WERKEN MET DE LUXE PAINT II """"""""""""""""""""""""""" Het onderstaande artikel wil geen complete handleiding zijn van het programma Dpaint II, maar slechts een beperkte. Er zal worden inge- gaan op de menu's en commando's die gebruikt worden bij het tekenen in Lo-Res. De file is ergrens rond de 650 regels lang geworden, we raden een ieder aan die de file als handleiding wil gaan gebruiken deze eerst maar eens uit te printen. Nog te weinig mensen werken met dit tekenprogramma of doen er heel beperkt iets mee. Doodzonde want het is van de beste programma's voor de Amiga verkrijgbaar. Zet de Amiga aan en stop de diskette met Dpaint II in de drive. Het programma zal nu beginnen te laden en na verloop van tijd krijgt u een beeld met daarop; CHOOSE SCREEN FORMAT FORMAT NUMBER OF COLORS LO-RES 320X200 (BLAUW) 2 16 MED-RES 640X200 4 32 (BLAUW) INTERLACE 320X400 8 HI-RES 640X400 PROGRAM LOADING: SWAP LOAD ALL (BLAUW) OK Even ter verduidelijking; Het format gedeelte geeft aan in welke 'mode' het programma staat, in dit geval Lo-Res, de afkorting voor low resolution (lage resolutie). De getallen erachter geven het aantal beeldpunten (pixels) aan dat er in een tekening ge- bruikt kunnen worden, in dit geval 320 in de breedte en 200 in de hoogte. Het aantal kleuren dat in deze optie gebruikt kunnen worden is 32. Het enige dat u nu doet is met het pijltje op het woordje OK gaan staan en op de linker muisknop te drukken. Het programma zal nu verder inladen. De muisknoppen Alles in het programma kan geregeld worden met de beide knoppen op de muis. Globaal kunt u er vanuit gaan dat alle COMMANDO'S ten uitvoer gebracht zullen worden als u op de linker muisknop drukt, terwijl u zowel boven in de balk als achter de icons aan de rechterkant van het beeld menu's op kunt roepen d.m.v de rechter muisknop. U hebt inmiddels het tekenscherm voor u. Bovenin een balk met daarin de woorden DELUXEPAINT en COLOR, en rechts een verticale balk met icons en het kleurenpalet. Het werkelijke tekenscherm is groter dan het nu zichtbare zwarte vlak, door op F10 te drukken verwijderd u de menu/icon balk en hebt u de beschikking over het totale scherm. Het Icon menu Bovenin ziet u een vak met daarin 10 verschillende punten, dit zijn 'brushes' ofwel tekenstiften die u in het programma kunt gebrui- ken, u maakt uw keus door met het pijltje op een van de stippen te gaan staan en de linkermuisknop in te drukken. De door u gekozen punt zal nu in 'reversed' op het scherm verschijnen. Tevens ziet u de punt in het centrum van het kruisje dat onstaat wanneer u de menubalk met het pijltje verlaat. Daaronder staan 2 icons, 1 met een gebogen lijn en 1 met een stippellijn. Beide zijn tekenlijnen waarmee u vrij vanuit de hand kunt werken. De linkse geeft dan ook een stippellijn en rechtse een gesloten lijn. Kies een van de lijnen en druk op de linker toets. Ga nu naar het tekenbeeld en trek een lijn door uw linker- knop ingedrukt te houden en de muis die richting op te bewegen waar u de lijn wilt zetten. De volgende 2 icons zijn een diagonale lijn en een gebogen lijn. Wanneer u de diagonale lijn aantikt en vervolgens in het teken- scherm gaat kunt u een kaarsrechte lijn trekken door een be- ginpunt te kiezen, de linkerknop in te drukken (en ingedrukt te houden), met de lijn het eindpunt te bepalen en de knop los te laten. Nu staat de gewenste lijn op het beeld. Zolang u de knop ingedrukt houd kunt u de lijn van positie laten veranderen. De gebogen lijn daarnaast werkt iets anders. Het lijkt in eerste instantie allemaal het zelfde te werken, u