W artykule tym chciaîbym podzieliê sië z Wami wraûeniami z uûytkowania karty turbo Apollo 1240 25 MHz.
Jako ûe ostatnio miaîem trochë kasy, postanowiîem dopaliê sobie nieco mojâ Amy. Na poczâtku myôlaîem o Blizzardzie 1230 50 MHz + koprocesor, ale sprzedawca w sklepie skutecznie mi to wybiî z gîowy oferujâc kartë Apollo 1240 25 MHz za cenë o 900 zî... niûszâ. No a karta jest tak na oko dwa razy szybsza. Przytargaîem wiëc Amigë do goôcia. Wyjëliômy tkwiâcego pod klapkâ Elboxa z podstawkâ na SIMMy (no i z SIMMem 8 MB :) a takûe koprocesorem 33 MHz :) i wîoûyliômy Apolla. Pierwszy start systemu z nowâ kartâ... Zgîaszajâce sië na poczâtku logo AmigaWorkstation (taki maîy programik :) poinformowaîo o obecnoôci proca i koproca 68040 (procesor ten ma zintegrowany koprocesor). Fajnie. Pierwszy test - oczywiôcie SysInfo. No i pierwszy opad szczëki. 18.66 MIPSa (A1200 z FASTem Elboxu ma 2.94!), 4.74 MFLOPSa (koprocesor 68882 33 MHz ma 0.64...) Starczy? :) Stosunek prëdkoôci karty do prëdkoôci:
A500 - 33.8, A1200 - 14.02, A4000 - 0.97 (z takim samym procesorem) Dhrystonów byîo 17881.
Na drugi ogieï poszedî Maxon Cinema 4D, standardowa scenka z puszkâ Coca-Coli. No i... oczekiwaîem szoku. No niestety... Maxon nie przyspieszyî wyraúnie (teraz myôlë, ûe miëdzy innymi dlatego, ûe wczeôniej juû miaîem koprocesor... - tyle, ûe nie wykorzystuje koproca 040), a na dodatek sië zwiesiî (obwieô :). No i czekam, aû sië system zacznie bootowaê. Czekam, czekam, czekam... nic. Kurde! Co rusz wywala sië komputer (dioda Power mryga sobie wesolutko). Ani Guru nie pokaûe, ani nic innego. No cóû. Pewnie ten Maxon. Szybki ruch w kierunku wyîâcznika, po chwili maszyna gotowa do pracy. Zrobiîem taki testowy reset... i to samo. O ûesz ty... Facet nie wie co sië dzieje. Obracamy Amy na plecki i grzebiemy pod klapkâ (tu miîe wraûenie - miejsce na SIMM i zworki wreszcie od doîu - a nie, jak na rozszerzeniach Elboxu, z drugiej strony). Facet wyjâî SIMM-a, oglâda i stwierdza, ûe to moûe od tego, ûe ma czas dostëpu 60 ns. W instrukcji jak byk napisane ûe musi (czemu??) byê 70 ns. Goôê znalazî u siebie sprawdzony przez dostawcë 70 ns SIMM, ale 16 MB (hihi, ale numery teraz robiâ w sklepach, co nie? :). Wkîada, odpalamy, reset... to samo. No to stwierdza, ûe pewnie za sîaby zasilacz (byî ten od A600). Producent stwierdza (po natychmiastowym wykonaniu calla ;), ûe zasilacz standardowy absolutnie nie starcza. No to mówië - spoko, poûyczë od kumpla zasilacz pecetowy - powinno byê dobrze. Pîacë 500 zî (zostawiîem Elboxa z 8 MB FASTu i koprocem) i wychodzë. W domu sprawdzam zasilacz pecetowy - podîâczam, wîâczam, reset. Guru! O, kurde. Co jest? Moûe twardziel... Odîâczyîem twardziel, zabutowaîem z dysku, reset, drugi, trzeci, nic. Czyli twardy zabiera za duûo prâdu... ale chwila, przecieû mam zasilacz od grzyba. No tak, ale prâd biorë z gniazda zasilania stacji dysków. Podîâczam twardy bezpoôrednio do zasilacza, wîâczam, reset. Guru. O. Bosko. Czyli to sam twardy. Jadë do goôcia (nastëpnego dnia), bawimy sië w mierniki, Pomysîowe Dobromiry, zmiany kabli. Niestety, nie moûna byîo zmieniê twardego - nie miaî facet ûadnego do podîâczenia. A zresztâ, i tak to byîoby niepotrzebne. Juû miaîem wychodziê, ale pomyôlaîem, ûe warto by sprawdziê programy. Najpierw zrobiîem bez startupu, reset. Nic. Jeszcze raz, reset. Nie wiesza sië! Rulez! No to teraz normalnie. Wiesza sië. OK, teraz