Amiga's en uw werkomgeving """""""""""""""""""""""""" Doordat wij bij de Saen o.a ook hardware verkopen en die bij de klant thuis komen installeren zien wij nogal eens de omgeving waarin u uw computer hebt staan. Soms gaat het ons verstand te boven, u koopt voor duizenden guldens aan computer materiaal, stalt dat vervolgens op tochtende zolder kamers met slechte verlichting, gebruikt als werktafel de afgekeurde eethoektafel of een kwantumhallen buro dat en te laag en te klein is en tot overmaat van ramp was u te gierig om een goede stoel te kopen zodat u een flink aantal uren per dag doorbrengt op een stoeltje dat in de krant welliswaar als burostoel werd aangeprezen maar waaronder ook stond dat hij alleen bruikbaar is voor de schoolgaande jeugd. Onder druk van uw 90 kilo zucht en steunt het stoeltje eerst een paar weken om daarna een iewat verwrongen uiterlijk te gaan vertonen. En wij maar zeggen dat het zo slecht is om lang achter de computer te zitten. Mooie kunst, we doen er ook alles aan om onze werkomgeving zo beroerd mogelijk te laten zijn. Nu weet ik wel dat het bovenstaande een iewat zwart-wit gestelt is, maar u allen zult hierin iets van uzelf herkennen. Vreemd, want zoals ik al zei, we geven een godsvermogen uit aan onze computer en alles wat erbij hoort, maar wat de werkomgeving aangaat beheren we onze portemonnee als een soort Scrooge. Wij willen in dit artikel eens nader ingaan op deze omgeving, wat tips verstrekken en wat fabeltjes uit de wereld helpen. Vanaf het moment dat computers gemeengoed werden is er het verhaal dat het werken met een beeldscherm nadelige gevolgen zou hebben voor o.a de ogen. Uitvoerig onderzoek werd gedaan en e.e.a resulteerde zelfs in speciale wetten. In Nederland kwam het er op neer dat de ARBO wet uit gebreid werd met het Besluit Beeldschermwerk, een besluit dat sedert 1 Januari 1993 van kracht is geworden. Dit wetsonderdeel is van toepassing op computer werkplekken waar men minimaal 2 uur per etmaal achter een beeldbuis werkzaamheden verricht. Maar uitgebreid onderzoek heeft inmiddels aangetoond dat er geen relatie is tussen het werken met beeldschermen en een verslechterend gezichtsvermogen. Gelukkig maar, want ik had in dat geval inmiddels al stekeblind moeten zijn na 10 jaar intensief (8 uur per dag of meer) computerwerk. Wel is het zo dat een computergebruikers op b.v kantoren anderhalf keer zo vaak oogvermoeidheidsklachten vertonen als zij die niet met een beeldscherm werken. Lange tijd heeft men ook het vermoeden gehad dat het langdurig werken met beeldschermen voor vrouwen resulteerde in een verhoogd risico op miskramen en geboorte afwijkingen. Intussen is men deze fabel gelukkig weer vergeten. Wel is het zo dat bij beeldschermgebruikers vaker spierklachten vertonen dan anderen. M.n de nek, schouders, armen en polsen moeten het ontgelden. Een groot deel van deze klachten is te wijten aan het gebruik van verkeerd kantoor materiaal als stoelen en tafels. Een andere reden is dat men vaak lang achtereen in een houding zit en als het ware verstart. De spierklachten die zich bij computergebruikers voordoen hebben een fraaie naam: Repetive Strain Injurie (RSI). Binnen de wet heeft men dan ook een aantal kriteria opgestelt waaraan een computerwerkplek moet voldoen. Verder heeft onderzoek bij TNO aangetoond dat er zaken zijn die op simpele manier op te lossen zijn. Het beeldscherm """"""""""""""" Zo blijkt het aanmerkelijk minder vermoeiend om teksten te verwerken met donkere letters op een lichte achtergrond i.p.v lichte letters op een donkere achtergrond. Een donkere achtergrond zorgt voor meer spiegeling dan een lichte achtergrond. Verder vallen beeldschermflikkeringen minder op en is de overgang van het beeldscherm naar de lichte omgeving van de werkkamer veel minder hinderlijk. Een beeldscherm zou, zeker bij het gebruiken van een lichte achtergrond een beeldverversingsfrekwentie moeten bezitten van 70 Hz terwijl bij het werken op een donkere achter grond 50 HZ voldoende is. Voor de gebruiker is het nog altijd moeilijk om na te gaan of een beeldscherm goed voor de 'gezondheid' is en niet alleen voor de computer. Hierbij wat tips om op te letten; - Helderheid en contrast moeten door zelf kunnen worden