bepaalt een beginpunt, houdt de knop ingedrukt en gaat naar het eindpunt. Wanneer u nu de knop loslaat merkt en de muis beweegt merkt u dat de lijn u knipperend volgt. Met deze optie kunt u nl kromme lijnen trekken. Breng nu de muis in die positie dat de kromming van de lijn naar uw zin is en druk vervolgens op de linkermuisknop. De door u gekozen kromme lijn word nu op het scherm gezet. Vervolgens zijn er twee icons waarvan de ene een beetje op een douchekop lijkt en de ander op een op zijn zij geplaatst vier- kant met een lijntje eronder. Eerst de 'douche' kop maar. Met deze optie kunt u 'sprayen', net alsof u met een spuitbus werkt. Het andere icon is een vulroutine. Wanneer u deze in het teken- beeld plaatst zal dat gedeelte binnen de door u getekende lijnen gevuld worden met de door u gekozen kleur. Handig van alle icons is dat wanneer ze in de zoommode (vergroten van een stukje tekening) gelijk in grootte blijven en niet meevergroot worden. Een hele verbetering t.o.v Koalapainter op de 64 waar dit wel gebeurde. Onder deze icons ziet u nu twee icons, de een een vierkant en de ander een cirkel, beide voor de helft open en voor de helft zwart. Met deze optie's kunt u vierkanten en cirkels tekenen. Wanneer u met uw pijltje het 'open' gedeelte van de icon aantikt zal b.v de cirkel ook open zijn en zal er alleen een cirkellijn getrokken worden, maar wanneer u de zwarte helft aantikt dan zal er een gesloten, massieve cirkel getekend worden. Kies een van de twee en ga met uw pijl naar het tekenbeeld. U ziet u een beeld- vullend kruis. Het snijpunt van de lijnen is het middelpunt van de door u te kiezen cirkel. Druk op de linker muisknop en beweeg de muis, de cirkel zal getekend worden in het formaat dat op het beeld staat op het moment dat u uw muisknop loslaat. Eronder ziet u een icon met een zeshoekige vorm. Deze werkt net als de kromme lijn, u drukt op de linker muisknop, trekt een cirkel, laat de muisknop los, vervormt de cirkel naar keuze door de muis te bewegen en wanneer de vorm naar wens is drukt u weer op de linkerknop en zal het door u gekozen beeld getekend worden. Met het icon ernaast (een vierkant op zijn kant) hebt u de moge- lijkheid een vorm (open of totaal gekleurd) te maken die niet standaard in het menu staat.Kies een begin punt en druk op de linker muisknop, beweeg de muis. Nu ziet u een blauwe lijn die u volgt. Wanneer u weer op de knop drukt zal er tussen het be- ginpunt en het punt waar uw kruisje staat een lijn worden getrok- ken. Het eindpunt is tevens het beginpunt voor de nieuwe lijn! Beweeg de muis en druk weer op de knop en een tweede lijn wordt getekend. Wanneer u een andere optie wilt gaan gebruiken, dan gaat u met het kruisje nar de menubalk rechts en maakt uw keuze. Pas dan zal de blauwe lijn verdwijnen. Het volgende icon ziet eruit als een lichte cirkel met vier zwarte hoekjes. Wanneer u deze aanklikt kunt u gedeeltes van uw tekening 'oppakken' en weer ergens anders neerzetten. Teken maar eens een cirkel en verplaats die enkele keren. Eigenlijk heeft het door u opgepakte stukje tekening de functie overgenomen van de 'brushes' in bovenste vaak. Met andere woorden, uw potlood heeft nu een punt die gelijk is aan het door u opgepakte stukje tekening. U kunt hier dan ook mee tekenen. Als u weer gewoon wilt tekenen met een dunne lijn dan gaat u gewoon weer met het pijltje naar de tekenpunten bovenin en maakt een keuze. Naast dit icon bevind zich een icon met daarin een A. Hiermee kunt u uw tekening verfraaien met teksten. Kies de A en ga met de pijl naar het