Prëdkoôê standardowej A1200 wydajë sië dziô byê wrëcz archaiczna. Aby zrobiê cokolwiek w rozsâdnej prëdkoôci, nie mówiâc o raytracingu czy obróbce grafiki, konieczna jest niezîa karta turbo. Bardzo ciekawâ alternatywâ dla popularnych kart Blizzard IV-030/50 mogâ byê karty turbo serii Apollo 1240 wyposaûone w procesory MC 68040, które byîy jak dotâd znane tylko z Amigi 4000 oraz z kart turbo dla tzw. "duûych Amig" wyposaûonych w zîâcza Zorro II/III.
Kartë Apollo 1240 z procesorem 68040 moûemy nabyê w 2 wersjach: z zegarem 25 Mhz (ok. 939 zî) oraz 40 Mhz (ok.1329 zî). Ja wybraîem wersjë 25-megahercowâ. Ciekawostkâ jest takûe to ûe za odpowiedniâ opîatâ moûna dokonaê upgrade'u i wymieniê procesor 040 na 060 o taktowaniu 50, 66 lub nawet 80 Mhz. Apollo 1240 zawiera peîny procesor 68040, tj. z MMU i FPU. Na karcie jest jeden slot SIMM 32-bit PS/2 w którym moûemy umieôciê do 32 MB RAM. Istnieje moûliwoôê instalacji drugiej podstawki SIMM (wtedy moûemy zamontowaê do 64 MB RAM) jednak ze wzglëdu na rozmiary takiej karty, dotyczy to tylko Amig w obudowach Tower. Karta oczywiôcie posiada zegar czasu rzeczywistego i moûliwoôê instalacji kontrolera SCSI-II. Niestety, nie mamy moûliwoôci odîâczenia karty za pomocâ zworki czy naciôniëcia klawisza(y) podczas bootowania.
Apollo 1240 otrzymujemy w maîym, ale solidnym pudeîku. Oprócz karty w ôrodku znajdujë sië maîa 10-stronicowa broszurka peîniâca rolë polskojëzycznej instrukcji obsîugi. Jak sië okazuje w zupeînoôci to wystarczy, gdyû bardzo zwiëúle porusza tylko najistotniejsze tematy (dane techniczne, instalacja, zworkologia).
Kartë Apollo wkîadamy tradycyjnie "pod klapkë" tj. w zîâcze procesora znajdujâce sië pod spodem Amigi. Moje obawy czy karta rzeczywiôcie sië tam zmieôci wzbudziî maîy wiatraczek z radiatorem znajdujâcy sië na procesorze, przez co karta ma nieco wiëksze wymiary niû np. Blizzard IV. Mimo tego karta bez problemu zmieôciîa sië wewnâtrz Amigi, choê do jej umieszczenia w slocie potrzebne jest doôê sporo siîy. Wracajâc do wentylatora; niestety ze wzglëdu na miejsce w którym bëdzie pracowaê karta i niewystarczajâca wentylacjë w tej czëôci Amigi, jest to wrëcz konieczne rozwiâzanie dla poprawnej pracy tak gorâcego procesora jakim jest "zero czterdziestka". O dziwo , moûna równieû zamknâê klapkë, jednak karta zwîaszcza po doîoûeniu koôci pamiëci, wystaje na tyle, ûe z obawy o uszkodzenie karty lub klapki, zrezygnowaîem z tego.
Instalacja karty wîaôciwie koïczy sië w tym miejscu, ale wspomnë jeszcze o tzw. zworkologii karty. Na pîytce mamy nastëpujâce zworki: - wîâczenie/wyîâczenie pamiëci FAST RAM - wîâczenie/wyîâczenie autobootowania kontrolera SCSI-II (jeôli go mamy) - uaktywnienia procesora 060, jeôli takowy znajduje sië na karcie. - oraz zworka CLK, którâ musimy ustawiê zaleûnie od posiadanego procesora. Jeôli nie mamy w karcie procesora 060, ani SCSI, to po wîoûeniu kostki z pamiëciâ w gniazdo, caîa instalacja wîaôciwie sië koïczy gdyû wiëkszoôê zworek jest juû odpowiednio ustawiona. Niezbëdna jest równieû biblioteka "68040.library" bez której wbudowany w 040 koprocesor nie bëdzie dziaîaî. Bez tej biblioteki karta bëdzie dziaîaîa, jednak programy wymagajâce koprocesora po prostu sië nie uruchomiâ. Oczywiste jest dokupienie pamiëci FAST, bez której korzystanie z karty nie ma wîaôciwie sensu. Karta bez FAST-u jest niewiele szybsza od "goîej" A1200.
