymaç i ile za to trzeba zapîaciç. Odpowiedű jest prosta-őrednio 10 groszy za megabajt i do tego nie zajmuje to miejsca. Jak? Wystarczy kupiç napęd pîyt kompaktowych! Juţ sîyszę westchnięcia-tylko ţe do Amigi tyle to kosztuje, taki 3Tandem1 dajmy na to. Za sam sterownik trzeba daç ponad 200 zî! A na firmowy napęd made by 3Escom1 przyjdzie nam jeszcze poczekaç. Prawda, ale póî roku, moţe więcej, temu. Teraz jest juţ bardzo prosty i tani sposób, ţe aţ się dziwię jak to się staîo, ţe nikt o tym jeszcze nie napisaî w ţadnej gazecie 4(wîaőciwie to jest jedna amigowa gazeta)1 ani magu. Wszystko to dzięki temu, ţe ostatnio dominujćcym standardem CD-ROMU 4(nie znoszę tej bzdurnej nazwy, ale chodziîo mi o Smutnych)1 jest 5AT-BUS ATAPI1. Po drugie powstaî wspaniaîy pakiet sterowników 5CacheCDFS1, który pozwala podîćczyç to cudo do Amisi. Co więc jest potrzebne, ţeby staç się posiadaczem napędu? Po pierwsze samo urzćdzenie. Z tym nie ma ţadnego problemu, poniewaţ moţe to byç dowolny napęd dysków kompaktowych tzw. "do peceta". Musi to byç tylko napęd 5AT-BUS ATAPI1, ale innego obecnie ze őwiecć szukaç. Dla kompletnie niezorientowanych to taki napęd, który podîćcza się do wtyku dysku twardego, jako drugie takie urzćdzenie. Na pudeîku 3musi1 to byç napisane (sprzedawcy teţ się moţna spytaç, ale kto by im ufaî). Napęd moţna kupiç praktycznie w kaţdym sklepie pecetowym lub komputerowym, albo (o wiele taniej) na gieîdzie. Ceny obecnie ksztaîtujć się od 200 zî 4(a moţe teraz mniej?) 1za kompletny No Name podwójna szybkoőç do... kilkunastu starych "melonów" za super napędy szeőciokrotnej prędkoőci. Őredniej klasy urzćdzenie moţna kupiç za okoîo 300-350 zî i gwarantuje to dobrć pracę. Tutaj jednak chciaîbym zaznaczyç, ţe jakoőç wiele znaczy. Tanie napędy majć sîabć korekcję bîędów, która występuje przy kaţdym odczycie i moţe to byç przyczynć nieprawidîowego dziaîania. Prawdę mówićc najbardziej popularne 4Mitsumi1 sć marne. Napęd, na przykîad, 4Sony1 który sam posiadam jest moţe i droţszy nawet i o 100 zî, ale co to jest, przyjmujćc ţe na tym poprzednim nie ruszajć niektóre pîyty. Juţ "nadzianie się" na trzeci kompakt (őrednio liczę po 50 zî za tytuî) niweluje pozornć "oszczędnoőç" i potem to juţ tylko pîacz i... cholery lecć. Gdy juţ kupimy wypatrzony napęd czas na podîćczenie go do Amisi. Tutaj pojawiajć się jedyne kîopoty (jeőli to moţna nazwaç kîopotami, bo przy îucie szczęőcia wszystko będzie OK). Pecetowy dysk ze sterownikami moţemy sobie w buty wsadziç albo zabawiç się w 3Disk Doctora1 (czytaj:rozwaliç na najbliţszej őcianie). To samo z kabelkiem, który sîuţy do podîćczenia napędu do piskadîa typu Soundblaster. Czasem w pudeîku znajduje się jeszcze taőma îćczćca (taka jak do twardziela). Tutaj wszystko zaleţy od tego, czy posiadamy twardy dysk (wîaőciwie moţna uţywaç CD bez twardego, ale to tak, jakby wîamywaç się do banku po pięç zîotych-moţe nie za bardzo trafne