punt waar u uw tekst wilt beginnen. Een blauw vierkant lijkt aan uw pijl vast te zitten, maar wanneer u de linkermuisknop klikt zal het loslaten. Druk nu op F2 (komen we later op terug!) en kies de kleur die de tekst moet krijgen. Plaats het pijltje vervolgens ergens in het tekenbeeld en tik de tekst die u wilt hebben. Als u een typefout maakt kunt u die verwijderen met de DEL toets rechtsboven op uw toetsenbord. Bij een return gaat u verder op de nieuwe regel. Door een ander icon te kiezen schakelt u de letteroptie weer uit. Het icon met het kruisje erin kunt u gebruiken in samenwerking met de stippellijn linksboven. Klik de stippellijn aan en de kruis icon. Wanneer u nu een lijn op het beeld gaat zetten zult u zien dat deze lijn uit punten bestaat die op regelmatige afstand van elkaar komen te staan. Wanneer u het hele beeld vult met deze lijnen, met de kleinste pixel, dan hebt u een perfecte matrix gecreeerd die u kunt gebruiken als hulpmiddel bij het tekenen. Het kruisicon gaat alleen weer uit als het op die icon ook weer uitklikt! Het icon ernaast ziet er uit als een bloemetje. Wanneer u deze kiest en met het pijltje weer in het tekenbeeld gaat zult u merken dat 6 stippen het kruisje volgen. Druk op de linkertoets en beweeg de muis. U maakt nu een tekening met 6 lijnen tegelijk die er allemaal exact het zelfde uitzien. Hierdoor krijgt u tekeningen die er uitzien als een soort kanten kleedjes. Ook deze optie kunt u alleen met zichzelf weer uitzetten In de volgende rij ziet u een vergrootglaasje. Dit is het icon van de zoommode. Hiermee kunt u een gedeelte van een tekening vergroten. Daardoor kunt u finesses aanbrengen in enkele pixels. Klik het vergrootglas aan en breng het vierkant naar dat stukje tekening dat u wilt vergroten. Druk nu weer op de linkerknop en nu hebt u dat stukje uitvergroot. Hierin kunt u nu met elke optie pixel voor pixel en heel precies werken. De echte tekenaars op de computer werken hoofdzakelijk in deze mode. Als u de pixels te groot of te klein vind dan is er het icon er naast. Wanneer u daar op gaat staan en verchillende keren de linkerknop indrukt dan zal het gekozen stukje tekening nog verder uitvergroot worden, drukt u daarentegen enkele malen op de RECHTERknop dan zullen de pixels weer verkleind worden. Ook het vergrootglas kan alleen in zichzelf uitgezet worden. De laatste 2 icons zijn de UNDO en de CLR icon. Met UNDO kunt u een fout herstellen door uw laatste aktie met de muis weer weg te halen. U trekt een lijn die net even anders moest staan, u laat de muisknop los en daar staat hij, druk nu op UNDO en alleen deze laatste lijn zal weer verdwijnen. Druk u weer op undo, dan is hij er weer. Let op! Dit kommando werkt alleen met de allerlaatste door u ondernomen aktie op het tekenvel. Het CLR icon doet niets anders dan het tekenbeeld schoonmaken, daarop drukken betekend dat alles wat op het beeld staat vernie- tigt zal worden. Pas hier dus mee op, het zou jammer zijn als u een tekening bijna af hebt en per ongeluk op deze optie drukt. De enige mogelijkheid om de tekening terug te halen is met UNDO. Onder de icons ziet u een langwerpig vierkant met daarin een cirkel in een andere kleur. De kleur van de cirkel geeft aan welke tekenkleur u nu gebruikt en de kleur in het vierkant geeft aan welke papierkleur u gebruikt. Daaronder ziet u het kleurenpalet dat u op het moment gebruikt. 