Dla poprawnej pracy tej karty instrukcja zaleca zasilacz od pC, miaîem wiëc spore wâtpliwoôci czy moja A1200 wraz z HD Seagate 1 GB i CD-ROM 2x BTC, ze standardowym zasilaczem "pociâgnie" caîoôê. Ku mojemu zdziwieniu komputer wystartowaî bez ûadnego problemu. Oczywiôcie zaleûy to od poboru mocy np. twardego dysku, czytnika CD bâdú dodatkowej stacji dysków, który w przypadku moich peryferiów musiaî byê naprawdë doôê niski. Jednak gdy w Twojej A1200 jest coô wiëcej niû "prâdoûerny" twardziel, zastanowiîbym sië nad zmianâ zasilacza na mocniejszy. Standardowy zasilacz moûe nie wytrzymaê obciâûenia karty.
Niezwîocznie przystâpiîem do testów. Tradycyjnie juû skorzystaîem z SysInfo i AIBB. Procesor na karcie to rzeczywiôcie peîny 040/25 z MMU i koprocesorem. Prëdkoôê w MIPS = 18.67 a w MFlops = 4.74, czyli wszystko prezentuje sië nieúle ;-) Wedîug AIBB Apollo 1240/25 jest szybki jak A4000/25, ale bardzo czësto nieco jâ przewyûsza, zwîaszcza w testach wykorzystujâcych koprocesor. W wiëkszoôci testów karta równieû prezentuje sië doskonale. Widaê o wiele wiëkszâ moc koprocesora 040 w stosunku do koôci 688820/50.
Na mojej A1200+FAST, mój Workbench (MagicWB, ToolManager, Magic Menu, MCP, parë "îat", kilka "ômieci" w WBStartup) wczytywaî sië 40 sekund. Teraz system îaduje sië w niecaîe 16 sekund ! Intensywna zabawa ikonkami, przesuwanie wielu okien, otworzenie naraz kilkunastu okienek peînych ikon MagicWB, wszystko naprawdë bîyskawicznie. Moduîy (kilkaset KB) spakowane XPK, odpakowujâ sië do góra 3 sekund. Wielokanaîowe moduîy z pC, które na A1200+FAST odtwarzane HippoPlayerem bez ûadnych programów w tle, dostawaîy potëûnej zadyszki i zwalniaîy komputer do granic moûliwoôci. Teraz moûna byîo je odgrywaê szybko bez ûadnego spowolnienia z niejednym programem w tle. Fastview wyôwietla ôredniej wielkoôci JPEG-i czasie 4 sekund.
Niestety podczas testów nie miaîem dostëpu do Amigi z jakimkolwiek procesorem 030, tak wiëc dalsze porównanie bëdzie wzglëdem A1200 + 4 MB FAST RAM. Po lewej osiâgi niedopalonej A1200+FAST, po prawej A1200 wraz z Apollo 1240/25
Maxon Cinema 4D V3.1 - (prosta scena: kulka na pîaszczyúnie, 3 tekstury, Lo-Res, Ham8 raytracing) 8.15 min. 0.53 s. (wersja FPU) (ôrednio skomplikowana scena: 6 obiektów, 9 tekstur, Lores Ham8, no-antyaliasing) 54.49 min. 5:43 min. (wersja FPU) Image Studio V2.0 - îadowanie 24-bitowego obrazka (960 KB) 640*512 36 s. 15 s. - R.I.P. 20 s. 6 s. - nagranie 24-bitowego obrazka 640*512 (960 KB) 46 s. 15 s. - konwersja z 24 bitów na Ham8 1 min.17 s 22 s. Image FX V2.6 - îadowanie 24-bitowego obrazka (960 KB) 640*512 21 s. 9 s. Scenery Animator V2.0 - krajobraz z wszystkimi detalami, Hires-Laced, Ham8 35 min. 4 min.Wreszcie moûna juû wygodnie pracowaê na Lightwave, ADPro, ImageFX... Jak widaê szczególnie zadowoleni z karty bëdâ graficy i raytracerzy. Jednak dopiero prawdziwe przyspieszenie obliczeï uzyskamy korzystajâc z programów specjalnie skompilowanych pod kâtem tego procesora. Przyrost prëdkoôci moûe byê jeszcze kilkukrotnie wiëkszy ! Sîowem, wydajnoôê i komfort pracy zwiëksza sië bardzo wyraúnie, zwîaszcza w stosunku do niedopalonej A1200. Emulacja ZX Spectrum jest tak ogromnie szybka ûe wîaôciwie nie da sië pograê w ûadnâ grë, ani posîuchaê muzyczek. Sprawdziîem za to emulator C-64 "Magic C-64". Prëdkoôê emulowanego C-64 jest juû praktycznie identyczna z oryginaîem, choê czasami zdarzajâ sië gry bâdú demka które chodzâ ciut wolniej niû na prawdziwym C-64.
