MUSIC HELPLINE Raf / Katharsis B PORADY DLA MUZYKÓW CZYLI WYNURZENIA PANA HENIA (W TYM PRZYPADKU RAFA) ===================================================================== Heja! Tu wasz kochany korespondent. Znajdujemy się w póînocnej Ghanie na gieîdzie komputerowej Mushroom street. Tfu, co ja plote! To ja, RAF/Katharsis. Chciaîem podzieliç się z czytelnikami Zig-Zaga porcjć podpowiedzi dla zwariowanych kompozytorów. Na samym poczćtku musimy odkryç NAGĆ prawdę (chwila ciszy...). NAWET NASZA AMIGA NIE JEST W STANIE WYGENEROWAÇ UTWORU, KTÓRY WSZYSTKIM SIĘ SPODOBA (tylko zwolennicy trash metalu i acidu zadowolć się programem 10 BEEP .1, RND*24-12: GOTO 10). (owacje proszę!). Naleţy więc ruszyç tym, co nam w îepetynie zostaîo i usićőç do klawiatury, i to nie koniecznie Amigi. Najlepiej jak ktoő ma w domu jakiő instrument, moţe by wîaőciwie wszystko oprócz koreańskiego pianina dla pięciolatków i fletu (cymbaîki rulez!). I (juţ mi dobrze, teraz na powaţnie) Jednć z najwaţniejszych rzeczy w muzyczce, która ma się podoba wszystkim jest wpadajćca do ucha melodia. Dlatego twierdze, ţe muzyki na C64 (chociaţ nigdy nie miaîem tego komputera) sć o wiele lepsze niţeli na Amidze, gdzie praktycznie kaţdy moţe wzićűç cztery sample (stopa [bassdrum], werbel [snare], talerz [hihat] i bas [bass]) i w pięç - dziesięç minut zrobiç "utwór" typowo dyskotekowy. LUDZIE! Posîuchajcie sobie następujćcych muzyczek z gier na C64: Parallax (hi,hi, konwersja jest na moim dysku muzycznym; Martin Galway :-), Light Force (genialna; Rob Hubbard), Terra Cresta (Martin Galway) ju nie wspominajćc o Last Ninja (Benn Daglish) czy Shades (Chris Huelsbeck czy jak tam się on pisze). Dociekliwi mogć sięgnćç po demo "100 muzyczek z C64", ale jest pewne ale - procedura emulujćca SIDa nie emuluje filtrów co bardzo zubaţa muzyki (od dawna twierdzę, ţe lepszy jest SID z filtrami niţ PAULA bez; miejmy nadzieję, ţe MARY będzie je miaîa). Nawet na poczciwego Spectrum z AY powstawaîy prawdziwe utwory (przez duţe U). A co na Amidze???? Lu-pu-cu-pu. SAMPLE ZABIÎY MELODIĘ! Ah. Więc rada pierwsza - największy nacisk kîadűcie na dopracowanie tematu przewodniego! Zapewniam, ţe bez sekcji rytmicznej moţna zrobiç piękny utwór. Drugć rzeczć, na którć trzeba zwracaç uwagę w trakcie tworzenia muzyki sć akordy. Akord jest to wspóîbrzmienie trzech (lub więcej, ale to się juţ chyba nie nazywa akord) dűwięków jednoczeőnie. Na komputerach nie wyposaţonych w przetworniki cyfrowo-analogowe zwykle nie uţywaîo się trzech osobnych kanaîów do zagrania akordu. Sprytni muzycy wpadli na pomysî aţeby "zasymulowaç" akord przez bardzo szybkie powtarzanie kolejnych dűwięków skîadowych. Efekt nazywa się z wîoskiego arpeggio (niektórzy mówić bulgotanie, prawda Korzeń??? :-) i jest bardzo charakterystycznć cechć dla muzyki pisanej na komputery oőmiobitowe i nie tylko [S(hi)T]. My na szczęőcie nie mamy problemu bo wystarczy zsamplowaç odpowiedni akord i juţ po krzyku chociaţ niekórzy bardziej lubić to