Elementy polskiego ōrodowiska operacyjnego dla komputera Amiga prezentowane na dyskietce zostaīy opracowane na podstawie kilkuletnich doōwiadczeļ w pracy z podobnym systemem, stosujācym jednak inny - choź zbliūony - standard polskich znaków, rozpowszechniony wōród uūytkowników Amigi w Polsce jako "standard ks. Jana Pikula" (JP). Poniewaū Konferencja z udziaīem twórców kilku znanych w Polsce standardów polskich znaków, jaka odbyīa siė z inicjatywy redakcji miesiėcznika "Magazyn AMIGA" 11 listopada 1992 r. w Warszawie, wybraīa ostatecznie jako jedyny standard polskich znaków dla Amigi zestaw kodów proponowany przez prof. Wojciecha Bruszewskiego uzupeīniony o znak "¤" (zī), zaszīa potrzeba stworzenia elementów systemu operacyjnego dostosowanych do tego standardu, nazwanego "PL". Wydaje siė, ūe zaproponowane w tym standardzie kody polskich znaków narodowych sā wybrane optymalnie, tak, by oszczėdziź wszystkie podstawowe znaki ASCII, znaki specjalne i czėōciej uūywane w korespondencji miėdzynarodowej znaki innych narodów. Oto kody polskich znaków w proponowanym standardzie "PL" (litera, kod szesnastkowy, kod dziesiėtny) Ā C2 194 ā E2 226 Ź CA 202 ź EA 234 Ė CB 203 ė EB 235 Ī CE 206 ī EE 238 Ļ CF 207 ļ EF 239 Ó D3 211 ó F3 243 Ō D4 212 ō F4 244 Ś DA 218 ś FA 250 Ū DB 219 ū FB 251 ¤ (zī) A4 164 Programy konwersji plików tekstowych Aby umoūliwiź īatwā konwersjė plików tekstowych miėdzy róūnymi standardami, a tym samym uīatwiź rozpowszechnienie jednego standardu "PL", opracowano kilka prostych programów dokonujācych takiej konwersji. Poniewaū w praktyce nie wszystkie kierunki konwersji bėdā wykorzystywane, kilka krótkich programów wydaje siė byź rozwiāzaniem bardziej praktycznym, niū jeden rozbudowany program uniwersalny. Programy sā obecne w katalogu "C" i sā pomyōlane jako rozkazy CLI/Shell'u (brak moūliwoōci wywoīania ikonā, brak gadgetów itp.). Ich zaletā sā maīe rozmiary i szybkoōź dziaīania. Prezentowane programy nie sā dostosowane do pracy rezydentnej w multitaskingu, dlatego uūycie ich jako rezydentnych (rozkaz "Resident") wymaga ostroūnoōci (nie wywoīywaź wielokrotnie w jednym czasie). Sā to nastėpujāce programy: JPtoPL - konwersja ze standardu JP na PL PLtoJP - konwersja ze standardu PL na JP PLtoMZV - konwersja ze standardu PL na standard IBM-Mazovia MZVtoPL - konwersja ze standardu IBM-Mazovia na PL Sposób uūycia wszystkich programów jest identyczny: naleūy wpisaź w CLI/Shell'u nazwė programu konwersji i dwa argumenty oddzielone spacjami: nazwė pliku śródīowego i nazwė pliku docelowego (ew. podaź ōcieūkė dostėpu). Oto przykīady wywoīaļ: JPtoPL tekstJP tekstPL JPtoPL df1:teksty/tekstJP ram:tekstPL Majāc tylko jednā stacjė dysków elastycznych naleūy unikaź wywoīaļ, przy których pliki leūā na dwóch róūnych dyskietkach (koniecznoōź kilkakrotnej zmiany dysków w wypadku dīuūszych plików). Naleūy raczej jeden z plików umieōciź tymczasowo w RAM-Dysku. Programy konwersji zmieniajā tylko polskie znaki narodowe (w wypadku standardu IBM-Mazovia takūe znaki koļca linii i koļca pliku), inne znaki kopiujā bez zmian. Nie naleūy dokonywaź konwersji plików, które nie sā czystymi plikami tekstowymi (np. tzw. "dokumentów" zapisanych przez procesory tekstu). Mapy klawiatury