Jowisz - najwiëksza planeta Ukîadu Sîonecznego, piâta wedîug oddalenia od Sîoïca, znana w staroûytnoôci. póîoô wielka - 778.3 mln km mimoôród - 0.0485 nachylenie orbity - 1°18'21" okres obiegu - 11 lat 314.84d okres obrotu - 9h 55m promieï równikowy - 71400 km masa - 1.9x10²¾ kg albedo - 0.73 nachylenie równika - 3° 7' maks. jasnoôê - -2.2 mag prëdkoôê ucieczki - 57.6 km/s ôrednia gëstoôê - 1340 kg/m³ liczba ksiëûyców - 17 ? Budowa Na powierzchni Jowisza, a wîaôciwie w zewnëtrznych warstwach jego atmosfery, widaê liczne ciemniejsze i jaôniejsze pasy równolegîe do równika planety jak równieû mniejsze nieregularne plamy. Zaobserwo- wano równieû istnienie tworów stabilnych jak np. Wielka Czerwona Plama. Jej rozmiary w przybliûeniu wynoszâ 48000 x 11000 km. Jest to najprawdopodobniej gigantyczny wir w atmosferze planety. Zewnëtrzne warstwy atmosfery Jowisza skîadajâ sië z wodoru (82%), helu (17%), amoniaku (1%), a takûe ôladowych iloôci metanu i innych zwiâ- zków. Gruboôê tej warstwy, zwanej atmosferâ wynosi ok. 1000 km. Pod tâ warstwâ znajduje sië warstawa ciekîego wodoru czâsteczkowego o gruboôci ok. 24000 km. Na dolnej granicy tej warstwy ciônienie wynosi ok. 3 mld hPa (hektopaskala), a temperatura ok. 11000 K. Gîëbiej znajduje sië warstwa ciekîego wodoru metalicznego o gruboôci ok 41000 km i tempera- turze 25000 K. Centralna czëôê Jowisza to przypuszczalnie jâdro ûelazo- silikatowe (krzemowe) o ôrednicy ok 10000 km, temperaturze 30000 K, gëstoôci 10000 kg/m³ i ciônieniu 100 mld hPa. Odkrycia sond kosmicznych pozwoliîy ustaliê ûe Jowisz posiada silne pole magnetyczne wynoszâce ok. 3-14 Oe. Jowisz podobnie jak gwiazdy wysyîa wîasne promieniowanie radiowe. Zawarta w nim energia jest 2.5 raza wiëksza niû otrzymywana od Sîoïca. Satelity (1) Metis póîoô wielka - 127.96 tyô km mimoôród - 0.00? nachylenie orbity - 0°? okres obiegu - 0.295 dnia promieï równikowy - 20 km ? maks. jasnoôê - +17.4 mag rok odkrycia - 1979 Voyager (2) Adrastea póîoô wielka - 128.98 tyô km mimoôród - 0.0? nachylenie orbity - 0°? okres obiegu - 0.298 dnia promieï równikowy - 12x10x8 km maks. jasnoôê - +18.9 mag rok odkrycia - 1979 Voyager (3) Amalthea póîoô wielka - 181.3 tyô km mimoôród - 0.003 nachylenie orbity - 0°.4 okres obiegu - 0.498 dnia promieï równikowy - 135x85x75 km maks. jasnoôê - +14.1 mag rok odkrycia - 1892 E.E.Barnard (4) Thebe póîoô wielka - 229.1 tyô km mimoôród - 0.013 nachylenie orbity - 0°.9? okres obiegu - 0.675 dnia promieï równikowy - 55x45x? km maks. jasnoôê - +15.5? mag rok odkrycia - 1979 Voyager (5) Io póîoô wielka - 421.6 tyô km mimoôród - 0.004 nachylenie orbity - 0°.04 okres obiegu - 1.769 dnia promieï równikowy - 1815 km maks. jasnoôê - +5.0 mag rok odkrycia - 1610 Galileusz (6) Europa póîoô wielka - 670.9 tyô km mimoôród - 0.009 nachylenie orbity - 0°.5 okres obiegu - 3.551 dnia promieï równikowy - 1569 km maks. jasnoôê - +5.3 mag rok odkrycia - 1610 Galileusz (7) Ganimedes póîoô wielka - 1070 tyô km mimoôród - 0.002 nachylenie orbity - 0°.2 okres obiegu - 7.155 dnia promieï równikowy - 2631 km maks. jasnoôê - +4.6 mag rok odkrycia - 1610 Galileusz (8) Kallisto póîoô wielka - 1880 tyô km mimoôród - 0.007 nachylenie orbity - 0°.5 okres obiegu - 16.689 dnia promieï równikowy - 2400 km maks. jasnoôê - +5.6 mag rok odkrycia - 1610 Galileusz (9) Leda póîoô wielka - 11094 tyô km mimoôród - 0.148 nachylenie orbity - 26°.1 okres obiegu - 238.7 dnia promieï równikowy - 5 km ? maks. jasnoôê - +20.2 mag rok odkrycia - 1974 (10) Himalia póîoô wielka - 11480 tyô km mimoôród - 0.158 nachylenie orbity - 27°.6 okres obiegu - 250.6 dnia promieï równikowy - 90 km ? maks. jasnoôê - +14.8 mag rok odkrycia - 1904 C.D.Perrine (11) Lysithea póîoô wielka - 11720 tyô km mimoôród - 0.107 nachylenie orbity - 29° okres obiegu - 259.2 dnia promieï równikowy - 10 km ? maks. jasnoôê - +18.4 mag rok odkrycia - 1938 S.B.Nicholson (12) Elara póîoô wielka - 11737 tyô km mimoôród - 0.207 nachylenie orbity - 24°.8 okres obiegu - 259.7 dnia promieï równikowy - 40 km ? maks. jasnoôê - +16.7 mag rok odkrycia - 1904 (13) Ananke póîoô wielka - 21200 tyô km mimoôród - 0.17 nachylenie orbity - 147° okres obiegu - 631 dnia promieï równikowy - 10 km ? maks. jasnoôê - +18.9 mag rok odkrycia - 1951 S.B.Nicholson (14) Carme póîoô wielka - 22600 tyô km mimoôród - 0.21 nachylenie orbity - 164° okres obiegu - 692 dnia promieï równikowy - 15 km ? maks. jasnoôê - +18.0 mag rok odkrycia - 1938 S.B.Nicholson (15) Pasiphae póîoô wielka - 23500 tyô km mimoôród - 0.38 nachylenie orbity - 145° okres obiegu - 735 dnia promieï równikowy - 20 km ? maks. jasnoôê - +17.7 mag rok odkrycia - 1908 P.J.Melotte (16) Sinope póîoô wielka - 23700 tyô km mimoôród - 0.28 nachylenie orbity - 153° okres obiegu - 758 dnia promieï równikowy - 15 km ? maks. jasnoôê - +18.3 mag rok odkrycia - 1914 S.B.Nicholson