32 standaardkleuren en de kleur van uw 'potlood' is omgeven door een licht vierkantje. Deze kleuren kunt u naar wens aanpassen maar daar komen we straks op terug. Tot zover de rechtermenubalk in combinatie met de linker muis- knop. Onder een aantal optie's kunt u ook dingen doen met de rechtermuisknop en dat is het volgende dat we gaan behandelen. We beginnen weer bovenaan bij de tekenlijnen. Kies een tekenlijn en druk nu op de rechterknop. U ziet nu de punt met daarbij het woord 'SIZE" Door nu de rechterknop ingedrukt te houden en de muis te bewegen kunt u de grootte van de punt traploos vergroten tot hij naar wens is.Door weer een punt te kiezen, maar nu met de linkerknop maakt u deze keuze weer ongedaan. Wanneer u de rechtermuisknop indrukt op de diagonale lijn, dan krijgt u een beeld over uw tekenbeeld heen. Hiermee kunt u de ruimte tussen de beeldpunten afstellen. Standaard staat deze optie op ABSOLUTE-NUMBER 8-OFF. daardoor hebt u een gesloten lijn. Maar zet hem nu eens op RELATIVE-ON en verander het getal 8. Dit doet u door de pijl in het venster te brengen waar de 8 instaat, op de linkermuisknop te drukken, de 8 te laten verdwij- nen met DEL en door een nieuw getal in te tikken, b.v 12. Klik nu het woordje OK aan en u komt weer terug in het tekenbeeld. De lijn die u nu trekt zal uit net zoveel punten bestaan als u net ingegeven hebt, dus wanneer u nu een lijn trekt zal deze bestaan uit 12 punten. Met de rechterknop op de kromme lijn haalt u het zelfde grapje uit. Door bij de VUL routine ook op de rechtermuisknop te drukken krijgt u ook een menu'tje. 'SOLID' staan aan, dus een stuk dat gevuld moet worden wordt in de door u gekozen kleur gevuld. Niet alle optie's in dit menu weet ik goed te gebruiken dus ik zal me beperken tot de optie's die ik wel gebruik. Bij het woor GRADIENT ziet u 3 icons met daarin pijltjes. De eerste zal de kleuren zoals u ze onder de icons ziet van boven naar beneden op het scherm zetten, de tweede van links naar rechts en de derde zal de vorm aannemen van het door u gekozen in te vullen vlak. Om goed te snappen wat ik bedoel raad ik u aan het gewoon te proberen. Naast het woord DITHER ziet u een schuifje, door met uw pijltje op het blokje in dit schuifje te gaan staan kunt en de boel te verschuiven kunt u de kleursamenstelling en fijnheid van de kleuren veranderen. De vier icons eronder ( de cirkel enz.) reageren op een zelfde manier, ook hier is proberen weer de beste leermeester. Handig om te weten is dat wanneer u eerst een kleur kiest waarin u werken wilt de optie zelf de daarbij behorende kleuren zoekt. Dus mid- delgrijs als keuze geeft de kleuren van lichtgrijs tot donker- grijs. Het een en ander is wel afhankelijk van de CYCLE RANGE die door u werd gekozen, maar hierover later meer. Bij het oppak icon kunt u nadat u uw brush hebt verwisseld voor een tekenstift deze brush met een druk op de rechterknop weer terughalen en opnieuw gebruiken. Bij het 'ruitjes icon' komt u door op de rechterknop te drukken in een keuze menu. Hiervoor kon u lezen hoe u deze optie kon gebruiken om een matrix te tekenen. Deze matrix bestaat in zowel de X-as als in de Y-as uit 8X8 beeldpunten. Door op de rechter- knop te drukken kunt in het verschijnende menu de getallen veran- deren. B.v 12X12, de matrix zal nu geen 8 bij 8 punten zijn, maar 12 bij 12. Bij het 'kantenkleedjes' icon hebt u na op de rechterknop gedrukt te hebben verschillende mogelijkheden. POINT brand standaard, daar hebben toen straks mee gewerkt. Druk nu Tile eens aan en ga via OK terug naar het tekenscherm. Nu werkt u niet meer in een cirkel maar alle punten zijn gelijkmatig over het beeld verdeeld. Het aantal punten dat u wilt gebruiken kunt u ook weer verande- ren. Daarnaast