Sā one umieszczone w katalogu devs/keymaps. Opracowano nastėpujāce mapy: "usa-pl" - dla komputerów z klawiaturā USA. Polskie znaki sā dostėpne pod alt + odpowiedni klawisz, duūe pod alt + shift + klawisz. Znak "ś" jest pod klawiszem "x", znak "ū" pod klawiszem "z", znak "¤" (zī) pod alt + backslash. "d-pl" - dla komputerów z niemieckā klawiaturā. Polskie znaki - jak wyūej. "d-pl1" - dla komputerów z niemieckā klawiaturā. Mapa opracowana dla tych, którzy przyzwyczaili siė do ukīadu klawiatury stosowanego w standardzie JP. Polskie znaki sā rozmieszczone podobnie, jednak znak "ś" jest pod alt + "z", "ū" pod alt + backslash, "¤" (zī) pod alt + klawisz z akcentami (na lewo od backslash). Ten ostatni klawisz bez alt zachowuje swój charakter zmieniacza. Ze wzglėdu na wykorzystanie kombinacji alt + klawisz dla polskich znaków niektóre znaki, które byīy pierwotnie podīoūone pod te kombinacje, muszā byź dostėpne inaczej, niū na standardowych klawiaturach. I tak: znak "ę" jest pod alt + "," (duūy z shiftem) znak "ē" jest pod alt + "." (duūy z shiftem) znak "©" jest pod alt + shift + "v" znak "£" jest pod alt + shift + "b" znak "­" jest pod alt + "/" (usa-pl) lub alt + "-" (d-pl i d-pl1) znak "Æ" jest pod alt + shift + "/" (usa-pl) lub alt + shift + "-" (d-pl i d-pl1) znak "ų" jest pod alt + ";" (klawiatura usa-pl) lub alt + "ö" (klawiatura d-pl i d-pl1). Znak duūy - z shiftem. znak "ß" jest na klawiaturze usa-pl pod alt + "-" znak "§" jest na klawiaturze usa-pl pod alt + shift + "-" lub alt + shift + "3" znak "×" (pierwotnie alt + "x") jest pod alt + "'" (klawiatura usa-pol) lub alt + "#" (klawiatura d-pl i jako dodatkowa moūliwoōź d-pl1) znak "÷" jest pod alt + shift + "'" (klawiatura usa-pol) lub alt + shift + "#" (klawiatura d-pl i d-pl1) znak "±" jest na wszystkich klawiaturach pod alt + "y" znak "„" jest na wszystkich klawiaturach pod alt + shift + "y" znak "¬" jest na wszystkich klawiaturach pod alt + "`" (na lewo od "1") Na klawiaturze numerycznej nie ma zmian. Dziaīajā wszystkie klawisze bloku numerycznego. Odpowiedniā mapė klawiatury naleūy podstawiź, jak zwykle, poleceniem "SetMap". Najlepiej wywoīanie "SetMap" umieōciź w "startup-sequence". Fonty ekranowe Fonty ekranowe "topaz 8" i "topaz 9e" majā na dysku swoje polskie odpowiedniki o nazwie "topazpl". Moūna je podstawiź poleceniem "PLFonts", które nie wymaga parametrów. Wystarczy wywoīaź w CLI/Shell'u lub lepiej umieōciź w osobnej linii w "startup-sequence" nazwė polecenia: PLFonts Zaletā polecenia PLFonts jest jego maīy rozmiar i skutecznoōź dziaīania: polecenie sprawia, ūe fonty ekranowe sā zmieniane globalnie i odtād kaūde odwoīanie do fontu "topaz.font" w rzeczywistoōci dotyczy fontu polskiego. Zmiana rozmiaru fontu (8/9e) jest moūliwa (przy uūyciu "Preferences") w kaūdej chwili. Polecenie dziaīa równieū w systemie OS 2.0. Warunkiem dziaīania polecenia jest obecnoōź fontów "topazpl/8" i "topazpl/9e" w katalogu "FONTS:" i "diskfont.library" w katalogu "LIBS:". Uwaga!!! Polecenie PLFonts nie dziaīa po "FF" ("FastFonts") - w wypadku stosowania "FF" powinno byź uūyte wczeōniej! Polecenie "PLFonts" jest obecne na prezentowanym dysku w katalogu "C". W wypadku stosowania Workbench'a 1.3 zmiany fontów