bez WBStartup. Wiesza sië. No to sobie oblukajmy startup-sequence. CEdzik, Open File, startup-sequence... argh!! A co to za badziew? FastExec! Kurde! To na pewno ten paúdzierz!! Wywaliîem chama, zapisaîem, wyîâczyîem, wîâczyîem, zabutowaîem, zresetowaîem. Dziaîa! Jezuu... Jak sië wkurzyîem. Tyle czasu i nerwów stracone (a gostek dziaîa na drugim koïcu miasta...) No nic, waûne, ûe dziaîa. Wracam do domku, caîy hepi. I... nie, nic sië nie staîo, bawiîem sië. Wtedy wyszîo na jaw to, ûe MainActorBroadcast nie lubi DataCache'u 68040 (trzeba byîo uûyê komendy CPU NODATACACHE). Poza tym wszystko OK. Najwiëkszy speed-up widaê w demkach. Takie Muscles, Yon, kilka lepsiejszych interek - frunâ :) Nieúle widaê przyspieszenie np. w WindowBlenderze (to juû taki util :). Caîkiem îadnie ciâgnie PC-Task. ZXAM zwiëkszyî mocno prëdkoôê dziaîania - w trybie fast wszystko jest tak z 2 razy za szybko :) Na szczëôcie umie on teû sam dostosowywaê prëdkoôê dziaîania do proca. No, to teraz HiP. Ûeby byîo ômiesznie, to czytanie listy moduîów nie przyspieszyîo. Ale za to xpk dostaîo kopa, nie trzeba tyle czekaê przy wczytywaniu moduîu spakowanego GZIPem czy CRMSem. Extra wszystko wyglâda, jak sië odgrywa jakieô PS3My - normalnie te 22-kanaîowe zacinaîy sië czasem przy czëstotliwoôci miksowania 10 kHz. Teraz mam wszystko na 28 kHz i procesor jest zajëty max. w 30-40% (mierzone przez Executive + Dashboard). Po jakimô czasie przypomniaîem sobie o FastMath. Taki îadny pakiet podmieniajâcy systemowe biblioteki matematyczne na korzystajâce z koproca, ew. z 040. Miaîem je zainstalowane przy 68882 i byîy tak z 7-10 razy szybsze od systemowych. Teraz mam zainstalowane wersje dla 68040. Porobiîem sobie testy ze starymi i nowymi bibliotekami (jedna dla 68882, druga dla 68040). Oto wyniki:
68882: 68040: Testing mathtrans.library SPAcos..........28.27 seconds SPAcos...........2.96 seconds SPAsin..........29.21 seconds SPAsin...........3.98 seconds SPAtan..........34.85 seconds SPAtan...........3.40 seconds SPCos...........33.53 seconds SPCos............4.92 seconds SPCosh..........39.32 seconds SPCosh...........5.65 seconds SPExp...........35.05 seconds SPExp............4.65 seconds SPLog...........27.62 seconds SPLog............4.15 seconds SPLog10.........27.62 seconds SPLog10..........4.57 seconds SPPow...........53.57 seconds SPPow...........28.95 seconds SPSin...........33.38 seconds SPSin............5.02 seconds SPSincos........39.23 seconds SPSincos.........6.43 seconds SPSinh..........43.02 seconds SPSinh...........3.05 seconds SPSqrt...........1.72 seconds SPSqrt...........1.73 seconds SPTan...........31.41 seconds SPTan............5.90 seconds SPTanh..........45.48 seconds SPTanh...........6.47 seconds ----------------------------- ----------------------------- Total time: 503.34 seconds Total time: 91.91 seconds Testing mathieeesingtrans.library v40.5 SPAcos..........27.82 seconds SPAcos...........2.54 seconds SPAsin..........28.16 seconds SPAsin...........3.49 seconds SPAtan..........33.68 seconds SPAtan...........3.01 seconds SPCos...........32.38 seconds SPCos............4.54 seconds SPCosh..........38.07 seconds SPCosh...........5.29 seconds SPExp...........33.87 seconds SPExp............4.17 seconds SPLog...........26.54 seconds SPLog............3.71 seconds SPLog10.........26.55 seconds SPLog10..........3.87 seconds SPPow...........51.80 seconds