Ocean Spokojny: Najwiėkszy obszar wodny ōwiata,miėdzy Azjā,Amerykā Póīnocnā, Amerykā Poīudniowā, Antarktydā i Australiā. Obejmuje morza: Beringa, Ochockie, Ūóīte, Wschodniochiļskie, Poīudniowochiļ- skie,Moluckie, Banda, Timor, Arafura, Koralowe,Tasmana i in. Umowna granica z Oceanem Indyjskim przebiega od póīnocnego wejōcia do Cieōniny Malakka wzdīuū poīudniowych brzegów wysp Archipelagu Malajskiego, od wyspy Timor do Przylādka Talbota w Australii, dalej wybrzeūem Australii do przylādka Howe, przez Cieōninė Bassa do przylādka Portland na Tasmanii,a na- stėpnie od Przylādka Poīudniowo-Wschodniego wzdīuū 147°E do Antarktydy; z Oceanem Atlantyckim od Przylādka Horn (Ameryka Poīudniowa) do przylādka Prime Head (Póīwysep Antarktyczny) i na póīnocy - Cieōnina Beringa. Powierzchnia Oceanu Spokojnego wynosi 179 679 tys. km², ōre- dnia gīėbokoōź 4028 m,maksymalna - 11 022 m (Rów Mariaļski); rozciāgīoōź równoleūnikowa ok. 20 350 km, poīudnikowa ok. 15 800 km. Powierzchnia wysp wynosi ok. 3600 tys. km². Najlicz- niejsze sā wyspy pochodzenia koralowego, najwiėksze - konty- nentalne, gīównie w zachodniej czėōci oceanu: Sachalin, Ja- poļskie, Riuku,Tajwan, Filipiny,wyspy Archipelagu Malajskie- go (Borneo, Celebes), Nowa Gwinea, Nowa Zelandia; z wysp po- chodzenia wulkanicznego najwiėksze sā: Aleuty,Kuryle,Hawaje, Galapagos. Najgīėbsze rowy oceaniczne: Mariaļski (11 022 m), Tonga (10 882 m), Filipiļski (10 497 m),Kermadec (10 047 m), Kurylsko-Kamczacki (9717 m), Bougainville'a (9140 m), Ataka- mski (8050 m). W zachodniej czėōci oceanu, miėdzy Grzbietem Hawajskim a rowami: Kurylsko-Kamczackim i Japoļskim rozciāga siė rozlegīy Basen Póīnocno-Zachodni; na poīudnie od niego, miėdzy wyspami Mikronezji, Melanezji i Polinezji wystėpujā mniejsze baseny: Filipiļski, Karoliļski, Ōrodkowopacyficzny, Melanezyjski i inne; w czėōci wschodniej i póīnocno-wschod- niej Oceanu Spokojnego najwiėkszy jest Basen Póīnocno-Wscho- dni ciāgnācy siė od Aleutów do ok.10°S, miėdzy Amerykā a Ha- wajami i innymi wyspami Polinezji. Od Ameryki Ōrodkowej ciā- gnie siė w kierunku poīudniowym Wzniesienie Wschodniopacyfi- czne, przechodzāce na ok.50°S we Wzniesienie Poīudniowopacy- ficzne; miėdzy tymi wzniesieniami a wyspami Polinezji leūy Basen Poīudniowopacyficzny. Miėdzy Amerykā Poīudniowā a Wzniesieniem Wschodniopacyficznym ciāgnā siė mniejsze base- ny: Bellingshausena,Chilijski,Perówiaļski,Gwatemalski, prze- dzielone Wzniesieniem Zachodniochilijskim, grzbietem Sala'y Gómez z Grzbietem Nazca, wzniesieniem Albatros. Ukīad prādów powierzchniowych w niskich szerokoōciach geo- graficznych Oceanu Spokojnego jest symetryczny wzglėdem rów- nikowego pasa ciszy, poīoūonego miėdzy pasatami. Pasatom to- warzyszā prādy:Póīnocnorównikowy i Poīudnioworównikowy. Prād Póīnocnorównikowy przepīywa ze wschodu na zachód miėdzy 10 a 25°N; u wybrzeūy Filipin gīówna masa jego wód kieruje siė na póīnoc wzdīuū wschodnich wybrzeūy Tajwanu, przedostaje siė na Morze Wschodniochiļskie, dalej pīynie po zachodniej stro- nie wysp Riuku, nastėpnie miėdzy nimi kieruje siė na otwarty ocean, gdzie jako prād Kuro Siwo opīywa od wschodu Wyspy Ja- poļskie aū do ok. 36°N; tutaj skrėca na wschód i po ok. 2500 km przechodzi w Prād Póīnocnopacyficzny, dopīywajācy do wy- brzeūy Ameryki Póīnocnej;czėōź jego wód kieruje siė na poīu- dnie jako zimny Prād Kalifornijski,czėōź na póīnoc jako cie- pīy Prād Alski. Wzdīuū Kuryli z póīnocy na poīudniowy-zachód pīynie zimny prād Oja Siwo, który przy póīnocnym kraļcu Wysp Japoļskich miesza siė z odgaīėzieniem prādu Kuro Siwo i pīy- nie na wschód wspóītworzāc Prād Póīnocnopacyficzny.Na póīku- li poīudniowej, miėdzy 5 a 10°S, pīynie ze wschodu na zachód Prād Poīudnioworównikowy;gīówna masa jego wód kieruje siė ku wybrzeūom Australii wspóītworzāc ciepīy Prād Wschodnio- australijski. Na poīudnie od 40°S utrzymuje siė stale pod dziaīaniem wiatrów zachodnich - okoīobiegunowy Prād Zacho- dnich wiatrów; u wybrzeūy Ameryki Poīudniowej