ekranowych moūna dokonaź równieū poleceniem "FF" ("FastFonts") obecnym standardowo na dyskietce Workbench1.3, wywoīujāc: FF topazpl.font Polecenie to moūna równieū umieōciź w "startup-sequence". "FF" przyspiesza wyprowadzanie znaków na ekran i jest uūyte w standardowej sekwencji startowej dyskietki Workbench1.3. Sterowniki drukarek Przyczynā szybkiego rozpowszechnienia standardu JP byīy opracowane dla tego standardu sterowniki drukarek, umoūliwiajāce polski druk tekstowy zarówno na drukarkach wyposaūonych w polski zestaw znaków, jak i na wielu modelach drukarek bez polskiego EPROM'u. Na dyskietce znajdujā siė podobne sterowniki dla standardu PL. Sā to w kilku wypadkach nowe, udoskonalone opracowania. W obecnej chwili zestaw obejmuje nastėpujāce sterowniki (obecne w katalogu devs/printers): PL_EpsonX-Mzv Jest to sterownik dla 9-igīowych drukarek standardu EPSON, analogiczny do "EpsonX". Pozwala uzyskaź polski druk na drukarkach wyposaūonych w polski generator znaków w standardzie "Mazovii". Takie polskie "EPROM'y" sā īatwo dostėpne w handlu dla wiėkszoōci drukarek. Takūe polskie drukarki D-100MPC i D-161 (z zestawem znaków PC-POL) mogā pracowaź z tym sterownikiem (starszy model D-100M wymaga innego sterownika). PL_EpsonQ-Mzv Sterownik dla drukarek 24-igīowych standardu EPSON, analogiczny do "EpsonQ". Przeznaczony dla drukarek wyposaūonych w polski generator znaków w standardzie Mazovii. Obydwa wymienione wyūej sterowniki wymagajā trybu pracy drukarki "EPSON" ("standard"), jednak z dostėpem do tablicy znaków IBM. Oto wymagana konfiguracja dla kilku popularnych drukarek: Star LC-10 i Star LC24-10: 1-6 ON, 1-7 OFF, 1-8 ON Star LC-20: 1-1 ON, 1-3 ON, 2-1 ON Star LC-200 i Star LC24-200: A-1 ON, D-1 ON Epson LX-400: 1-1 OFF, 1-5 OFF, 1-3 ON, 2-4 OFF D-161: K1-4 ON, K1-5 ON, K1-6 ON, K1-7 ON, K1-8 ON, K3-1 OFF PL_D100M_6 Sterownik dla polskiej drukarki D-100M z zestawem znaków Latin 2 (zestaw nr 6). Kody sterujāce i procedury druku graficznego sā dostosowane do moūliwoōci tej drukarki, która nie dysponuje peīnym standardem EPSON. PL_IBM-Mzv Sterownik dla drukarek kompatybilnych z IBM Proprinter II, wyposaūonych w polski generator znaków w standardzie Mazovii. Jeōli drukarka emuluje dwa standardy: IBM i EPSON, lepiej pracowaź w standardzie EPSON ze sterownikiem "PL_EpsonX-Mzv". PL_StarNL10Eps Sterownik dla drukarki Star NL-10 z interfejsem "EPSON" (moūe byź stosowany takūe z interfejsem "IBM" pod warunkiem niestosowania kursywy). Umoūliwia szybki druk polskich tekstów na drukarkach bez polskiego generatora znaków (wykorzystuje automatycznie znaki "download"). Druk znaków specjalnych (np. teksty programów) i miėdzynarodowych (np. teksty niemieckie) jest zwolniony. Konfiguracja drukarki: 1-1 OFF, 1-3 ON. PL_StarNL10Eps1 Jak wyūej, jednak umoūliwia szybki druk znaków specjalnych i miėdzynarodowych, kosztem zwolnionego druku polskich znaków. Polecany do druku tekstów programów i tekstów obcojėzycznych poīāczonych z krótkimi tekstami w jėzyku polskim. PL_StarNX15 Sterownik dla drukarki Star NX-15 i podobnych modeli bez polskiego generatora znaków. Stosuje automatycznie znaki "download". Konfiguracja drukarki NX-15: 1-8 ON, 2-1 OFF, 2-5 ON PL_StarLC10 Sterownik dla