Dla spëdzajâcych dîugie godziny na Internecie i zabawach z Unixem oczywistâ wydaje sië chëê posiadania tego systemu w domu. Od samego poczâtku wiedziaîem, ûe na Amidze nie bëdzie z tym wiëkszego problemu, pozostawaîa tylko decyzja, ktorâ z odmian wybraê. Obecnie w grë wchodzi tylko NetBSD 1.2 oraz Linux 2.0.X (innych nie liczë). Poniewaû do Linuxa nie mam zaufania, po tym jak sprawdzaîem na cudzych systemach jego bîëdy (jak to juû gdzieô zostaîo powiedziane, w 2017 Microsoft zbankrutuje po ukazaniu sië nowego systemu MasterOS, a w 2020 powstanie pierwszy stablilny kernel linuxa ;) - obie rzeczy wydajâ sië równie nierealne), siadîem do instalacji NetBSD. Jest to system UN*Xopodobny (nazwa UNIX jest zastrzeûona), powstaîy na podstawie 4.4BSD-Lite i 4.4BSD-Lite2. Do uûywania NetBSD 1.2 wymagana jest Amiga z peînym procesorem 68030 (czyli wraz z MMU) i FPU oraz 4MB pamiëci i 65MB na dysku (020 równieû wystarcza, jednak wtedy musisz posiadaê specjalny ukîad MMU osobno). Warto tutaj zauwaûyê, ûe jesli ktoô nie posiada FPU, moûe zainstalowaê Linuxa z emulacjâ FPU, jednak w obu przypadkach potrzebne jest MMU (do ochrony pamiëci, swapowania itp). Wyûej podana konfiguracja jest wystarczajâca do odpalenia WSZYSTKIEGO, jednak szybkoôê dziaîania zaleûy w duûej mierze od pamiëci i procesora. Osobiôcie polecam co najmniej 8MB przy pracy bez X-Windows [X-Windows to nie jest takie Windows dla Unixa] i okolo 16MB z X-Win. (w tym drugim przypadku karta graficzna bëdzie naprawdë przydatna - szybkoôê i iloôê kolorów zaleûy od tego). Co do procesora, to 030 w zupeînoôci wystarcza, jednak przyzwyczajonemu do pracy na Sunachach i HaPekach znacznie lepiej odpowiada 040 ;).
Jakie urzâdzenia obsîuguje NetBSD 1.2 STABLE:
Obecnie dostëpny jest równieû kernel z moûliwoôciâ obsîugi: CyberStorm Fast SCSI-II, Blizzard IV SCSI i Blizzard 2060 SCSI, jednak nie zyskaî on jeszcze miana stabilnego (NetBSD 1.2 CS beta).
Pozostaje jeszcze pomyôleê, jak ustawiê partycje - wymagane sâ co najmniej dwie - root i swap. Procedura instalacji przewiduje, ûe jest jeszcze partycja user, bez której jednak moûna sië obejôê. Poniûej maîa tabelka z opisem MINIMALNYCH wielkoôci partycji:
partycja: zalecane, z X, konieczne, z X root (/) 15M 15M 10M 10M user (/usr) 65M 100M 45M 80M swap ----- 2M ma kazdy M ram ----- local (/local) wedle uznania
Sâ to wartoôci zalecane (czyli potrzebne do peînej instalacji), konieczne (czyli minimalne), z X (czyli z X-Windows).
Jeôli posiadasz tylko 4MB pamiëci, powinieneô zaîoûyê duûâ partycjë SWAP, gdyû system bedzie z niej naprawdë czësto korzystaî. W moim wypadku jest to: root 18MB, user 300MB, swap 50MB (partycji local nie mam). Przy okazji, jeôli postâpisz trochë inaczej, niû jest zalecane przy partycji swap (patrz niûej, w opisie samej instalacji), moûesz równieû uûywaê jej jako partycji dla VMM lub GigaMema pod systemem Amigi.
