De SuperPic video digitizer getest """"""""""""""""""""""""""""""""""" Door Arnout Grootveld (met dank aan Erwin, Fasel, Arthur van Dijk en Hans van Leeuwen voor het beschikbaar stellen van tijd en apparatuur) Wat "geschiedenis" """"""""""""""""" Al vrij snel na de introductie van de Amiga werd er een video digitizer genaamd DigiView aangeboden. Daarmee was het mogelijk, kleurenbeelden te digitaliseren met behulp van een zwart/wit camera. Daarbij moest het beeld dan wel drie maal gedigitaliseerd worden, namelijk eenmaal door een rood filter, eenmaal door een blauw filter en tenslotte nog een keer door een groen filter. Stilstaand beeld was dus een vereiste. Verder was het vanwege de kleurenschijf niet mogelijk om plaatjes in kleur te digitaliseren vanaf een videorecorder. (Afhankelijk van de kwaliteit van de video was het soms wel mogelijk om in zwart/wit beelden te digitaliseren.) Het "filter probleem" werd opgelost door de komst van de RGB splitters, apparaatjes die het composite video signaal "ontleden" in aparte Rood, Groen en Blauw signalen. Maar zonder stilstaand beeld lukte het nog steeds niet... En dat bleef zo tot het moment dat de realtime digitizers op het toneel verschenen. De eerste konden alleen in zwart/wit digitaliseren, maar na verloop van tijd verschenen er ook versies die in kleur werkten. SuperPic is zo'n realtime kleurendigitizer. Hij bestaat uit een framestore (een stuk geheugen) waarin het te digitaliseren beeld wordt "bevroren". Daarna kan het beeld rustig worden overgezet naar de computer. De benaming "realtime" is dus een beetje betrekkelijk, aangezien het niet mogelijk is om een serie plaatjes (bijvoorbeeld van TV) in een keer te digitaliseren. In dit artikel zal ik SuperPic op een aantal punten met DigiView (toch de "standaard") vergelijken. Eerste impressie """"""""""""""""" De resultaten die ik van realtime digitizers had gezien, hadden me niet kunnen bekoren. Nou ja, die digitizers die meerdere plaatjes direct achter elkaar konden digitaliseren hadden wel hun charme, maar de beeldkwaliteit liet heel wat te wensen over. Ik had redelijk veel ervaring met DigiView, en ondanks de ietwat omslachtige manier van werken waren de plaatjes stukken beter dan wat de realtime digitizers presteerden. In zwart/wit was het verschil groot, in kleur was het enorm. Maar bij een demonstratie van SuperPic werden mijn verwachtingen duidelijk overtroffen. Dat zag er echt niet slecht uit... De handleiding """""""""""""" Thuisgekomen pakte ik het zaakje uit en begon aan de handleiding. Het eerste wat ik daarin las was dat er zoveel vraag naar SuperPic was geweest, dat men het maar iets eerder op de markt had gebracht dan gepland. Daarom waren zowel de handleiding als de software nog niet in definitieve versie gereed. Wat er nu bij zat was zeker wel te gebruiken. (De definitieve versies zijn naderhand te verkrijgen). Qua vormgeving was de handleiding inderdaad niet om over naar huis te schrijven. Inhoudelijk is er echter niets op aan te merken. Allereerst wordt er (voor diegenen die niet kunnen wachten...) in het kort verteld hoe SuperPic moet worden aangesloten. SuperPic wordt bevestigd aan de monitoruitgang van de Amiga. De monitorkabel wordt weer aangesloten aan SuperPic. Verder gaat er een kabel naar de parallelpoort. Bij het aansluiten van de monitorkabel aan SuperPic is het wel oppassen geblazen! De connector die aan SuperPic zit, is namelijk een 25 polige, terwijl de stekker 23 polig is. (De correcte connectors zijn slecht leverbaar.) Die kan dus op twee manieren in de connector worden gestoken... Weliswaar zijn er twee pinnetjes uit de connector gebroken, maar dat verhindert nog niet dat u de stekker er verkeerd insteekt. Het was beter geweest om een "obstakel" aan te brengen. Het wordt in de handleiding duidelijk vermeld, maar toch... De handleiding gaat dan verder met een beschrijving van de verschillende menu's. Aardig daarbij is, dat er zo af en toe ook een beetje technische informatie wordt gegeven. In een appendix wordt uitgelegd hoe het speciale rawfile format eruit ziet. Daarover zometeen meer. De hardware """"""""""" SuperPic is een kastje van een centimeter of 30 breed, 15 diep en 5 hoog. Voorop zitten de aansluiting voor het videosignaal, de genlockschakelaar, een schakelaar om tussen zwart/wit en kleur te kiezen, een paar knoppen om contrast, helderheid en kleurverzadiging van het binnenkomende signaal te regelen en een draaiknop om het monitorbeeld te kiezen. Het videosignaal moet zoals hierboven al verteld, een composite signaal zijn, zoals dat uit de meeste