porównanie, ale panimajecie?). Jeőli nie, to wystarczy kupiç kabel poîćczeniowy do twardziela (na przykîad 4HD Kit Elsat1). Jeőli juţ twardy mamy, to musimy kupiç tzw. 5przelotkę1. Jest to po prostu taka sama taőma, tylko dîuţsza i w dodatku posiadajćca trzy wtyczki (nie dwie jak zwykîy kabel do twardziela). Moţna teţ dostaç takie trójniki, do których z dwóch stron podîćcza się taőmę. Tutaj wîaőnie leţy pies pogrzebany 3(Uwaga! Padlina!)1. Większoőç kabli dostępnych w sprzedaţy to tzw. domowa robota, klepana przez brakorobów, którzy tylko chcć zarobiç. Na to nie ma jednak rady-albo trafisz szczęőliwie na dobry kabel, albo musisz sam go "poprawiç". Ja na przykîad kupiîem dwa i oba byîy do dupy i gdyby nie kolega 4(Hi Tomek!)1, to bym sobie nie poradziî, bo kaţdy kontakt z lutownicć to dla mnie jakieő straty (ostatnio myszka). Po prostu 4pieprzone brakoroby1 wciskajć te wtyczki na siîę a przecieţ kaţdy z czterdziestu kilku styków musi byç osobno. Na przykîad w moim kablu wciőnięto na siîę taőmę od dysku 3-calowego do wtyczki od dysku 2, 5 cala (pozdrowienia dla producenta! Niestety, nie pamiętam nazwy firmy). Zakîadam jednak, ţe juţ uporaliőcie się z kablem... no moţe nie tak szybko. Wymaga to 4wielu1 prób i masy czasu oraz straconych nerwów (chyba, ţe-jak juţ mówiîem-wszystko będzie OK. Takie szczęőcie miaî kolega, ale jego 3Szanowny Pan Murphy1 ze swoimi prawami widocznie oszczędziî. Sć szczęőciarze na tym őwiecie... ). W moim przypadku byî to na przykîad twardy dysk 4Maxtor Super Prćdodój1 o niesamowitej pojemnoőci 170 MB. Okazaîo się, ţe poţera on więcej prćdu niţ dwa Caviary nowego typu. Moţe to jednak i dobrze, bo dzięki temu zmieniîem sobie "przy okazji" twardziela na Connera 850 MB, więc nie narzekam. Nie od razu jednak Kraków zbutowano, jak mawia przysîowie. Otóţ dyski Conner majć to do siebie, ţe po resecie Amiga nie przyjmuje do wiadomoőci ich istnienia. W tym przypadku naleţy oczywiőcie odcićç pierwszć ţyîę w przewodzie. Tylko jak tu jć odcićç, skoro napęd jej potrzebuje? Prosta odpowiedű-trzeba ominćç wtyczkę. I tutaj znowu, gdyby nie pomoc kolegi Tomka 4(Hi again!)1, marny byîby mój los. Na szczęőcie daîo się to zrobiç i napęd zadziaîaî (fanfary, chóry, alleluje, szampany i inne bankiety)!. Oczywiőcie w przypadku innego dysku tego "probliema" nie będzie, więc się nie martwcie :). Oczywiőcie jest jeszcze sprawa zasilania. W moim przypadku wymiana dysku wystarczyîa a wbrew pozorom standardowy "lekki" zasilacz do A1200 potrafi ucićgnćç twardy (normalny!), rozszerzenie pamięci i napęd CD. Zasilanie bowiem CD pobiera z Amigi i do tego sîuţy drugi podwójny kabel, który powinien znajdowaç się w zestawie (trójnik do twardziela i CD, taki skręcony kolorowy z kilku przewodów). Jeőli jednak to nie wystarcza (zobaczymy, co będzie przy karcie turbo!), naleţy kupiç pecetowy zasilacz 200W i go podîćczyç. Schematy byîy publikowane w 3MA1 i innych pismach. Jeőli macie