SPPow............4.56 seconds SPSin...........32.33 seconds SPSin............4.65 seconds SPSincos........37.72 seconds SPSincos.........5.77 seconds SPSinh..........41.68 seconds SPSinh...........2.66 seconds SPSqrt...........1.35 seconds SPSqrt...........1.35 seconds SPTan...........30.40 seconds SPTan............5.51 seconds SPTanh..........44.29 seconds SPTanh...........6.12 seconds ----------------------------- ----------------------------- Total time: 486.72 seconds Total time: 61.31 seconds Testing mathieeedoubtrans.library v40.5 DPAcos..........39.93 seconds DPAcos...........4.54 seconds DPAsin..........37.62 seconds DPAsin...........3.57 seconds DPAtan..........30.84 seconds DPAtan...........3.18 seconds DPCos...........33.03 seconds DPCos............4.20 seconds DPCosh..........38.93 seconds DPCosh...........5.30 seconds DPExp...........34.68 seconds DPExp............4.21 seconds DPLog...........39.66 seconds DPLog............3.36 seconds DPLog10.........41.63 seconds DPLog10..........3.62 seconds DPPow...........74.51 seconds DPPow............8.19 seconds DPSin...........33.19 seconds DPSin............4.21 seconds DPSincos........37.95 seconds DPSincos.........5.23 seconds DPSinh..........39.69 seconds DPSinh...........2.73 seconds DPSqrt...........1.51 seconds DPSqrt...........1.51 seconds DPTan...........29.46 seconds DPTan............4.71 seconds DPTanh..........42.17 seconds DPTanh...........2.58 seconds ----------------------------- ----------------------------- Total time: 554.87 seconds Total time: 61.21 seconds
Tu teû widaê 6-8-krotne przyspieszenie..
Nastëpnym programem, którym sië zajâîem, byî LZX (oczywiôcie wersja dla 040). Róûnica nieporównywalna... Czasem na A1200 z FASTem LZX potrafiî sië zajâê sobâ nawet na kilka godzin (z opcjâ -9) :). Teraz jest CIUT szybszy. Max to chyba byîo parë minut przy pakowaniu 4-megowego pliku twardego do PC-Taska. Ostatnio zdarzyîo mi sië robiê nietypowâ czynnoôê. Mianowicie ôciâgnâîem sobie z sieci sîownik angielsko-japoïski (i odwrotnie). Gîowny plik sîownika (edict) zajmuje coô koîo 6 MB... Programik jest portem unixowego oryginaîu. Do pracy z edictem program musi mieê jego index. Index tworzy sië za pomocâ dodatkowego programu. Tworzyîem ten index jeszcze na A1200 z FASTem (razem 10 MB). Dumny ze swej konfiguracji uruchomiîem program, a ten po póîgodzinnym mieleniu stwierdziî, ûe... tak. Out of memory :) Oh, cool. Poczytaîem instrukcjë i okazaîo sië, ûe program ma opcjë oszczëdzania pamiëci. No i caîoôê dziaîaîa... 11 godzin. Ostatnio uruchomiîem ten program z Apollem i 18 MB RAM... skoïczyî po 15 minutach. I ten test najbardziej mi sië podobaî :))
Niedawno nadziaîem sië na nowâ Amigowâ rewelkë - AmigaQuake. Wielu z Was pewnie czytaîo to dopiero w kwietniowym numerze MA i mogîo pomyôleê, ûe jest to prima aprilis. Otóû.. nie. Miaîem tego Quake'a u siebie na twardym i widziaîem go na wîasne oczy. Dwuwymiarowe odwzorowanie trójwymiarowego ôrodowiska gry jest praktycznie lepsze niû w wersji pecetowej (ah, ten antialiasing monitorów telewizyjnych :), natomiast trójwymiarowe odwzorowanie czterowymiarowego ( ;-D chodzi o animacjë), jest.. e.. no, ... CIENIUTKIE. Nie widziaîem tego na czymô wolniejszym niû moje Apollo, ale gdybym wiedziaî, co bëdzie, zaczekaîbym chyba na PowerPC... :)))) BARDZO wolne. Chociaû nie powiem, ûe nie próbowaîem Quake'a w 1280x512.. niezîe wraûenie :).