kunt u met CYCLIC en MIRROR werken. Wanneer u Cyclic gebruikt zullen alle lijnen een zelfde kant opgaan, bij Mirror zullen de lijnen 2 aan 2 naar elkaar toe komen. Ook het aantal beeldpunten dat u wenst te gebruiken kunt u weer aanpas- sen, standaard zijn het er 6, maar verander dat b.v maar eens in 80. Dit was de hele rechtermenu/icon balk, we gaan nu verder met de menu's in de bovenbalk. Om deze zichtbaar te maken gaan we eerst met ons pijltje in die balk staan en drukken de rechterknop in. Die houden we ingedrukt!!!Uiterst links zien we nu het woord PICTURE staan. Ga daar naar toe met het pijltje. Op het moment dat u daar aangekomen bent zal het woord PICTURE blauw worden en verschijnt er een keuze menu. Door de knop ingedrukt te houden en de muis omlaag te bewegen kunnen we een keus maken uit de optie's Sommige menupunten hebben een sub-menu waar het zelfde voor geld. We gaan nu de punten uit het menu PICTURE een voor een behandelen. LOAD Met dit commando kunt u een plaatje inladen. Het programma zal de directory inladen. Bovenin zult u altijd het woord PARENT zien staan, als u die kiest komt u altijd weer in de hoofddirectory. Voor plaatjes moet u in de meeste gevallen in de directory Lo-res zijn. SAVE Werkt net als load, maar nu om een plaatje weg te schrijven. DELETE Een plaatje van de disk verwijderen PRINT Een plaatje uitprinten, op het dan op het beeld verschijnende menu kunt u een aantal formats ingeven, papierlengte, aantal copieen enz. COLOR CONTROL Deze optie kent een sub menu. Palette, ook op te roepen met de 'P' via het toetsenbord. Wanneer u dat doet krijgt u in de linkerbovenhoek een afbeelding van de kleuren en een aantal schuifregisters. Bij de amiga is het net als met het schilderen met verf, u hebt een aantal kleuren, b.v rood, geel en blauw, maar u moet ook groen hebben, en dus zult u moeten mengen. Wanneer u in Dpaint een tekening maakt moet u eerst globaal de kleuren 'maken' die u denkt nodig te hebben. Hoe doet u dat? Daar zijn verschillende manieren voor. Allereerst het veranderen van een enkele kleur. Ga met het pijltje naar de kleur geel, klik de linkerknop. Bovenin ziet u nu een venster dat laat zien welke kleur u wilt gaan bewerken. Door de stand van de schuifjes te veranderen kunt u elke kleur van de 4096 tinten die de Amiga u beloofd maken. Maar stel, naast geel hebt u ook een tweede keer geel nodig, net iets lichter. Doe dan het volgende, kies de kleur geel, ga ver- volgens op COPY staan en druk op de linker knop, nu verschijnt het woordje TO. Kies een kleur waarvan u denkt hem toch niet te zullen gebruiken,ga daar naar toe met het pijltje en druk weer de linkerknop in. Dat vakje is nu de zelfde kleur geel als het andere. Ga naar het schuifregister met de 'S' erboven en verschuif deze iets naar beneden, uw kleur geel wordt nu lichter. Wat ook kan is het volgende. U wilt alle kleur tinten tussen geel en bruin. Doe dan het volgende; Copieer geel naar wit. Copieer de donkerste bruin naar de donkerste grijs. druk nu de linkerknop op de gekopieerde geel in en ga vervolgens naar spread, druk ook daar op de knop. Vervolgens ziet u het woordje TO weer. Ga nu naar bruin en klik nogmaals de linkerknop. Nu ziet u dat alle vakjes tussen geel en bruin een mengtint vormen van deze kleuren. Met EX kunt u twee kleuren van plaats laten verwiselen. En dan de range, c1, c2, c3, c4. U hebt allemaal al eens gezien dat kleuren bewogen op de amiga, soms een gedeelte van een tekening soms helemaal. Dat kunnen we ook maken. Met de 'C' funktie kunnen we 4 verschillende z.g CYCLE