videoapparatuur komt (eventueel met de nodige snoertjes, omvormers etc.). Genlock schakelaar? Ja, er zit ook een genlock in. Maar daar wordt door de leverancier wijselijk niet over gesproken. De kwaliteit is namelijk belabberd... Waarschijnlijk was het zonder veel werk te realiseren en heeft men het er maar bijgestopt. Er wordt met SuperPic geadverteerd als zijnde een videodigitizer. Laten we het daar ook maar op houden en de genlock als een extraatje zien... Zwart/wit/kleur schakelaar: u kunt in de software opgeven dat u in zwart/wit wilt digitaliseren. U kunt gewoon een videosignaal in kleur aanleveren. Door deze schakelaar op zwart/wit te zetten krijgt u een beter beeld dan wanneer u zonder meer de zwart/wit optie in de software kiest. Contrast/helderheid/kleurverzadiging: om het videosignaal bij te regelen voordat u het digitaliseert. En het belangrijkste: de knop waarmee u kunt kiezen welk beeld u op de monitor wilt zien. Daarbij heeft u de keus tussen het binnenkomende video- signaal, het beeld dat in de framestore staat (of "loopt", als het beeld niet bevroren is) en het Amigabeeld. Dit is enorm comfortabel vergeleken met DigiView, want daarmee is pas NA het digitaliseren zichtbaar dat het beeld bijvoorbeeld toch iets contrastrijker had gemoeten. Bij SuperPic kan (door naar het framestorebeeld te kijken) VOOR het digitaliseren het beeld bij- geregeld worden. Daarbij moet wel worden opgemerkt, dat het gedigitaliseerde beeld qua helderheid tussen het videobeeld en het framestorebeeld inligt. De software """"""""""" De disk die bij SuperPic geleverd wordt is, zoals te verwachten was, niet beveiligd tegen kopieren. De disk is bootable, wat zeker voor de minder ver gevorderde gebruiker nuttig is. Het is namelijk zo, dat de SuperPicsoftware een library gebruikt voor de communicatie met de framestore. Die library moet in LIBS: staan, want anders werkt het programma niet. Als u nu met een andere schijf zou opstarten, dan zou de library niet gevonden kunnen worden, want LIBS: is de libsdirectory van de bootdisk en niet die van de SuperPicdisk! Dat probleem is natuurlijk op te lossen door de library op de bootdisk te kopieren. Het programma is zonder problemen op harddisk te zetten, maar ook daar moet er wel rekening mee worden gehouden dat de library ook wordt gecopieerd en in LIBS: terechtkomt. SuperPic werkt met normale menu's, windows en gadgets. Het Projectmenu """"""""""""""" In het Projectmenu staan de gebruikelijk opdrachten om plaatjes te laden en op te slaan. Daarbij kan worden aangegeven op welke manier plaatjes moeten worden opgeslagen (waarover zometeen meer). Met een ander commando uit dit menu kunnen de resolutie en het aantal kleuren worden ingesteld. Het is af- hankelijk van de hoeveelheid geheugen van de framestore welke modes u kunt gebruiken. In de standaard uitvoering van SuperPic kunt u non-interlaced lores HAM en al dan niet interlaced lores zwart/wit (16 grijs tinten) kiezen. Hoe meer geheugen u er in de framestore bijstopt, hoe meer puntjes/kleuren hij aankan. U kunt kiezen uit zwart/wit, 16/32 kleuren (afhankelijk van respectievelijk hi of lores), HAM en HAM+. De laatste is geen nieuwe display mode van de Amiga, maar komt overeen met de "gewone" HAM. Het verschil is echter dat er een ander algoritme wordt gebruikt, dat betere plaatjes maakt, maar daar ook meer tijd voor nodig heeft. HAM is dus handig om iets uit te proberen, HAM+ is voor het digitaliseren van het definitieve beeld. In dit menu staat ook de opdracht 'Slots'. Als u genoeg geheugen in uw Amiga heeft, dan kunt u meerdere buffers tegelijk in het geheugen hebben. Met Slots kiest u welke buffer u wilt gebruiken. Zo kunt u een beetje experimenteren zonder voortdurend plaatjes op disk te moeten opslaan. Het Picturemenu """"""""""""""" In het Picturemenu staan de opdrachten waarmee u de framestore kunt bedienen. 'Freeze' zet het beeld in de framestore vast en 'UnFreeze' laat het beeld weer doorlopen. 