Kiedy juû wiemy, co potrzeba, moûemy przystâpiê do instalacji. Poniewaû instalowaîem NetBSD jedynie spod systemu Amigi, opiszë ten wîaônie sposób. Moûna takûe instalowaê system przez NFS, FTP, z taôm (huh...) oraz z poziomu NetBSD (upgrade). Na samym poczâtku musimy gdzieô zdobyê niezbëdne pliki. W przypadku wersji 1.2 jedynym prawdopodobnie miejscem, gdzie moûna jâ dostaê, jest Internet. Jeôli jednak zdecydujesz sie na 1.1, to wiem, ûe jest on na kilku kompaktach, z pewnoôciâ na jednym z CD MeetingPearls. Potrzebne pliki to:
Pownieneô mieê równieû katalogi:
Binary/
Base/ 7.5 MB po rozpakowaniu 20 MB
Comp/ 5.3 MB po rozpakowaniu 15 MB
Etc/ 77 KB po rozpakowaniu 340 KB
Games/ 2.8 MB po rozpakowaniu 7 MB
Man/ 0.9 MB po rozpakowaniu 3 MB
Misc/ 1.8 MB po rozpakowaniu 7 MB
Text/ 0.7 MB po rozpakowaniu 3 MB
Security/ 0.3 MB po rozpakowaniu 1 MB
Zawartoôciâ tych katalogów bëdzie zbiór plików o dîugoôci 81920 bajtów (z wyjatkiem ostatniego). Sâ to pliki powstaîe z podziaîu jednego, spakowanego przy pomocy duetu tar+gzip archiwum. Praktycznie wymagane jest jedynie, by zainstalowaê security, etc oraz base. Pownieneô jednak zainstalowaê równieû kompilator, czyli comp/ i man/, czyli pliki pomocy (blech...) - manuale [to sâ tzw. TFMs {do których zwykle odsyîajâ Cië, Drogi Czytelniku, wszyscy leniwi ludzie - dopisek Redakcji}].
Moûemy juû rozpoczâê instalacjë - na poczâtku zakîadamy partycje. Potrzebny bëdzie HDToolBox (z tym nie powinno byê problemu). Teraz powinno zaîoûyê sië co najmniej 3 partycje (/root /usr i /swap - moûna równieû zaîoûyê dodatkowe, jak np. /users). Przy instalacji zalecane jest, by wszystkie partycje NetBSD zaîoûyê z wyîâczonâ opcjâ 'Automount'. Zaoszczëdzi nam to trochë CHIPu, ale w przypadku partycji /swap radzë zostawiê jâ jako 'Automount', gdyû wtedy programy VMM lub GigaMEM bëdâ mogîy dziaîaê z niâ bez problemu.
Po zaznaczeniu partycji i wybraniu jej rozmiaru, w 'Adv. Options' kliknij na 'Change filesystem' a potem na 'Custom File System' (wyîâcz 'Automount') i w okienku 'dostype' wpisz odpowiednio:
partycja root: 0x4e425207 partycja swap: 0x4e425301 inne partycje: 0x4e425507 (np. /usr, /users itp.)
Teraz upewnij sië, ûe po wpisaniu parametru wciôniesz return (niktóre HDToolBoxy nie zapamiëtajâ bez tego zmiany). Wyîâcz 'custom boot code off' i ustaw 'Reserved Blocks' start i koniec (end) na 0 - kliknij OK.
Partycja /swap musi byê na tym samym napëdzie co /root, chyba ûe skompilujesz wîasny kernel (ale poczâtkowo i tak muszâ byê razem). Kiedy juû masz wszystko powyûsze zrobione, moûemy przystâpiê do zainstalowania "miniroot" - plik inst-12.fs (w przypadku wersji 1.1 inst-11.fs). Do tego celu potrzebny jest program 'xstreamtodev'. Wystarczy napisaê
xstreamtodev --input=inst-12.fs --rdb-name<nazwa partycji swap>
i poczekaê chwilë. Jeôli program nie wykryje partycji, naleûy uûyê wtedy opcji:
"--device=<driver.name>"i/lub
"--unit=<SCSI unit number>".