dobry (czytaj:nie prćdoţerny) dysk twardy, to szafa gra. Ktoő moţe spytaç:jak to wyglćda? Przecieţ napęd się do Amigi nie zmieőci? Oczywiőcie, ţe nie! Naleţy w tym celu taőmę i kabel zasilajćcy wycićgnćç z lewej strony obudowy (na wysokoőci stacji dysków z drugiej strony) i wycićç niewielki otwór, ţeby pokrywa się zamknęîa. Milimetr, moţe dwa powinny wystarczyç-nie zeszpeci to zbytnio naszej Przyjacióîki. Jedyny kîopot moţe byç przy krótkim kablu z kartami krzemowymi, ale kto ich uţywa (poza Tandemem, ale to mamy z gîowy)? Jedyne, co nam pozostaje zrobiç, to zainstalowaç sterowniki w systemie. Wîaőnie-tylko skćd je wzićç? Na caîe szczęőcie (jeőli ktoő chce byç w porzćdku z Ustawć :) wersje demonstracyjne sć shareware (jedyna róţnica w porównaniu z wersjć peînć, to requester co póî godziny a po dwóch sterownik znika z systemu i konieczny jest reset) i dostaniecie je na kaţdej gieîdzie (nawiasem mówićc wersje peîne teţ). Poza tym moţna je znaleűç na Aminecie. Jeőli ktoő nie wie, gdzie jest najbliţsza gieîda :), albo nie ma dostępu do Aminetu (tego na pîytach CD teţ, bo jak, skoro nie ma jeszcze napędu), to moţe pora napisaç do pewnego swappera, który chętnie je wam nagra :)... Jeszcze drobne uwagi odnoőnie uţytkowania. Po pierwsze napęd jest szybszy od większoőci twardzieli i zgîasza się przed HDD. Wtedy na ekranie pokaţe się znana scenka rodzajowa pt. 3"Jak tysićc dyskietek do jednej stacji weszîo i inne magiczne sztuki"1. Wystarczy jednak reset i juţ dysk startuje. Dodatkowo przed wykonaniem komendy 3mount CD01, którć wywoîuje start Workbencha, dioda HDD będzie się cićgle őwieciç. To samo jest jednak na Grzejniku (w którym mój napęd pokutowaî, zanim kupiîem oszczędniejszy twardy dysk) i nie jest spowodowane ţadnym zwarciem ani bîędem i co najwaţniejsze -nic się nie dzieje. Moţe esteci nie będć zadowoleni, ţe napęd leţy sobie ot tak, bez obudowy i w dodatku kable na wierzchu, ale nie moţna mieç wszystkiego: jedynym wyjőciem jest zrobienie sobie samemu obudowy, lub kupno mini-tower do Amigi, bo za komplet kabli do CD+obudowa jednak z firm ţćda sobie 85 zî. No, ale jak ktoő chce, niech pîaci... Caîa sprawa sterowników do napędu "dysków koîpaktowych" to zaledwie kilka plików (krótkich) w katalogu L, 3a1200_atapi. device1 w Devs i driver CD0: w DosDrivers. Do tego kilka programów w pakiecie to na przykîad playery do pîyt muzycznych (przez wyjőcie sîuchawkowe, ale jakby się kto uparî... ) i emulator CD32 (niezîy, wszystkie moje pîyty dziaîajć!). Na moim napędzie 5(Sony CDU-55E)1 dziaîa tylko CDPlayer, ale to wystarczy (jest jeszcze 4YACDP1 i 4JukeBox1). Dodatkowo na blacie po wîoţeniu dysku muzycznego pojawia się ikonka i po kliknięciu moţna posîuchaç muzyki bez wîćczania playera. Szybkie klikanie przeskakuje poszczególne utwory a to samo moţna uzyskaç, jeţeli kupiîo się napęd z przyciskiem 3play1 (ja nie mam). Player uruchamiamy więc tylko do przewijania a bardziej