'Import' haalt het beeld dat in de framestore staat naar het computergeheugen. Bij zwart/witplaatjes gaat dat snel, bij HAM+ plaatjes kan het even duren. Met de 'Frame' opdracht kan een gedeelte van het beeld worden aangegeven. Alleen dat deel wordt bewaard bij het opslaan op schijf. De meeste van deze commando's zijn ook met een enkele toets te activeren. Daardoor is het een stuk eenvoudiger om het beeld van de framestore te bevriezen terwijl u ernaar kijkt. Het Toolsmenu """"""""""""" In dit menu zit een aantal commando's die de kwaliteit van een reeds gedigitaliseerd plaatje op bepaalde punten kunnen vergroten (door het contrast te verhogen bijvoorbeeld). Andere commando's zorgen voor speciale effecten, zoals het versterken van lijnen. Helaas werken deze Tools alleen met zwart/wit plaatjes. Terwijl het toch ook bij kleurenplaatjes de moeite waard kan zijn. Hopelijk wordt dit in een nieuwe versie van de SuperPic software beter aangepakt. Het programma PixMate kan dit (en veel meer) nu al, maar daar moet u een bedrag van rond de 150 gulden voor neertellen. Vergelijking met DigiView """"""""""""""""""""""""" Allereerst heb ik SuperPic uitgeprobeerd met de apparatuur die ik met DigiView gebruik. De camera die ik voor DigiView gebruik is een goedkope zwart/wit camera, die (zeker in zwart/wit) prima plaatjes oplevert. Met SuperPic was het niet om aan te zien. Dit komt waarschijnlijk, doordat DigiView een soort gemiddelde neemt van het binnenkomende signaal. Het beeld wordt een paar keer gesampled, en dat komt de kwaliteit ten goede als de camera niet van daverende kwaliteit is. SuperPic haalt in een vijftigste seconde een beeld naar zich toe en dat is dat. Toch enigszins teleurgesteld ging ik naar een vriend van me toe die wat betere apparatuur tot zijn beschikking had. Geen topkwaliteit, maar een "huis tuin en keuken" camera. Dat leverde al aanzienlijk betere plaatjes op. Wel vond ik het nogal lastig om het beeld goed in te stellen. Maar na enig uitproberen lukte dat al wat beter en haalden we resultaten die in de buurt kwamen van het beste dat ik uit DigiView had kunnen halen. Een paar dagen later hebben we de test nog eens dunnetjes over gedaan met een professionele camera. Met goed resultaat, maar daar hadden we ook wel op gerekend. Want als je een camera van 80 mille gebruikt, dan verwacht je toch ook dat er iets moois uit komt... Al met al hebben we met SuperPic plaatjes kunnen digitaliseren die er prima uitzien, veel beter dan ik van tevoren had verwacht van een realtime digitizer. Op het gebied van de software heeft DigiView naar mijn mening meer te bieden. Onder andere Extra Halfbrite en Overscan (op de doos van SuperPic staat dat Overscan ondersteund wordt, maar het is mij niet gelukt een groter scherm te krijgen) ontbreken bij SuperPic. Verder biedt DigiView meer mogelijkheden als het gaat om het bijwerken van een plaatje. Een aantal van de 'Tools' van SuperPic is bij DigiView ook bruikbaar in kleur. Maar ja, eigenlijk is een programma als PixMate onmisbaar bij dit soort zaken, dus u kunt zich afvragen of dit minpunt zwaar telt. Speciale punten """"""""""""""" Het is in SuperPic mogelijk een plaatje in het zogenaamde RAW format op te slaan. Dan wordt alle informatie die in de framestore staat op disk opgeslagen. De framestore werkt met 5 bits per kleur per pixel, dus in principe zijn er 32768 kleuren mogelijk. De Amiga kan zo'n plaatje niet laten zien, maar als u het in RAW format opslaat, dan kunt u het later weer in de framestore stoppen en het op die manier laten zien. DigiView werkt overigens met 7 bits per kleur per pixel. In een appendix van de handleiding wordt uitgelegd hoe dit RAW format is opgebouwd. Op die manier is het mogelijk om programma's te maken die RAW plaatjes kunnen lezen of schrijven. Foutje """""" Zwart/wit plaatjes worden als u niet oppast op een verkeerde manier op disk gezet. U kunt ze dan met de meeste tekenprogramma's niet goed inlezen. U kunt ze echter nog wel in SuperPic inlezen en dan goed saven. Verder werkt alles goed voorzover ik heb kunnen zien. Conclusie """"""""" SuperPic kost veel geld, namelijk 1895 gulden exclusief BTW (let op de speciale aanbieding!). DigiView kost aanzienlijk minder, zo rond de 450 a 500 gulden. SuperPic werkt real time, dus u kunt ook zonder problemen van bijvoorbeeld video digitaliseren. DigiView kan werkt alleen met stilstaand beeld. SuperPic kan zonder problemen in kleur digitaliseren. DigiView heeft daarvoor het kleurenfilter of een RGB splitter nodig. DigiView werkt ook nog goed met camera's van wat mindere kwaliteit, terwijl SuperPic dan duidelijk slechtere plaatjes levert. Het komt dus hier op neer: DigiView is een prima digitizer als u met behulp van een camera plaatjes wilt digitaliseren van stilstaande voorwerpen. Zodra u meer wilt, moet u eens over SuperPic gaan denken. SuperPic kost normaal 1895 gulden exclusief BTW (dat is bijna 2250 inclusief) Voor VCGN leden is er echter een aanbieding. Op vertoon van de lidmaat- schapskaart, kunt u SuperPic aanschaffen voor 1995 gulden inclusief BTW! Goed, het is nog steeds een hoop geld, maar het is dan ook een prima apparaat. SuperPic is te koop bij Alldata in Maarssen, telefoon 03465-65016.