opdrachten geven. Druk op C1, kies een kleur, b.v lila, klik range (=af- stand) aan en kies een tweede kleur, minimaal 5 plaatsen van de eerste kleur verwijderd. klik deze 2e kleur aan. Er vormt zich nu een streep in de kleuren waardoor u kunt zien welke kleuren er binnen de range vallen. Door nu in een van die kleuren te tekenen en daarna op de TABTOETS (links boven in op het toetsenbord met die 2 pijltjes) te drukken gaat het getekende van kleur veranderen. Ook om bij de cirkels en vierkanten in verschil- lende kleuren te werken, zie hierboven, hebt u een Cycle afbakening nodig. De cirkel zal dan de kleuren gebruiken en mengen welke u in de cycle opdracht hebt gebruikt. De snelheid van de kleurwisselingen kunt u afstellen met de SPEED. USE BRUSH PALLETTE Op brushes komen we zo terug, maar het is nu wel al makkelijk om te weten dat je een stukje tekening als brush (=kwast) apart weg kunt saven. En dus altijd weer op kunt roepen om mee te tekenen. Bij het maken van die brush had u een bepaald kleuren pallette, wanneer u nu USE BRUSH PALLETTE gebruikt zal de hele tekening waarin u bezig bent de kleuren aannemen van het pallette van de brush die u gaat gebruiken, Bij het hoofdstukje BRUSH zal het een en ander u duidelijker worden. RESTORE PALLETTE U hebt u pallette kleuren veranderd en daar eigenlijk een beetje spijt van, door op RESTORE PALLETTE te gaan staan zal het pallet- te de voorgaande kleuren weer aannemen. DEFAULT PALLETTE Met deze funktie veranderen alle kleuren weer in de standaard 32 kleuren die in het begin in het pallettemenu stonden. CYCLE Deze optie doet het zelfde als het drukken op de TAB toets, het laat de kleuren bewegen De overige optie's uit dit menu heb ik nog niet gebruikt en zal dus deze ook niet verder behandelen. SPARE Ook hier weer een sub-menu. Het eerste menupunt hier in is SWAP. Net als Koala kent ook Dpaint de mogelijkheid om op 2 schermen te tekenen, een als tekenblad en een als kladblaadje. B.v u maakt een stukje tekening op het kladblad, copieert dat naar het teken- vel en past het in uw tekening in. Het andere tekenscherm is ook via het toetsenbord op te roepen met de letter 'J'. COPY TO SPARE Copieert uw tekening naar het andere scherm. Voordeel, u kunt doorwerken, maar als u een fout maakt hebt u nog altijd op het andere scherm een moederversie. MERGE IN FRONT Copieert het andere scherm naar het scherm waarmee u nu bezig bent. de tekening van die bladzijde wordt VOOR de huidige teke- ning gezet. Belangrijk om te weten is dat de achtergrond kleur (meestal zwart) eigenlijk transparant is, dus alles wat op een tekening zwart is zal op een andere ondergrond doorzichtig worden en de kleuren die er al stonden door laten komen. MERGE IN BACK Hetzelfde, maar nu wordt de tekening ACHTER uw tekening gezet. DELETE THIS PAGE De bladzijde waarop u nu werkt word d.m.v dit commando vernietigd. PAGE SIZE Het volgende punt, PAGE SIZE geeft u de mogelijkheid om het tekenvel waarop u wilt werken in te stellen. Het standaard vel staat op 320X200 pixels, maar dat is aan te passen. SHOWPAGE Laat uw tekening zien zonder menubalken enz. Tevens zijn er plaatjes die verandert zijn van b.v Hi-res naar Lo-res, wanneer u die wilt bekijken kunt u met de cursortoetsen het beeld stukje voor stukje voorbij laten komen, omdat de oorspronkelijke teke- ning in hi-res veel meer pixels bevatte. Wilt u toch de hele tekening zien, dan kunt u SHOWPAGE gebruiken. SCREENFORMAT Met dit commando kunt u het aantal kleuren en de soort tekening veranderen in Dpaint. Het kan gebeuren dat u een