drukarki Star LC-10 i podobnych modeli (Star LC-20, Star NX-1000) bez polskiego generatora znaków. Stosuje automatycznie znaki "download". Nie naleūy uūywaź pisma "NLQ-elite-proportional", "Orator", "Sanserif". Konfiguracja drukarki: Star LC-10 i Star NX-1000: 1-6 ON, 1-8 ON, 2-1 OFF Star LC-20: 1-1 ON, 1-2 OFF, 1-3 ON PL_StarLC200 Sterownik dla drukarki Star LC-200 bez polskiego generatora znaków. Stosuje automatycznie znaki "download". Brak "NLQ-elite" i "NLQ-sub/superscript" (w tych wypadkach pojawia siė chwilowo draft). W NLQ tylko krój "Courier". Konfiguracja drukarki: A-1 ON, A-2 OFF. PL_SeikoshaSP1900 Sterownik dla drukarek Seikosha SP-1900 i Seikosha SP-2000 bez polskiego generatora znaków. Stosuje automatycznie znaki "download" (draft i interpolowane NLQ - sans serif). Dysponuje pismem pica i fast elite (polskie znaki w kursywie sā zdefiniowane tylko jako pica). Drukarkė naleūy skonfigurowaź do pracy w trybie EPSON. PL_EpsonLX400 Sterownik dla drukarek Epson LX-400 i Epson LX-800 bez polskiego EPROM'u. Stosuje automatycznie znaki "download", w NLQ ma pismo Sans Serif. Konfiguracja drukarki Epson LX-400: 1-1 OFF, 1-5 OFF, 2-4 OFF PL_GenericOver Sterownik dla wszystkich drukarek, króre majā podstawowy zestaw znaków ASCII i mogā cofaź gīowicė. Polskie znaki sā tworzone przez naīoūenie dwóch znaków z podstawowego zestawu ASCII. Brak moūliwoōci programowego sterowania drukarkā (w tym celu moūna uūywaź panelu drukarki). Brak druku graficznego. Estetyka tak drukowanych znaków pozostawia wiele do ūyczenia, sterownik moūna wiėc wykorzystywaź w tych wypadkach, gdy polski druk nie jest osiāgalny na innej drodze. Druk graficzny Jest moūliwy ze wszystkimi sterownikami z wyjātkiem "PL_GenericOver". Poszczególne gėstoōci druku graficznego dla drukarek 9 igīowych sā analogiczne jak w standardowym sterowniku "EpsonX". Sterownik "PL_EpsonQ-Mzv" ma procedury druku graficznego identyczne, jak standardowy sterownik dla drukarek 24-igīowych "EpsonQ" Sterowniki z wyjātkiem PL_D100M_6 i PL_IBM-Mzv majā moūliwoōź druku kolorowego - o ile oczywiōcie drukarka jest wielobarwna. W wypadku zastosowania sterowników korzystajācych ze znaków definiowalnych (download) nie naleūy zmianiaź krojów pisma na panelu drukarki (a jedynie sterujāc drukarkā z komputera). Przy niektórych zmianach dokonanych z panelu sterownik bėdzie zdezorientowany i przeōle bīėdne definicje znaków. Przy konfiguracji drukarki naleūy przestrzegaź nastėpujācych zasad ogólnych: Funkcja Auto LF powinna byź zawsze wyīāczona. Przeīāczniki wybierajāce zestaw znaków narodowych powinny byź ustawione w pozycji odpowiadajācej standardowemu zestawowi znaków USA. Jeōli drukarka ma moūliwoōź wstėpnego ustawienia kroju pisma, naleūy wybraź draft-pica. Korzystajāc ze sterowników wyposaūonych w znaki definiowalne naleūy przeīācznik "Bufer/Download" ustawiź w pozycji "Download", a styl znaków NLQ naleūy dopasowaź do znaków zdefiniowanych w sterowniku (np. wybraź Courier w drukarkach Star). Drukarki emulujāce róūne tryby pracy powinny pracowaź w trybie EPSON (z wyjātkiem sterownika "PL_IBM-Mzv"). W drukarkach z polskim EPROM'em naleūy ustawiź wstėpnie tabelė znaków graficznych (przeīācznik Italics/Graphics w pozycji Graphics).