ingesteld. - Er mag geen sprake zijn van spiegelingen van voorwerpen en of licht bronnen - Het beeldscherm zou kantelbaar moeten zijn zodat u de monitor in een optimale hoek kunt plaatsen. - Karakters als Z-2, S-5, C-G, X-K, I-L-1 enz. moeten goed van elkaar onderscheiden kunnen worden. - Primaire kleuren moeten goed over elkaar vallen, dat kunt u testen door in een tekenprogramma in elke hoek een wit vierkant te plaatsen waarbij er geen gekleurde randen om de vierkanten mogen optreden. - De lettergrootte van de karakters moeten minimaal 3.3 mm zijn - De ruimte tussen 2 regels moeten voldoende tussenruimte hebben, te controleren door de letter f boven een letter g te plaatsen. - Kijk vanuit uw ooghoeken langs uw beldscherm, u mag in dat geval geen flikkering waarnemen. Voetensteun """"""""""" De meeste officiele werktafels (en zeker de tafels die we thuis hebben) zijn meestal niet in hoogte verstelbaar waardoor kleine mensen meestal onvoldoende steun aan de voeten hebben. Het klinkt misschien lullig, maar een voetensteun kan in dat geval de oplossing zijn. Een voetensteun moet slipvrij zijn uitgevoerd, kantelbaar en in hoogte instelbaar. Dokumenthouder """"""""""""" U zou mij eens moeten zien werken, papieren zwerven overal en wanneer ik artikelen schrijf waar ik dokumentatie bij nodig heb liggen die boeken meestal half over mijn genlock, steunt er een boek achter op mijn toetsen bord tegen de machine aan en meer van dat fraais. Hardstikke fout! Ik hoor in dat geval gebruik te maken van een z.g Dokumenthouder, een apparaat dat echt voor enkele tientjes op elke beurs te koop is. De kijkafstand van u t.o.v het beeldscherm hoort ongeveer 50 cm te zijn en dat zelfde geld voor het gebruik van een dokumenthouder. De houder dient naast het beeldscherm geplaatst te worden waarbij de hoogte ong. gelijk dient te zijn aan die van het beeldscherm. Het voordeel van een dergelijke houder is dat m.n de nekspieren veel minder belast worden. Stoel """"" De stoel is een verhaal apart, over het algemeen zitten we op de verkeerde. Een goede stoel is er eentje die voldoet aan de z.g NEN 1812 norm. In elke kantoorstoelenhandel weet men geheid waar u het over hebt. Een dergelijke stoel heeft o.a een zitting die in hoogte van 39 tot 52 cm. De zitting is tenminste 44 cm diep en 40 cm breed. De rugleuning bij dergelijke stoelen is minimaal 37 cm hoog en voorzien van een lendesteunvlak van 22 cm hoogte. Een goede stoel is voorzien van armleuningen die verstelbaar zijn tussen de 20 en 27 cm vanaf de hoogte van de zitting. De poot van de stoel bestaat uit een gasvering en 5 armen, al dan niet voorzien van wielen. Dat een goede stoel geen overbodige luxe is bewijst het feit dat 20% van de ziektegevallen onder mensen die werken op een kantoor wordt veroorzakt door klachten aan spieren, botten, pezen e.d. Allemaal het gevolg van een statische lichaamsbelasting. De werktafel """""""""""" De werktafel moet vlak zijn met een diepte van 80 cm en minimaal 120 cm lengte. Het mooist is een in hoogte verstelbare tafel, maar ook een vaste tafel voldoet, mits de benen een vrije ruimte hebben van 65 cm. Het werkblad moet bij voorkeur licht van kleur zijn en niet spiegelend Verlichting """"""""""" De ruimte dient goed verlicht te zijn waarbij TL lampen e.d niet in het beeldscherm mogen reflecteren. Daarnaast moet het zo zijn dat uw computer zo geplaatst is dat er op het beeldscherm geen reflectie van vensters zichtbaar mag zijn. Wanneer het zo is dat reflectie niet te vermijden valt dan verdient het de aanbeveling om een speciaal voorzetscherm voor de monitor te plaatsen. Dergelijke schermen worden op elke computerbeurs voor een luttel bedrag aangeboden. Dergelijke schermen zijn voorzien van een speciale coating die de reflectie van buitenaf sterk terugdringen. Ten slotte """""""""" Wanneer u nieuw meubilair aan gaat schaffen voor uw computer ruimte en u wilt gewoon het beste dat er is, dan kunt u letten op meubilair dat voldoet aan de NEN norm. NEN 2449 """""""" Ergonomische criteria voor kantoorwerktafels NEN 1812 """""""" Ergonomische criteria voor kantoorstoelen NEN 3002 """""""" Ergonomische crtieria voor ontwerp en gebruik beeldschermen NEN 3087 """""""" Visuele ergonomie in relatie tot verlichting.