Innym interesujâcym programikiem jest Trapped II. Najbardziej zaawansowany jak na razie trójwymiarowy engine i, moim zdaniem, najlepszy. Szybkoôê - w 320x256 fullscreen haczy sië nieco, ale graê sië da. W mniejszym okienku z pixelami 2x1 jest îadnie, a 2x2 - pîynnie (na oko 20-30 klatek na sekundë - szkoda, ûe nie ma miernika). A co do engine'u - takie kwiatki, jak np. peîny lightsourcing (extra efekt wschodzâcego sîoïca - samego sîoïca co prawda nie widaê - ale widaê zmieniajâcy sië cieï powodowany obecnoôciâ budynków), lens flare - lecâce kulki oôwietlajâ wszystko wokóî; wektorowe potworki, interesujâce rozwiâzanie sprawy wody - odbicie jest czëôciowe i mocno znieksztaîcone. A, widziaîem to takûe na A1200 z FASTem. Przy minimum detali buja sië ôrednio...
OK, no to byîoby tyle na temat dobrych stron w praktyce. Teraz bëdë narzekaî... Pierwsza sprawa: WENTYLATOR. Podobno wiele osób sië tu nadziaîo. Wentylator po prostu po krótkim czasie pada... Pierwsze objawy - straszliwe dúwiëki dobywajâce sië spod obudowy. Îopatki wpadajâ w jakiô dziwny rezonans.. Po dîuûszym czasie takiej zabawy wentylator po prostu sië przepala i nie chce krëciê (nie dziwota ;-). Wedîug sprzedawcy, kartë naleûy wysîaê do Elboxu (który je rozprowadza w Polsce) - powinien oczywiôcie wysîaê jâ sprzedawca (gwarancja..). A, no i za wymianë wentylatora trzeba zapîaciê 20 zî. He. He he. He he he. He he he he he he. Teû sië uômiaîem - za taki maîy badziew 20 zî?? Ûeby sië za miesiâc znowu zepsuî??? Ja nie chcë. Zresztâ juû wczeôniej kupiîem wentylatorek od 486 za 12 zî. Aha, poza tym - przecieû jest gwarancja! Okazuje sië, ûe jest, tyle, ûe nie obejmuje wentyla. Szkoda jedynie, ûe SÎOWA nie ma o tym w karcie gwarancyjnej czy instrukcji. Napisaîem wiëc email do firmy. Odpowiedziano mi miëdzy innymi, ûe producent wentylatorów sam nie udziela na nie gwarancji - sâ bardzo delikatne i zbyt îatwo je zepsuê (wiecie jak wyglâda silnik? uzwojenie silnika jest statyczne, krëci sië ferromagnetyk. Z tego powodu majâ niewielkâ moc i îatwo je spaliê). Natomiast moûna samemu wymieniê wentylator nie tracâc gwarancji na kartë, o ile zostanie przeprowadzone to fachowo. Wtedy to zawiozîem kartë do sprzedawcy z proôbâ o wylutowanie zepsutego juû definitywnie krëcioîa. W domku zainstalowaîem do wentylatorka od 486 wtyczkë (coby jâ wtyknâê na kartë). Wszystko byîoby fajnie, gdyby nie to, ûe mi sië ten nowy wentyl rozwaliî... ble.. nie wiem czemu. Podobno walniëta przetwornica. Fuck, 12 zî do tyîu. Przeszedîem sië po sklepach i znalazîem fajny wentylator od Pëtióm, za 13 zî. W porównaniu do tego od 486: takie same wymiary (mieôci sië na styk), znacznie wiëksze îopatki, poza tym lepsiejszy radiator (który sië nie przyda normalnie, ale moûe np. jak sië ma towerkë...). Poza tym, praktycznie kaûdy sprzedawany obecnie wentylatorek wyposaûony jest w przelotkë umoûliwiajâcâ podîâczenie go przed np. dyskiem twardym. Nauczony doôwiadczeniem z poprzednim wentylem przy tym nic nie robiîem, tylko podîâczyîem do zasilania twardego i przykrëciîem do radiatora na procesorze. Jak na razie, dziaîa, i to porzâdnie. Czas miëdzy zepsuciem sië starego i zaîoûeniem nowego wentylatora wyniósî okoîo 2 tygodni - w tym czasie procesor pracowaî bez jakiegokolwiek chîodzenia, czego jednak nie polecam - wydziela sië straszliwe ciepeîko (taki drugi kaloryfer). Miaîem raz wîâczony komputer przez 12 godzin i nie wieszaî sië, ale trochë sië baîem i wyîâczaîem na noc ;-D.
