NAVIGATIE EN INSTRUMENT VLIEGEN Les 2A. DE EENZAME OMNI-RANGER """""""""""""""""""""""""""""""""""""" Ligt u verder van uw koers dan u dacht? Als dat zo is, kunt u dan begrijpen waarom? Doe een volledige scan. Staat alles zo als het behoort? Heeft u soms iets vergeten? Het is nu niet de tijd om in paniek te raken. Dit is de tijd om na te denken. (Natuuurlijk, als alles is zoals het behoort - de koers die u in gedachte had, en op de radiaal die u had bepaald, en dat alles binnen een paar graden, en u mijlen aflegt opweg naar Olympia terwijl u stijgt naar 7500 - dan kunt u zich ontspannen en even een kopje koffie drinken. Maar als dat niet het geval is, dan is er geen koffie bij voor u.) Is alles op uw paneel o.k? Airspeed juist? Attitude goed? Geeft de altimeter aan dat u stijgt? VSI ook? 500 voet per minuut? Koers? Welke koers? Ziet dat er goed uit? Bocht en 'bank' okay? En de rest van uw instrumentepaneel? Brandstof en olie o.k.? COM radio - niet gebruikt. NAV1 op het juiste getal? Afgestemd op Olympia? Aha! Als uw NAV1 nog steeds op Hoquiam staat dan is dat het probleem. Wij hebben opzettelijk voor dat we vertrokken, vergeten te vertellen, dat u uw NAV terug moest zetten op Olympia. Als u dat wel heeft gedaan dan BRAVO. Deed u het niet, doe het dan nu. Wij kunnen u natuurlijk iedere keer alles voorkauwen wanneer we samen vliegen, maar hoe meer we vliegen des te minder instrukties zal u krijgen, want we zullen er niet altijd bij zijn als u vliegt. Opdat we het met zijn allen over hetzelfde hebben, laten we op radiaal 138 naar Olympia gaan vliegen. Zit u daar al op, prima. In het andere geval, en ook voor toekomstig gebruik als u het nu niet nodig heeft, is hier een makkelijke manier om van de ene radiaal over te gaan op een andere: * Overtuig u dat u op de OMNI waar u naar toe wilt, staat afgestemd. * Gebruik u OBS om uit te zoeken op welke TO radiaal u nu zit. Als de naald in het midden staat, geeft de OBI de radiaal aan, waarop u zit. Maar dat is alles wat hij u vertelt. * Draai naar de koers, aangegeven door de OBI en zorg dat de naald in het het midden komt te staan, op de naald vliegend op de gebruikelijke manier. Uw uitlezing is nu TO het station met de koers en de OBI koers selector in overeenstemming (maar nog niet op de radiaal die u had uitgezocht.) * Zet de koersselector op de gewenste radiaal.(Als het niet een uitvoerbare TO radiaal is, dan geeft de OBI OFF of FROM aan. In dat geval stemt u de OBI af op de reciprocal koers en vliegt u die.) * Maak een bocht om de verlangde radiaal te onderscheppen. Maar naar welke kant en hoe groot maakt u de bocht? Wanneer de OBI naald op de schaal aanwezig is dan vliegt u zo als altijd. Maar is hij niet op de schaal, dan komt onze vergelijking met een wiel van pas. Indien u zich voorstelt dat u op een wiel zit waarvan de spaken in de richting van de klok genummerd zijn, dan kunt u zich een idee vormen naar welke kant u moet vliegen. Stel dat u op spaak 90 zit en u wilt naar spaak 40, dan maakt u eenvoudig een bocht naar rechts om daar te komen en de radiaal te onderscheppen. Stel u zit op radiaal 120 en wilt naar 128, dan een bocht naar links. Ligt een radiaal met een lager nummer altijd rechts van u, en een met een hoger nummer altijd links? Nee. Omdat we te maken hebben met een cirkel van 360 graden. Als u op de 30 graden spaak zit en naar de 330 graden spaak wilt dan vindt u die rechts van u. Denk u nog eens in dat u op de 30 graden spaak zit, in de richting van het middenpunt. Waar is nu de 0 spaak? En waar is de 330 spaak? Nog meer naar rechts, nietwaar? Wanneer u de vergelijking met een fietswiel met spaken maakt, zult u niet gauw de verkeerde bocht maken. Het is belangrijk dat u begrijpt dat van welke positie ook op de radialen van het VOR station, de radialen op die helft waarop we zitten, of die het dichst bij zijn, FROM radialen zijn en die op de andere helft TO radialen zijn. Sommige theoretici zeggen dat we de dichtst bijzijnde radialen gewoon als radialen moeten beschouwen en de radialen die het verst van ons af zijn als de koers. Als dit u help om de situatie te begrijpen vinden wij het best. Maar onthoudt ook dat geen enkele radiaal op zich een koers is. Eenvoudig een koers vliegen van 80 graden brengt u nog niet op een OMNI uitlezing van 80. U zou een koers van 80 graden kunnen blijven vliegen tot dat u zonder brandstof zit, en dan nog niet in de buurt van de 80ste radiaal geweest zijn van het station waar u over of naartoe wou vliegen. Alleen wanneer u een koers van 80 graden vliegt EN uw OBI is afgestemd op het station waar u naar toe wilt EN en de koersselector is op de 80ste radiaal gezet EN de OBI naald staat in het midden EN de OBI geeft TO aan, alleen DAN bent u op de 80 graden radiaal naar het station waarop u heeft afgestemd. Nu het tweede deel van de vraag hierboven: Hoe groot moet de bocht zijn om de gewenste radiaal te onderscheppen, als u al het andere goed heeft gedaan? Het antwoord hangt van de afstand af t.o.v. het station, en hoe groot de koerscorrectie is. Zoals bij ieder wiel, hoe meer u naar de buitenkant komt, des te groter is de afstand tussen de spaken. Als algemene regel kunt u het volgende aanhouden: Indien u 30 of meer mijl van het station bent, maakt u een bocht van 60 graden meer (rechter bocht), of minder (linkerbocht) dan uw orginele TO koers en vliegt totdat uw de gewenste radiaal ondeschept. Dichter bij het station, vermindert u de verandering met 50, 40, of 30 graden. We hebben het hier over absolute koers verandering, niet over kleine correcties voor drift of, om de naald in het midden te brengen van de OBI. De algemene regel voor kleine koers veranderingen is 30 graden maximum, en wanneer u dicht bij het station bent of een LSI approach vliegt, correcties van maar een paar graden. Onthoudt ook dat u uw ander OBI, NAV2, kunt gebruiken om uw positie tijdens de bocht te controleren. Stem die zo af dat u kunt zien op welke radiaal u nu zit, en houdt die naald in het midden terwijl u van de ene radiaal naar de volgende vliegt, en zo verder, tot dat u op de radiaal bent waar u naar toe wilde. Wanneer u nu op de 138 graden radiaal naar Olympia bent, verandert u niets en gaat u met de volgende les verder.