Teraz czas na gry... Chodzi wîaôciwie duûa wiëkszoôê gier z ostatnich 3 lat (polskich Amo-gniotów nie sprawdzaîem...) Bardzo pîynnie i szybko z wîâczonymi wszelkimi bajerami, chodzâ wszelkie symulatory: Coala, Gunship 2000, Tornado AGA, F-117A. XTreme Racing na peînym ekranie z pikselami 1x1 dziaîa super szybko i jak pîynnie (50 klatek/s)!!! Wreszcie moûna pograê w Glooma Deluxe na caîym ekranie (piksele 1x1) bez ûadnych skoków i spowolnieï. Trochë sië rozczarowaîem szybkoôciâ Breathless, który jednak miejscami na peînym ekranie w 1x1 nieco zwalnia. Wreszcie moûna juû pograê szybko i pîynnie w "Alien Breed 3D II" na peînym ekranie w pikselach 2x2. Uparci mogâ wîâczyê piksele 1x2, 2x1, a choê gra nieco skacze, da sië juû nieúle pograê. Do pîynnego grania w trybie 1x1 potrzebny jest juû nieco szybszy procesor.
Ostatniâ czëôê testów praktycznych zostawiîem na dema ! Co tu duûo mówiê, ogromna wiëkszoôê dem z ostatnich 2 lat dziaîa wprost przepiëknie. Wreszcie moûna z przyjemnoôciâ obejrzeê min. ostatnie dema z Assembly czy produkcje z Intel Outside 3. Wszystkie dema które na Amidze bez 030 dziaîajâ bardzo, bardzo wolno, na 040 dostajâ prawdziwego kopa. Dziaîajâ szybko i pîynnie, prëdkoôê efektów zwiëksza sië ôrednio 4-6 razy! Przyspieszenie w stosunku do 030/50 nie jest juû tak duûe jak w przypadku programów i wynosi jakieô 2 razy. Duûa wiëkszoôê dem z ostatnich 3 lat dziaîa bez problemu, (równieû takie "starocie" jak Arte, Sequential, FullMoon, 9 Fingers) choê zdarzajâ sië niemiîe wyjâtki. Np. na 040 nie dziaîa ûadne demo ex-amigowej grupy Oxygene, a starsze demka grupy The Black Lotus zachowujâ sië niekiedy doôê dziwnie...
Reasumujâc: jest to relatywnie niedroga karta, w stosunku do Blizzarda-IV 030/50 z koprocesorem 688820/50, którego w obliczeniach zmiennoprzecinkowych Apollo 1240/25 przewyûsza grubo ponad 2 razy. Karta nie sprawiaîa ûadnych problemów podczas kilkutygodniowego intensywnego testu. Pracowaîa non-stop po 10-11 godzin dziennie, nie wykazujâc ûadnych objawów przegrzania sië procesora (zawieszanie sië, spowolnienia). Bëdzie chyba idealnym rozwiâzaniem dla wszystkich amigowców dla których karty z procesorem 030/50 Mhz sâ zbyt wolne, a nie staê jeszcze ich na kartë z procesorem 060. Zwîaszcza dla raytracerów.