Inleiding in Lotus 123. """"""""""""""""""""""" Een woord vooraf: """"""""""""""""" Lotus 123 is het toonaangevende spreadsheet programma voor MS DOS computers. Het wordt veel geimmiteerd, dat noemt men "klonen". Derhalve zal veel van het besprokene ook voor andere programma's dan Lotus kunnen gelden. Zelfs voor "niet MS DOS" computers. Deze, en de vervolg artikelen, hebben in de verste verte niet de intentie een volledige Lotus cursus te zijn. Alleen de basis wordt gelegd, alsmede wat tips. Allereerst: "wat is een spreadsheet": """"""""""""""""""""""""""""""""""""" Dit is een werkblad, verdeeld in vakjes, die men "cellen" noemt. De verticale cellen noemt men een kolom (colum), de horizontale heten een rij (row). Een kolum wordt aangegeven door letters bovenaan, een row door cijfers links. Het aantal rijen en cijfers tesamen bepalen de maximale grootte (capaciteit) van het werkblad. Bij LOTUS is dit: 256 kolommen van 8192 cellen elk =2.097.152 cellen! Een cel wordt aangegeven als een coordinaat, zoals D4. "Wat kun je ermee?" """""""""""""""""" Meer dan je denkt. Allereerst natuurlijk allerlei toepassingen die rekenwerk vereisen, zoals: huishoudelijke en/of autokosten, hypotheekberekeningen, korting, of B. T.W. tabellen, zakelijke overzichten betreffende, inkoop, verkoop, winst en combinaties daarvan, prijscalculatie, balanzen, voorraad, loon adm., enz. Maar je kunt een spreadsheet ook als database gebruiken. Kortom, de beperking zit niet zozeer in het programma, maar meer bij de capaciteit van de gebruiker. "De menubalk": """""""""""""" Er zijn vele commando's beschikbaar. Deze kunnen op verschillende manieren worden ingegeven. Op mijn computer (Atari ST) werk ik o.a. met een kloon van LOTUS (o.a. LDW Power) en deze laat zich ten 1e besturen door een muis. Achter elk commando uit de menubalk, gaat een nieuwe menubalk schuil. Bij "muisversies" heten die "dropdownmenu", bij gewone versies heten die "subdirectorie". De menubalk kun je bij LOTUS en soortgenoten oproepen door op de "slash" (/) te drukken. Daarna kun je je keuze uit de menubalk maken door: de 1e letter van het betreffende commando in te tikken, of: met de cursortoetsen er doorheen te wandelen, of: bij sommige klonen met de muis op de keuze te klikken. Verder zijn een aantal veel gebruikte commando's op te roepen door een "F" (functie) toets in te drukken. Hieronder eerst de functies van deze toetsen: F1: Help F2: Edit F3: Name F4: absoluut/relatief F5: goto, F6: Window F7: Query F8: Table F9: Calc. F10: Graph. F1+alt:macrostep. De betekenis van al deze toetsen volgt gaande dit artikel. Wij gaan nu van links naar recht door de menubalk heen, dus druk op "slash" om deze zichtbaar te maken. Je ziet nu achtereenvolgens: WORKSHEET, RANGE, COPY, MOVE, FILE, PRINT, GRAPH, DATA, SYSTEM en QUIT. Als je ze aanklikt (of 1e letter intikt, of er met de cursortoets heengaat en een return geeft) komt er een andere menubalk te voorschijn. We beginnen bij WORKSHEET: de nieuwe menubalk geeft achtereenvolgens: GLOBAL, INSERT, DELETE, COLUMN, ERASE, TITLES, WINDOW, STATUS en PAGE. "De commando's" """""""""""""" Achter me meeste van de bovengenoemde commando's gaat weer een nieuwe menu balk schuil. GLOBAL: hiermee stel je "algemene" instellingen voor het gehele werkblad in, zoals: FIXED: aantal cijfers achter de komma, SCIENTIFIC: getallen worden in wetenschappelijke vorm getoond, CURRENCY: getallen worden als geldbedragen weergegeven, GENERAL: nullen worden aan het eind onderdrukt. +/-: getallen worden als horizontale balkgrafieken getoond, PERCENT: getallen worden met 100 vermenigvuldigd en met het % weergegeven, TEXT: bij formules wordt niet de uitkomst, maar de formule zelf getoond, HIDDEN: gegevens en formules worden niet getoond. GLOBAL FORMAT DATE: de vorm van de datum en tijd, GLOBAL LABEL PREFIX: uitlijnen links, midden of rechts in de kolom, GLOBAL COLUMN-WIDT: instellen breedte van de kolommen, GLOBAL RECALCULATION: wijze van berekening (o.a. met de hand of automatisch), GLOBAL PROTECTION: beveiliging tegen wissen en/of ongewenste invoer, GLOBAL DEFAULT: U kiest de standaard instellingen voor printer, directory, e.d., INSERT en DELETE: het resp. invoegen en verwijderen van kolommen en rijen. ERASE: wissen van het gehele werkblad !!, TITLES: het "vastzetten" van de bovenste en/of linker titels (bij scrollen blijven zij dan in beeld), WINDOW: U kunt 1 of meer windows extra creeren, die al of niet meescrollen, STATUS: alle instellingen en het beschikbare geheugen worden getoond, PAGE: dit is een pagina afscheiding.