arpeggio. Akordy moţemy podzieliç na durowe (w notacji Trackera 047), które s bardziej "radosne" oraz molowe (037) - bardziej "ponure". Z pewnoőci kaţdy prawdziwy muzyk to wie, ale zawsze moţna o tym przypomnieç. Ale juţ nie kaţdy zna akordy zwiększone i zmniejszone. To sć takie bestyje co nie sć ani dur ani mol (w notacji anglosaskiej odp. major i minor), brzmić doőç dziwnie (kwestia gustu), ale w odpowiednim poîćczeniu daj ciekawe efekty. Oto przykîad: C-3 01057 ; zwiększony C-3 01027 ; zmniejszony C-3 01047 ; normalny - durowy Najlepiej kaţdć pozycję powtórzyç z cztery - osiem razy. Podobne do kompozycji z czasów Jana Sebastiana, nieprawdaţ? Odpowiednie uîoţenie akordów durowych, molowych i tych trzecich to poîowa sukcesu, a ju odpowiednie dobranie ich do tematu to szóstka z harmonii. Naleţy zaznaczyç, ţe durowy/molowy akord moţe byç zagrany na kilka sposobów. Np. C-mol moţna zagraç C2-E2-G2 (C-2 01047), E2-G2-C3 (E-2 01038) lub G2-C3-E3 (G-2 01059). Odpowiednie dobranie przewrotów, bo tak to modzenie się nazywa, jest doőç trudnym zadaniem dla tych, którzy nie poznali dobrze harmonii (niestety, muszę się do nich zaliczyç gdyţ nie przerabiaîem jeszcze tego tematu na lekcjach muzyki :-). Ok, to tyle o akordach. Oczywiőcie moţna o tym mówiç godzinami, jeţeli nie dniami, ale zapewne nie wszystkich to interesuje. Dobra, tera kilka rad dla tych, co chcć dodaç swojemu utworowi tzw. "profesional touch". Po pierwsze nie wiem, czy zauwaţyliőcie, ţe duţa częőç sampli jest uboga w wysokie częstotliwoőci. Moţna je zwiększy poprzez opcję BOOST w EDIT OP. 3 (oczywiőcie ProTracker). Naleţy jednak zaznaczyç, ţe nie naleţy przesadzaç gdyţ wraz z wysokimi tonami wzmacniamy szumy choç wychodzi to na zdrowie przeróţnym talerzom i bębnom. Jest jeszcze jeden sposób - po prostu zaBOOSTowaç wszystkie instrumenty - CTRL-G. Poprawi to znacznie jakoőç naszego utworu. Jednak równieţ i w tym wypadku nie naleţy naduţywaç tej opcji. Ok, drugim tipsem dla maniaków szumu jest komenda 6. BTW: jeţeli ktoő uwaţnie czytaî instrukcje do ProTrackera to proszę zrobiç +++ATH0 i przelecieç parenaőcie stron do przodu. Więc komenda 6 to vibrato+volume slide czyli poîćczenie komend 4 i A. Oddaje ona nieocenione usîugi gdy stosujemy instrumenty syntetyczne (tzn taki o dîugoőci od $02 do $100 batów z pętlć dîugoőci $02 do $40 bajtów; po prostu sam, niezmodulowany ksztaît fali dűwiękowej). Wygenerujmy taki instument (np. moţna wgraç dowolny plik, skróciç go do $20 bajtów i o tyleţ zapętliç, hehehe!) i wpiszmy: Sposób 1: Sposób 2: G-3 01000 G-3 01482 --- 00000 --- 00603 E-3 01000 E-3 01603 --- 00000 --- 00603 F-3 01000 F-3 01603 --- 00000 --- 00603 D-3 01000 D-3 01603 --- 00000 --- 00603 C-3 01000 C-3 01603 --- 00000 --- 00603 E-3 01000 E-3 01603 --- 00000 --- 00603 G-3 01000 G-3 01603 --- 00000 --- 00603 --- 00000 --- 00603 --- 00000 --- 00603 --- 00000 --- 00603 Prawda, ţe îadniej jest sposobem drugim? Komenda 6 daje bardzo duţe moţliwoőci jeţeli się wie, jak