COMPUTERPRINTERS STERK IN PRIJS OMLAAG
 """"""""""""""""""""""""""""""""""""""
 Om alle gegevens uit uw computer ook op schrift te krijgen, heeft u
 een printer nodig. Nog steeds niet het makkelijkste apparaat om aan
 de praat te krijgen, maar wel een stuk goedkoper geworden. Was een
 paar jaar geleden een bedrag van fl.2000,= of meer geen uitzondering,
 tegenwoordig kunt u voor rond de fl. 500,= al goed slagen. We lieten
 12 matrixprinters een grote stapel papier afdrukken en geven u hier
 de resultaten.

 De stekker in het stopcontact en printen maar: dat is er bij een
 printer meestal niet bij. U maakt het uzelf zo makkelijk mogelijk
 door een printer met een parallelaansluiting te kiezen. De geteste
 printers hebben allemaal zo'n standaardaansluiting, die ook wel wordt
 aangeduid met "Centronics". Er zijn er ook met een serile
 aansluiting, maar daarmee maakt u het zich onnodig moeilijk.  Maar
 ook als u een goede aansluiting heeft en alle toetsjes juist heeft
 ingesteld, kan het gebeuren dat de printer nog niet doet wat u wilt.
 Als u bijvoorbeeld cursieve letters op uw beeldscherm heeft staan,
 kan het gebeuren dat de printer die niet afdrukt.  Meestal is dan het
 softwareprogramma waarmee u werkt de schuldige. Een van de vele taken
 van het softwareprogramma is het aansturen van de printer. Dat
 programmadeel wordt "printerdriver" genoemd. Zo'n printerdriver zorgt
 ervoor dat alle informatie die door de computer naar de printer wordt
 gestuurd, ook goed door de printer wordt begrepen. Verloopt de
 communicatie tussen computer en printer niet goed. dan kan dat aan
 een verkeerde printerdriver liggen. Vaak kunt u met behulp van een
 apart installatieprogramma direct een andere printerdriver proberen.
 De oorzaak van de weigering kan ook bij de printer zelf liggen. Er
 zijn namelijk ook printers die helemaal niet cursief kunnen printen.
 In deze test is dat bijvoorbeeld de Oki. Let er daarom bij de 
 aanschaf op, of een printer alle gewenste printmogelijkheden heeft.

 Missers
 """"""""
 Een printer installeren is een lastig karwei. Het mag daarom treurig
 genoemd worden, dat slechts een printer een Nederlandse handleiding
 heeft, en die is niet eens zo goed. In de andere gevallen zult u er
 een Engels woordenboek bij moeten pakken.  Nog een letterlijke misser
 van veel fabrikanten is de printerkabel, waarmee u de printer op de
 computer aansluit. In de meeste gevallen wordt die kabel er niet
 bijgeleverd. Schaft u er zelf een aan, dan weet u nooit of de
 combinatie kabelprinter voldoet aan de eisen van radio en
 tv-ontstoring. Onze ervaring is, dat veel printerkabels niet aan deze
 eisen voldoen. Daarbij maakte het geen verschil of we een kabel van f
 20 of van f 150 gebruikten. Gevolg: een hinderlijke storing op
 draagbare FM-radio's, sommige tv-kanalen en babyfoons die op het
 lichtnet zijn aangesloten.  Soms kunt u daar zelf iets aan doen door
 de losse draad die bij veel kabels naast de connector zit, vast te
 zetten op het metalen huis van de printer. Als dat niet mogelijk is,
 doet u er verstandig aan die losse draad onder een van de schroefjes
 van de connector te klemmen.  Amstrad, Commodore en Facit leveren als
 enige een kabel mee, waarbij die van Amstrad overigens niet aan de
 ontstoringseisen voldeed.

 Snel
 """"
 De beste en goedkoopste printer voor huis-tuin-en-keukengebruik is
 een matrixprinter, waarbij de letter is opgebouwd uit kleine puntjes.
 Hoe meer puntjes, des te scherper de letter.  Wij hebben ons in de
 test beperkt tot 9-naalds printers. Er bestaan ook 24-naalds
 matrixprinters: beter dan een 9-naalds, maar een stuk duurder. De
 geteste printers staan met hun prijs en eindoordeel in tabel 1. In
 tabel 2 vindt u gedetailleerde informatie over een drietal kolommen
 uit tabel 1.  De geteste 9-naalds matrixprinters leveren redelijk
 snel een vrij goede kwaliteit printwerk. Zij zijn vrijwel allemaal
 aanstuurbaar als een IBM graphics-printer of een Epson FX-printer: de
 bekendste typen matrixprinter.  Een heel ander soort printer is de
 margrietwielprinter (daisywheelprinter), die geen grafische plaatjes
 kan printen. Dit type printer levert weliswaar prima letters en
 cijfers, maar is tergend langzaam. De eveneens uitstekende
 laserjetprinters zijn (nog steeds) erg duur.  Gelukkig kunt u met de
 huidige generatie matrixprinters ook keurig voor de dag komen. Het
 mooiste lettertje dat een printer kan afdrukken, wordt niet voor
 niets aangeduid met NLQ, wat staat voor "near letter quality", ook
 wel "bijna briefkwaliteit" genoemd. Voor grote lappen tekst waar de
 schoonheid er niet zoveel toe doet, kunt u drie tot vier keer sneller
 printen met een gewone "draft"letter: de snelste en gewoonste letter
 die de printer kent.  Zijn snelheid bereikt de matrixprinter door de
 printkop in twee richtingen (bidirectioneel) te laten afdrukken;
 eerst in de leesrichting van links naar rechts en vervolgens de
 andere kant op. Om lelijke verschuivingen door speling van de
 printkop te voorkomen, worden grafische plaatjes meestal in een
 richting (uni-directioneel) geprint.  De printsnelheden die de
 fabrikanten opgeven, moet u overigens met een korreltje zout nemen.
 Hun getallen kloppen alleen voor het theoretische geval dat u met het
 eenvoudigste lettertje op een eindeloze regel zou printen. In de
 praktijk moet u rekenen op 65% van de opgegeven snelheid.

 Variatie
 """"""""
 Het is mogelijk een keur van letterbeelden uit een printer te
 toveren.  Over het algemeen heeM een printer twee standaard
 letterbreedten: de brede "pica" en de smallere "elite". Als de
 printer deze letters smaller maakt, worden ze "condensed" genoemd.
 Tabellen worden vaak in zo'n lettertje geprint. Voor aandacht
 trekkende koppen kan de printer de letters ook twee keer zo breed
 maken. Dat heet dan "expanded" of "extended".  Vervolgens kan de
 printer varieren in de manier waarop hij een letter afdrukt.  Als de
 printkop een keer over het papier gaat, "single strike", krijgt u een
 gewoon lettertje. Een vet afgedrukte letter krijgt u door de printer
 een dubbel patroon te laten maken waarbij ze ten opzichte van elkaar
 iets verschoven

 Om het woordbeeld nog wat professioneler te maken, kunt u met alle
 printers behalve de Epson en de Oki ook "proportioneel" printen.
 Sommige smalle letters, zoals de "i", krijgen dan wat minder ruimte
 toebedeeld, zodat er niet van die lelijke witte plekken aan
 weerskanten staan.  Als u de variatie nog niet groot genoeg vindt,
 heeft u bij alle geteste printers de mogelijkheid om een extra setje
 letters ("download characterset") in het geheugen te stoppen.  Al
 deze zaken gecombineerd leveren een scala van mogelijkheden. In de
 praktijk zult u er slechts een paar van gebruiken, maar het is
 natuurlijk leuk om ermee te experimenteren.