Dalej potrzebny jest nam program loadbsd i - wraz z nim - biblioteka ixemul.library (w nowszych wersjach juû nie). Teraz îadujemy kernel NetBSD spod AmigaOS-u komendâ
loadbsd -b netbsd
(netbsd jest nazwâ pliku z kernelem). Jeôli posiadasz AGA + dobry monitor mogâcy uûywaê dblNTSC, moûesz dodaê opcjë "-A". Teraz nasz UNIX bëdzie pokazywaî informacje o naszym komputerze, powinieneô sië przyjrzeê, jakie urzâdzenie zostanie przypisane do HD na którym masz partycjë NetBSD (bedâ to odpowiednio sd0, sd1...) Po chwili system zapyta o nazwë urzâdzenia z partycjâ /root - czyli np. sd0f (sd0 - nazwa fizycznego napëdu przydzielona przez NetBSD, f - nazwa partycji na tym urzâdzeniu). Nastëpnie zostaniesz ostrzeûony o zîej dacie (zignoruj) i zapytany o ôcieûkë do shella (wciônij return). Po chwili zostaniesz "powitany" i zapytany, czy kontynuowaê instalacjë (po tym NetBSD zacznie wpisywaê dane na partycjach wiëc jeôli sië pomyliîeô, ostatnia szansa, by sië wycofaê).
Jeôli potwierdzisz "y", NetBSD zainstaluje partycjë /root i teraz moûe pojawiê sië tylko jeden bîâd:
newfs: ioctl (WDINFO): Invalid argument
newfs: /dev/rsd0a: can't rewrite disk label
jeôli wystâpiâ inne bîëdy, powinieneô zaczâê od nowa i zobaczyê, czy czegoô nie pomylileô. Teraz program zapyta o partycjë, która ma byê /usr. Na poczâtku wyôwietli wszystkie urzâdzenia IDE/SCSI i zapyta o wybór, potem pokaûe wszystkie partycje na wybranym urzâdzeniu (wraz z rozmiarem) i poprosi o wybranie jednego. Jeôli formatowanie partycji przebiegnie OK, program instalacyjny przejdzie dalej, jeôli nie, zapyta ponownie o partycjë /usr.
Teraz juû musimy tylko zainstalowaê komenty UNIX-a na nowym NetBSD. W tym celu musimy jakoô przegraê nasze pliki z AmigaOS-u na NetBSD. Zakîadamy katalog (np. /mnt/ados) i tam zakîadamy nasz AmigaOS ;), czyli
"mount_ados -o ro /dev/sd0d /mnt/ados"
(przypomnë, ûe sd0d to taka sama skîadnia jak poprzednio sd0 - HD d - partycja na której sâ potrzebne pliki, jeôli nie wiesz, jaka to partycja, uûyj polecenia 'disklabel sd0'). Teraz musimy przejôê do katalogu /mnt/ados i jesteômy na naszej partycji amigowej. W katalogu, gdzie mamy podkatalogi base12,game12 itp. wpisujemy polecenie "Set_tmp_dir", i potwierdzamy returnem. Teraz dla kaûdego zestawu, który chcemy zainstalowaê, "Extract game12", "Extract base12" itp. Jeôli dane do instalacji sâ w innych katalogach musisz za kaûdym razem ustawiê "Set_tmp_dir", a potem rozpakowaê dane (zwróê uwagë, ûe UNIX rozpoznaje maîe i duûe znaki, wiëc NIE moûesz napisaê extract lub eXTRACT).
Teraz przystëpujemy do wstëpnej konfiguracji systemu: Komenda konfigurujâca system wymaga, by byî zainstalowany co najmniej system podstawowy (inaczej nie skoïczy konfiguracji). Wpisujesz "Configure" i teraz po kolei zostaniesz zapytany o: nazwë serwera, nazwë domeny i kilka innych danych potrzebnych do dziaîania systemu (nie waûne, czy komputera masz podîâczony do sieci, czy nie.) Jak juû przebrniesz przez pytania, system jest prawie gotów do dziaîania. Zastopuj go teraz, komendâ 'halt' (tutaj jest podobnie jak z Amigâ, jeôli nie wydasz tej komendy, system bëdzie musiaî sprawdzaê wszystkie partycje i zgodnoôci plików (walidacja), oraz poprawnoôê danych i logów przy ponownym starcie). Tuû przed zatrzymaniem systemu, majâc jeszcze zamontowany dysk Amigi, skopiuj plik netbsd (kernel) do gîównego katalogu UN*X-a.