jć wykorzystaç. Poza tym nie jestem pewien, czy wszyscy wiedzć, ţe: a) wartoőci vibrato sć pamiętane oddzielnie dla kaţdego kanaîu i b) nie trzeba powtarzaç cićgle np. 482, wystarczy 400. W sposobie drugim pierwsza nuta nie jest őciszana, co moţe byç nieporzćdanym efektem. Wystarczy w poprzednim patternie danego kanaîu napisaç --- 00482 i juz mamy ustawionć wartoőç vibrato - wtedy moţna bez problemu zastosowaç G-3 01603. Tips #3: Czy wiecie co dajć klawisze ALT-1 do ALT-9? Moţna tam zapisaç często uţywane komendy! Jest to niesamowicie uţyteczna opcja. W "dziewiczym" ustawieniu ProTrackera pod tymi klawiszami znajdujć si następujćce komendy: ALT-1 to 102 czyli pîynna zmiana częstotliwoőci do góry 2 to 202 -- -- -- -- w d 3 to 037 -- arpeggio molowe 4 to 047 -- -- durowe 5 to 304 -- pîynna zmiana częstotliwoőci między nutami 6 to F06 -- ustawienie standardowej szybkoőci 7 to C10 -- -- bardzo maîej gîoőnoőci 8 to C20 -- -- őredniej gîoőnoőci 9 to E93 omówione póűniej 0 to A0F czyli bardzo szybkie przyciszenie nuty Poza tym klawisze ALT i - (na klaw. niem. to jest niemieckie ss czyli takie duţe B jak beta) i ALT i + (lub = jak kto woli; niem: apostrof) - chodzi o klawisze na prawo od 0 - peînić niezwykle przydan funkcję, którć wyjaőnię przykîadem: 1 C-3 01C40 1 C-3 01C20 > 2 --- 00000 > 2 --- 00000 ... naciskamy 4 razy ALT i - ... naciskamy 4 razy ALT i + 2 --- 00C3F 2 --- 00C21 3 --- 00C3E 3 --- 00C22 4 --- 00C3D 4 --- 00C23 5 --- 00C3C 5 --- 00C24 > oznacza linię, w której trzeba ustawiç kursor. ALT i - kopiuje poprzednić komendę z pozycji nad kursorem (jeţeli znajdujemy się na poczćtku patternu to z pozycji nr. 63) do nuty z kursorem i odejmuje jeden od pól argumentu komendy. Dokîadnie odwrotnie czyni ALT i +. Natomiast ALT i \ (to samo na niemieckiej) powtarza poprzednić komendę razem z argumentem. Naprawdę bardzo przydatne! Omówimy teraz jednć z duţej liczby komend E, E9x. Pozwala ona na zgranie nuty od nowa co x ramek (1/50 sekundy). Dla przykîadu gdy mamy szybkoőç 6 (F06) i zastosujemy E92, dana nuta, przy której stoi ta komeda zagrana zostanie w jednym "cyklu" trzy razy co dwie ramki. Przynosi to ciekawe efekty gdy stosujemy ten chwyt na talerzu (hehe, tylko bez skojarzeń, mówię o hihacie) - daje zîudzenie większej "rozdzielczoőci" nut. OOPS! Alem ţem się napisaî. Jeţeli chcecie Drodzy Czytelnicy więcej porad dla zwariowanych muzyków to proszę o listy do redakcji ZIG-ZAG. I Z powaţaniem I Rafaî Wiosna PS. W przewidywanym następnym odcinku: jak pîynnie podnosi częstotliwoőç (1xx) WRAZ z pogîaőnianiem nuty (Cxx), jak obniţyç caîy pattern oktawę w dóî, jak udawaç Romeo Knighta i Jeana Michaela J. oraz dalszy cićg omówienia komend E. PS2.Wiadomoőç dla czîowieka, który zrobiî muzykę w demie Optical Race grupy InvestatioN (mod.protar): Ludziu! Muzyka jest ekstra, tylko dlaczego się tak powtarza?!? Moduî jest w stylu Bilińskiego, którego bardzo lubię i cenię i chwaîa Ci za to, ale wîaőciwie zrobiîeő tylko CZTERY patterny!