plaatje krijgt, dat inlaad en vervolgens de melding krijgt dat deze plaat 16 kleuren heeft en uit 4 Planes bestaat. U gaat dan naar SCREEN- FORMAT, zet deze op 16 kleuren en klikt OK, De computer komt nu met de boodschap dat hij een nieuw pallette maakt en vervolgens komt u tekenbeeld terug met 16 kleuren, en nu kunt u het plaatje WEL inladen. HET BRUSH MENU Allereerst iets over brushes. Brushes zijn letterlijk vertaald kwasten, er staan er een aantal standaard in het programma, maar je kunt er meer maken en die ook bewaren. Voorbeeldje, u tekent een appelboom, daar horen een berg appeltjes in. Wel, u tekent 1 appel, pakt deze op en zet die overal in de boom neer. Maar het appeltje is zo goed gelukt dat u die eigenlijk wel apart wilt bewaren tot u hem in een andere tekening nodig hebt. Dat kan dus in in het brush menu. Een brush is dus eigenlijk niks anders dan een klein stukje tekening dat apart opgeborgen kan worden en waarmee u kunt tekenen. LOAD Een brush die u had weggesaved inladen om weer te gebruiken. SAVE Spreekt voor zich DELETE Een brush uit de directory verwijderen. SIZE We hebben al eerder gezien dat we een stukje tekening op konden pakken. Nu hebben we dat tot nu toe gewoon weer ergens neergezet, maar we kunnen zo'n opgepakt stukje ook apart weer manipuleren. STRETCH Ook op te roepen met Z. Pak een brush, kies STRETCH en beweeg de muis tot de brush het formaat heeft dat u wilt. Druk dan weer op de linkerknop. HALVE Maakt de brush half zo groot als oorspronkelijk. Pas op! Als u b.v 8 kleuren hebt gebruikt dan zullen er daar maar 4 van over- blijven, voor het oog blijft het effekt gelijk, maar als u de brush toch weer vergroot dan zult u kleuren missen. DOUBLE Verdubbelt de grootte van de brush. DOUBLE HORIZONTAL Idem, maar dan alleen in horizontale richting DOUBLE VERTICAL Idem, maar nu alleen in verticale richting. FLIP U kunt een brush ook horizontaal of verticaal omdraaien, dat doet u met het FLIP commando. ROTATE Er zijn buiten FLIP ook andere manieren om de brush te draaien, b.v met ROTATE. Wanneer u 90 graden kiest zal het onderwerp een kwartslag gedraait worden. Met ANY ANGLE kunt u zelf het aantal graden bepalen. Pak een brush, druk op ANY ANGLE , druk weer de linker toets in en draai het vierkant terwijl u de knop ingedrukt houd. Wanneer de hoek naar wens is laat u de knop los en de brush zal in die hoek op het scherm komen. Met SHEAR blijft de boven- kant van de Brush op de zelfde plek, maar kunt u de onderkant wel verdraaien. Daardoor ontstaan heel ander vormen. BEND Bend betekend buigen en dat doe je ook met deze optie, pak weer een brush, kies de BEND optie (horizontaal of verticaal). U ziet nu om de brush heen een blauw vierkant. Als u horizontaal hebt gekozen dan drukt u de linkermuisknop in en houd deze ingedrukt terwijl u de blauwe lijn in horizontale richting vervormt, wanneer u denkt dat de ronding mooi is, dan laat u de knop los en even later is uw brush in die richting vervormd. HANDLE Met Handle kunt u bepalen of u de brush in het midden vast wilt houden (center) of in een van de vier hoeken (corner) Komen we alweer aan het volgende menu. MATTE Gebruikt de brush in zijn orginele vorm/kleur. U kunt deze optie ook oproepen met F1. Om wel met de zelfde brush te werken maar nu in een andere kleur doet u het volgende. Druk op F2 (color), kies een kleur en de brush zal die kleur aangenomen hebben. COLOR Wanneer color aanstaat kunt u met elke kleur tekenen. U kunt altijd in het midden van de menubalk zien welke optie aanstaat. Als dat b.v SHADE is dan kunt u rustig