Masz juû praktycznie w peîni sprawny system i moûesz go wystartowaê przy pomocy "loadbsd -a netbsd" (jeôli nie ruszy, zobacz "load netbsd"). Pozostaje jeszcze skonfigurowaê w katalogu /etc kilka plików: netstart, sendmail.cf, hosts.
Pozostaje mi juû tylko pogratulowaê i daê kilka rad, które powinny na poczâtku wystarczyê do zabawy z nowym systemem:
a) PAMIETAJ, by zawsze wychodziê przez 'halt', zaoszczëdzi Ci to masë póúniejszych problemów.
b) jeôli coô úle skonfigurowaîeô (np. konsolë) i NetBSD nie chce ruszyê w peîni, odpal go przez loadbsd netbsd (bez parametru -a) - teraz nie bëdâ brane pod uwagë istniejâce pliki konfiguracji i moûna bëdzie je poprawiê.
c) nie staraj sië dodawaê na siîë kont do /etc/passwd - przeczytaj najpierw opis, NetBSD ma trochë dziwny, wraûliwy system zabezpieczeï.
d) jeôli masz maîâ partycjë /root (A NetBSD lubi przy starcie skîadowaê tam pliki 'core') - usuï linië, która to robi, ûeby nie zapchaê sobie partycji.
e) skonfiguruj grupy uûytkowników i wîasne konto/a na poczâtku!
Powinieneô mimo wszystko przeczytaê jakâô literaturë odnoônie zarzâdzania systemami UN*X, jeôli chcesz poradziê sobie ze swoim systemem. Na poczâtku warto zaisntalowaê (moûe nastëpnym razem napiszë na ten temat wiëcej) programy: ncurses 1.9.9e, mc 3.21, top 3.5.beta2, gnumake 3.7.5, bison 1.25 oraz do pomocy: screen 3.5.1, ncftp 2.4.2, lharc 1.02 (wersje programów podaîem takie, jakie zainstalowaîem u siebie, w dniu, w którym to piszë, najnowsze z istniejâcych). Jeôli ktoô czuje sië na siîach, moûe skompilowaê sobie kernel z optymalizacjâ na dany rodzaj procesora, wraz z dodatkowymi audio devices i konsolami. Moûe równieû zabraê sië za X-Windows - pracy jest naprawdë sporo... {Uwaga redakcji: Amigowym fanatykom tîumaczymy, ûe X-Windows nie ma NIC, ale to zupeînie NIC wspólnego z produktami nekrosoftu ;^)}
PS. Wszystkie informacje pochodzâ z oryginalnego opisu oraz wîasnych doôwiadcczeï... Jeôli twój sprzët znacznie odbiega od zwykîej konfiguracji, moûesz dodatkowych informacji zasiëgaê wîaônie w oryginalnym pliku (np. o DraCo). Nastëpnym razem postaram sië przedstawiê spis programów, jakie warto zainstalowaê i kilka porad przydatnych przy zarzadzaniu NetBSD.
PPS. Gdzie moûna dostaê potrzebne rzeczy? Sporo programów do UN*X-a (GNU) moûna ôciâgnâê w Polsce -
ftp.uci.agh.edu.pl pub/gnulub np.
ftp.luth.se pub/unix/gnu (chyba taka sciezka)
Na tym drugim serwerze moûesz równieû odszukaê peînego NetBSD wraz z potrzebnâ dokumentacjâ i wszystkimi plikami do instalacji.
PPPS. Jeôli masz jakieô uwagi/sugestie/!zaûalenia (!=NIE), pisz:
sauron@pwr.wroc.plPPPPS. Uch, to juû ostatni. Jeôli widzisz w tym tekôcie polskie znaki, winë za to ponosi Jubal, któremu chciaîo sië je dodaê... {Naprawdë myôlisz, ûe mi sië chciaîo? - red.}