rozbudowane pozwalajć programowaç utwory a takţe sporzćdzaç automatycznie rozpoznawany katalog pîyt i utworów (kaţda pîyta ma inny numer ID). To juţ więcej niţ jakikolwiek odtwarzacz wieţowy i to o wiele taniej (jakoőç jest OK, jak to z CD). Na przykîad w tej chwili, gdy piszę ten tekst, sîucham sobie soundtracka z 4Indiany Jonesa1 (pa papapa, pap papa, tra trata ta, tratata... sorry :) przez sîuchawki. O wîaőnie kawaîek na pocićgu... Natomiast odnoőnie emulatora CD32. Jest on dobrze dopracowany i ma duţe moţliwoőci konfiguracji (wyîćczanie cache, fastu, emulacja joypada na klawiaturze, zapis stanu gry na dysku) i dobrze dziaîa. Z pozostaîych mi po CD32 kompaktów (tamtego urzćdzenia do pracy z pîytami uţytkowymi nie moţna zmusiç-sam się na to nabraîem i ostatecznie straciîem na tym sporo, bo teraz nikt nie chce kupiç konsoli a nie czyta ona poprawnie większoőci pîyt, np. Aminet, Meeting Pearls, nawet przez Sernet) wszystkie udaîo mi się uruchomiç. Jedynie niekiedy sć buraczki (np. muzyka w 3Liberation1 startuje co sekundę od nowa a w 3Alien Breedzie1 intro się często zacina, chociaţ jak wystartuje, to kaţdy pecetowiec podwija ogon i nagle mu się przypomina, ţe zostawiî mleko na gazie :). To wszystko jednak nic w porównaniu z korzyőciami, jakie wypîywajć z posiadania napędu. Otwiera się przed nami moţliwoőç dostępu do Internetu nieporównywalnie niţszym kosztem niţ zîodziejskie opîaty dla NASKu (wspomniana seria 4Aminet1, którć moţna zaprenumerowaç i co dwa miesićce za 50 zî otrzymywaç aktualne ok. 1 GB danych z sieci). Poza tym wiele innych 4(Fred Fish, Meeting Pearls, 17 Bit, tysićce pîyt z obrazkami "pecetowskimi", ale to ţaden problem przy GIFach czy PCXach)1. Ostatnio teţ pojawiîy się na rynku polskie pîyty! Tak, do Amigi i to z tym, co tygrysy lubić najbardziej, czyli z produkcjami 4polskiej Sceny1! O tych pîytach przeczytacie w innym moim tekőcie w tej Silesii, o ile uzyska on "bîogosîawieństwo" Redakcji. Wspomnę tylko, ţe na przykîad na 5"CDPL1"1 znajduje się caîy stuff wypuszczony na 3Intel Outside II1, ale to oczywiőcie nie wszystko... Dodatkowo taki wyprowadzony kabel po odîćczeniu napędu to miejsce na drugi twardy dysk (wîaőciwie to byîo pierwotne przeznaczenie tego "wynalazku"). Po co męczyç się z dyskietkami, jeőli mamy z kolegć twarde dyski i takie poîćczenie. Wystarczy uruchomiç i zaczćç przegrywaç... Myőlę, ţe chociaţ częőç z Was zaczęîa dzięki temu tekstowi myőleç o kupieniu napędu do swojej tysićcdwusetki. Jeőli będziecie mieli jakieő pytania, to nietrudno się ze mnć skontaktowaç (na ile pOczta pozwoli :). Na koniec jeszcze 4"Where is the money?"1, czyli podsumowanie kosztów: -napęd CD - ok. 53001 zî (őrednio) -kabel poîćczeniowy -5 301 zî -dyskietka+nagranie 531 zî (na gieîdzie rzecz jasna) -nerwy i nieprzespane noce - gratis :) Razem daje to 53331 zî (dobrze, ţe nie 666... ). Naprawdę warto! 3Wasz maniak srebrnych krćţków1 4Yoyo/Ind. 1