van kleur wisselen maar het programma zal weigeren mee te werken, eerst moet u weer naar COLOR. SMEAR Zegt het eigenlijk al, smeren dus, u kunt kleuren mengen in de tekening, b.v er staat een stuk rood en geel tegen elkaar, door nu de tekenstift van rood naar geel te bewegen ziet u dat er in het geel stukjes rood meekomen. SHADE Met SHADE kunt u schaduwen creeeren in de range waar de kleur in voor komt (zie pallette). Met de linkerknop tekent u in de kleur boven de eigenlijke kleur, met de rechterknop de kleur eronder. BLEND Een met SMEAR vergelijkbare optie waar ik het fijne maar niet van kan ontdekken, proberen maar en als je het weet mij even vertel- len. SMOOTH Met deze optie hebt u de mogelijkheid om kleurafscheidingen te verzachten. B.v Rood en zwart staan tegen elkaar maar u vind de afscheiding te hard. U kiest smooth en een forse tekenstift. Wanneer u nu met deze tekenstift over de scheidslijn gaat zult u zien dat de computer daar een kleur bruin tussen zet, hij kiest een kleur die past bij rood en bij zwart en zet die tussen de twee in waardoor de overgang veel minder hard wordt. Is heel goed in gezichten (bij schaduwpartijen) te gebruiken. EFFECTS STENCIL, door deze optie te kiezen hebt u de mogelijkheid om kleuren in de tekening te kiezen die niet meer door andere kleuren betekend mogen worden, stel er staat een blauwe cirkel op het scherm, u kiest de kleur rood, MAKE (maakt) een stencil, kiest in het verschijnende palette de blauw. Wanneer u nu een lijn trekt van links naar rechts, dwars over de cirkel heen dan zult u zien dat er zich in de blauwe cirkel (het stencil) geen rode lijn te vinden is. BACKGROUND Met deze optie kunt een tekening 'fixeren', dat wil zeggen dat alles wat u na Background tekent te verwijderen is door op het CLR icon te drukken, u maakt de pagina weer leeg, maar datgene wat u had gefixeerd blijft gewoon aanwezig. Geeft de ruimte om te experimenteren zonder dat je doorlopend een tekening moet wegsa- ven. OFF Als u deze optie kiest dan maakt u Background weer ongedaan en zal alles weer te verwijderen zijn, of juist niet te verwijderen zijn, want alles wat u tekent is weer definitief. FONTMENU U kunt wanneer u met tekst werkt in uw tekening buiten de stan- daard karakterset die in de computer zit ook werken met andere karaktersets, er staan er een aantal in het Dpaint prg. Verder kunt u karakters op verschillende manieren iets 'extra's' geven. BOLD b.v maakt de letters dikker, ITALIC zet ze schuin en UNDERLN zet er keurig een streep onder, deze optie's zijn door elkaar heen te gebruiken. Wilt u ze uitzetten, dan moet u ze opnieuw aanklikken, het * dat er voor staat verdwijnt dan weer. LOAD FONT DIR Met deze optie roept u de beschikbare karaktersets binnen Dpaint op. Er zijn er 7. Naast de meeste van de karaktersets ziet u een paar getallen staan. Deze getallen geven de grootte van de te gebruiken letters aan, 9 zijn kleine letters, 20 de grootste. Ga op een van de karaktersets staan, b.v SAPHIRE, kies e grootte en laat de muisknop los. Wanneer u nu de 'A' optie kiest zal u in de gewenste karakterset kunnen werken. Dit zijn zo ongeveer de meest gebruikte optie's in Dpaint, er zijn er meer, maar de werking daarvan was bij mij onbekend of werden als niet nuttig ervaren, daarom zijn ze in deze handlei- ding dan ook niet beschreven. Ik heb ook zeker geen kant en klare gebruiksaanwijzing willen schrijven, doch slechts een handleiding voor hen die wel Dpaint bezitten, maar daar helemaal niet mee uit de voeten kunnen. Hopelijk is die opzet een beetje geslaagd.