AMERYKA PÓÎNOCNA: (Charakterystyka ogólna)

POÎOÛENIE: Kontynent na póîkuli  zachodniej;  od zachodu ob-
lewa  Amerykë Póînocnâ  Ocean Spokojny, od wschodu i póînocy
Ocean Atlantycki z  Zatokâ  Meksykaïskâ i Morzem  Karaibskim
na  poîudniu oraz  Morzem Arktycznym na póînocy; na poîudniu
îâczy sië z  Amerykâ Poîudniowâ,  na póînocnym-zachodzie od-
dzielony od Azji Cieôninâ Beringa; poîudniowa czëôê  Ameryki
Póînocnej,  zwëûajâca sië do  47 km na  Przesmyku Panamskim,
jest zwana Amerykâ Ôrodkowâ  (do której zalicza sië  równieû
wyspy w basenie Morza Karaibskiego).  Skrajnymi punktami lâ-
dowej czëôci Ameryki Póînocnej sâ przylâdki:  Murchisona 71°
58'N, Mariato 7°12'N, Ksiëcia Walii 168°05'W,  Saint Charles
55°40'W;  najwiëksza  rozciâgîoôê  poîudnikowa  7,2 tys. km,
równoleûnikowa 6,8 tys. km.

POWIERZCHNIA: 24,2 mln km².

LUDNOÔÊ: 401 000 000. Najgëôciej zaludnione i najliczniejsze
kraje to: USA (252 200 000), Meksyk (82 300 000), Kanada
(26 900 000).

NAJWIËKSZE MIASTA: Nowy Jork (12 100 000 mieszk.), Toronto
(3 752 000), Los Angeles (3 490 000), Chicago (2 780 000),
Houston (1 630 000), Vancouver (1 547 000).

WARUNKI NATURALNE: Jest to kontynent bardzo  rozczîonkowany,
póîwyspy  stanowiâ 8,7%, wyspy 16,7%.  Ze wzglëdu na  rozwój
geologiczny  Ameryka Póînocna ma doôê urozmaicone uksztaîto-
wanie pionowe.  Ôrednia  wysokoôê  pionowa  677 m, najwyûszy
punkt McKinley (6 194 m) na Alasce, najniûszym punktem  jest
wklësîoôê  Death Valley (Dolina Ômierci) w Kalifornii
(-85 m).  W Dolinie Ômierci zanotowano jednâ z  najwiëkszych
w ôwiecie temperatur - plus 57°C. 64% powierzchni leûy powy-
ûej  300 m, w tym ok. 7% pow. 2000 m.  Powierzchnië  Ameryki
Póînocnej ksztaîtujâ ciâgnâce sië w kierunku poîudniowym wy-
sokogórskie  îaïcuchy  Kordylierów, podzielone na  zachodzie
kontynentu ôródgórskimi wyûynami, na wschodzie zaô - Pîasko-
wyû Laurentyïski i Appalachy, opadajâce ku  nadmorskim nizi-
nom nad  Oceanem Atlantyckim i Zatokâ  Meksykaïskâ. W czëôci
ôrodkowej - niziny i równiny wewnëtrzne.
Klimat od polarnego na póînocy do  równikowego na  poîudniu.
Najwiëksze  systemy  rzeczne: Missisipi-Missouri, Mackenzie,
Jukon, Rz. Ôw. Wawrzyïca;  najwiëksze jeziora: Górne, Huron,
Michigan, Erie, Ontario, Winnipeg, Wlk. Jez. Niewolnicze,
Wlk. Jez. Niedúwiedzie, Nikaragua