znaczna jego czėōź kieruje siė ku póīnocy jako zimny Prād Perówiaļski. Po obu stronach równika, z zachodu na wschód , pīynā: Póīno- cnorównikowy Prād Wsteczny i Poīudnikoworównikowy Prād Wste- czny przedzielone Prādem Równikowym o kierunku ze wschodu na zachód. Na równiku, pod Prādem Równikowym, pīynie w przeciw- nym kierunku podpowierzchniowy Prād Cromwella. Ocean Spokoj- ny cechuje sīaba cyrkulacja wód gīėbinowyh. Olbrzymie obsza- ry gīėbin wypeīniajā od poīudnia wody antarktyczne. W naj- gīėbszych rowach oceanicznych temperatura wód nieznacznie wzrasta na skutek ich adiabatycznego ocieplenia. W warstwie miėdzy 400 a 1500 m zalegajā wody poōrednie (pochodzāce ze strefy antarktycznej) o temp. 3-5°C i zasoleniu 34-34,5 pro- milla. Wody podpowierzchniowe miėdzy 100-50 m wykazujā temp. 10-15°C i zasolenie 35 promilli. Temperatura wód powierzchniowych ma wyraśny zwiāzek z ukīa- dem prādów morskich. Równikowa strefa bardzo ciepīych wód, w której temperatura przez caīy rok utrzymuje siė miėdzy 25 a 29°C, wāska na wschodzie,rozszerza siė znacznie w kierunku zachodnim (zgodnie z rozpīywaniem siė w tej czėōci oceanu dwu prādów równikowych). W strefie miėdzy 40°N a 40°S temp. wód na zachodzie sā wyūsze (pīynā ciepīe prādy) niū na wschodzie (prādy zimne), np. na 30°S w lutym wynoszā 24°C u wybrzeūy Australii i 17°C u wybrzeūy Ameryki Poīudniowej, w sierpniu odpowiednio 19°C i 14°C;na 35°N w lutym 15°C u wy- brzeūy Japonii i 13°C u wybrzeūy Kalifornii, w sierpniu od- powiednio 25 i 15°C. Na póīnoc i poīudnie od tej strefy tem- peratury wód ksztaītujā siė odwrotnie - na zachodzie sā o kilka stopni niūsze niū na wschodzie. Najwiėksze zasolenie wystėpuje w strefach zwrotnikowych i wynosi 36,5 promilla na poīudniu i 35,3 promilla na póīnocy; w pasie równikowym wynosi 34,5 promila; w wysokich szerokoō- ciach geograficznych - 33,5 promilla na poīudniu i 32 promi- lle na póīnocy; najmniejsze zasolenie, 30-31 promilli, wy- stėpuje w szerokoōciach geograficznych umiarkowanych i czėōciach przybrzeūnych. Zjawiska lodowe (kry, góry lodowe) w póīnocnej czėōci Oceanu Spokojnego wystėpujā lokalnie, gīównie na Morzu Beringa i Morzu Ochockim. Do Oceanu Spokoj- nego uchodzā rzeki: Jangcy, Huang-ho, Amur, Jukon, Kolumbia, Kolorado i inne. Ōwiat roōlinny Oceanu Spokojnego obejmuje ok.20 gatunków ro- ōlin kwiatowych i ok.4 tys. gatunków glonów. Flora denna wy- stėpuje przeciėtnie na gīėbokoōci 40-60 m;dla rejonów póīno- cnych charakterystyczne sā brunatnice - gīównie listownice, alarie i morszczyny, dla strefy póīnocnej Ameryki Póīnocnej m.in. wielkomorszczyn; na póīkuli poīudniowej przy brzegach Australii i Nowej Zelandii, z brunatnic wystėpujā m.in.wiel- komorszczyn, lesonia i eklonia; zarówno na póīnocy jak i na poīudniu, charakterystyczne sā m.in. gronorosty; wystėpuje teū wiele gatunków krasnorostów, mniej zielenic; oderwane od podīoūa brunatnice o bipolarnym rozsiedleniu (wielkomorsz- czyn, gronorosty) tworzā rozlegīe skupienia, unoszone zwīa- szcza przez Prād Zachodnich Wiatrów. W strefach gorācych zmniejsza siė iloōź i róūnorodnoōź brunatnic (pozostajā gro- norosty), przybywa natomiast iloōź zielenic (gīównie peīza- tka, halimeda) i krasnorostów; powszechne sā teū glony wa- pienne, gīównie krasnorosty (koralki, litotamniony), uczest- niczāce w budowie raf koralowych; w strefie miėdzyzwrotni- kowej wystėpujā zaroōla namorzynów. W strefie tropikalnej i subtropikalnej brzegów azjatyckich i australijskich bytuje wspólna z Oceanem Indyjskim najbo- gatsza fauna ōwiata;olbrzymie obszary raf koralowych (Wiel- ka Rafa Koralowa) i zaroōli mangrowców;najwiėksza na ōwiecie liczba gatunków korali madreporowych, krabów, krewetek, ōli- maków, maīūów (īawice perīopīawów),gīowonogów,jeūowców, roz- gwiazd, strzykw (trepang), ryb i innych; u brzegów Ameryki brak raf koralowych, a fauna jest znacznie uboūsza; caīy ob- szar Oceanu Spokojnego zasiedlajā uchatki i albatrosy, nato- miast foki tylko strefy biegunowe.