Inny minus karty: po zainstalowaniu jej wraz z SIMMem klapka byîa wybrzuszona. Na tyle, ûe nóûki nie siëgaîy stoîu. Po spiîowaniu naroûnika progu od wewnëtrznej strony klapki wybrzuszenie sië zmniejszyîo (przeszkadzaî akumulatorek do zegara), tym niemniej w dalszym ciâgu SIMM zbyt mocno wystaje. Poza tym obecny na karcie scalaczek (EPROM?) jest na podstawce, co bardzo utrudniîo wîoûenie mojego SIMMa (byî ciutek za dîugi/wysoki/szeroki ;). Po prostu podstawka pod SIMM jest trochë za blisko podstawki pod ten niby-EPROM. Jeûeli moûna byîoby wîoûyê SIMMa odwrotnie (mam jednostronnâ 16-tkë, a wiëc kostkami do karty), klapka chyba w ogóle nie byîaby wybrzuszona. Problem w sumie niewielki, Amy stoi na nóûkach, a latem klapka bëdzie zdjëta. Moûe nawet wsadzë pod spód jakiô wiëkszy wentylator.
Producent oferuje kilka róûnych upgrade'ów karty - sterownik SCSI; szybszy procesor (aktualnie: 68040 33 MHz, 68040 40 MHz, 68060 50 MHz, 68060 66 MHz); drugi slot SIMM (trza mieê coô wiëcej niû standardowâ obudowë - ale moûna mieê wtedy w sumie 66 MB RAMu :). Wszystkie upgrade'y polegajâ na wlutowaniu (ew. uprzednim wylutowaniu) elementów, z tego powodu karta musi jechaê do Elboxu, no i komputer z gîowy na jakieô 2-3 tygodnie (jak sâdzë, jeszcze tego nie robiîem).
No, myôlë, ûe to byîoby tyle. Moûe jeszcze jedna sprawa: zasilanie. Mam troszeczkë rozbudowany systemik: A1200, Apollo, wentylek :), twardzielek (czasem dwa), CD-ROMik, dwie stacje dysków (w tym wewnëtrzna)... wszystko dziaîa na standardowym, wâskim, lekkim, 25-watowym, impulsowym zasilaczu ôp. firmy C=ommodore (ech, te dawne dobre czasy ;'( ) standardowo dodawanym do A1200... Mój kumpel ma rozszerzenie pamiëci, twardysk i CD-ROM i musiaî kupiê pecetowy zasilacz. No cóû. :)
Jakby coô, to piszcie:
Tomasz Këpa
ul. Stawisiïskiego 4f/68
87-100 Toruï
domel@alf.cc.uni.torun.pl
domel@opty.xlo.torun.pl
(0-56) 6488-523. Najlepiej wieczorem.
No, to see ya. May the 040 be with you :)
PS. Bîëdy jëzykowe jak najbardziej zamierzone. Chodzi m.in. o sîówko 'lepsiejsze' ;-). Fajnie brzmi.