ISLÄNDISCH - DEUTSCH V1.1 ========================= Ein Kurz-Wörterbuch mit Grammatik-Zusammenfassung von Nicolai Barbat Zum Wörterverzeichnis: Im Vokabel-Teil sind die Substantive mit dem Genus ausgezeichnet, wenn dieser vom Deutschen abweicht, d.h. Cola ist in beiden Sprachen feminin (also keine Markierung zusätzlich im Isländischen), drykkur ist aber im Deutschen neutrum, daher dort die zusätzliche Kennzeichnung des Maskulin im Isländischen. Achtung: keine Gewähr! * INHALT: 1) SUBSTANTIVE A) Hauptformen und Hauptmerkmale B) Schwache Maskulina und Feminina C) Maskulina D) Feminina E) Neutra F) Besonderheiten 2) ARTIKEL 3) ADJEKTIVE 4) PRONOMEN A) Possessivpronomen B) Reflexivpronomen C) Personalpronomen D) Relativ-Pronomen "sem" E) Pronomen "einhver" 5) GRUND- UND ORDNUNGSZAHLEN 6) JAHRE, MONATE UND WOCHENTAGE 7) VERBEN A) Das Verb "vera" B) Hilsverben eiga, hafa, skulu, kunna, þurfa, mega, ætla C) Schwache Verben im Präsens (i-Klasse, a-Klasse, 0-Klasse) D) Imperativ E) fara að, vera að, vera búinn að + Infinitiv F) Starke Verben im Präsens G) Präteritum 8) PRÄPOSITIONEN 9) PRAKTISCHE BEISPIELE ------------------------------------------------------------------------------ 1) SUBSTANTIVE: Um ein Substantiv richtig deklinieren zu können, braucht man die Formen des N/sg., G/sg. und N/pl. ... A) HAUPTFORMEN UND HAUPTMERKMALE: Substantive, die auf Konsonant enden, können alle drei Fälle sein. Substantive auf -i sind häufig maskulin, auf -a häufig feminin. Diese Substantive nennt man schwach, weil sie nicht in jedem Kasus eine unterschiedliche Endung haben. Sie enden in allen Singularformen auf Vokal. Bei allen Feminina sind Nominativ und Akkusativ Plural gleich! Alle Wörter, die auf -ing enden, sind feminin! Bei allen Substantiven endet der G/pl auf -a, der D/pl auf -um! Bei allen Maskulina (aber nicht bei denen, die auf -i enden) entspricht der A/sg dem N/sg ohne Endung; im A/pl fehlt jeweils das -r der N/pl-Endung. B) SCHWACHE MASKULINA UND FEMININA: a) Schwache Maskulina (-i,-a,-ar): z.B. pabbi (Papa) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N pabb - i pabb - ar afi, krakki, matarbakki, penni, G pabb - a pabb - a gluggi, miði, sími, skóli, tími, D pabb - a pöbb - um forseti, forstjóri, jakki, málari, A pabb - a pabb - a myndhöggvari, poki, sími Ein betontes -a wird zu -o, wenn in der Folgesilbe ein -u steht. b) Schwache Feminina (-a,-u,-ur): z.B. mamma (Mama) (f): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N mamm - a mömm - ur amma, flugfreya, húfa, fata, hetja, G mömm - u mamm - a hilla, kápa, króna, sápa, sígaretta, D mömm - u mömm - um sítróna, stofa, þýska, pulsa, pylsa, A mömm - u mömm - ur kartafla, klukka, stelpa, ræða, saga Endet der feminine Stamm auf -g oder -k, wird die Endung im G/pl zu -na, z.B. sag-a:sag-na, stúlka:stúlkna. C) MASKULINA: a) Maskulina (-ur,-s,-ar): Substantive, die im N/sg. auf -ur enden, sind in der Regel maskulin: z.B. hestur (Pferd) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N hest - ur hest - ar draumur, hundur, kálfur, munnur, G hest - s hest - a pollur, prestur, tómatur, hvellur, D hest - i hest - um strákur, dagur (D/sg:degi), gullur, A hest - hest - a matur, ostur, sykur, varningur - Die Endung -ur der Maskulina ruft keinen Umlaut von -a zu -ö hervor! b) Maskulina (-ur,-s,-ir): z.B. dalur (Tal) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N dal - ur dal - ir bolur, glæpur, gripur, G dal - s dal - a hvalur, salur, vinur, svipur D dal - döl - um A dal - dal - i Manche Substantive dieser Klasse (nach dalur) haben im Dativ Singular ein "-i", z.B. gestur, brestur, skellur. c) Maskulina auf (-ur,-ar/jar,-ir): z.B. fundur (Treffen) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N fund - ur fund - ir feldur, kostur, réttur, friður, G fund - ar fund - a samanburður, vegur D fund - i fund - um A fund - fund - i Im D/sg fällt bei einigen Substantiven das -i weg, z.B. bei staður, hlutur, litur. Substantive dieser Klasse, die als betonten Vokal ein "-á-" oder ein "-jö-" haben, zeigen Vokalwechsel. Dabei wird "-jö" zu "-ja" vor einer Endung auf "-a", zu "-i" vor einer Endung auf "-i"; "-á" wird zu "-æ" vor einer Endung auf "-i": z.B. fjörður (Fjord) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N fjörð - ur firð - ir hjörtur, kjölur, skjöldur. G fjarð - ar fjarð - a D firð - i fjörð - um A fjörð - firð - i z.B. þáttur (kurze Geschichte) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N þátt - ur þætt - ir háttur, máttur, þráður G þátt - ar þátt - a D þætt - i þátt - um A þátt - þætt - i Substantive, deren Stamm auf "-kk" / "-gg" oder Vokal endet, fügen vor dem "-a" oder -u der angehängten Endung ein "-j-" ein: z.B. drykkur (Getränk) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N drykk - ur drykk - ir bekkur G drykk - j - ar drykk - j - a D drykk - drykk - j - um A drykk - drykk - i z.B. bær (Stadt/Gehöft) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N bæ - r bæ - ir blær, gnýr (-s im G/sg!), G bæ - j - ar bæ - j - a her (-s im G/sg!) D bæ - bæ - j - um A bæ - bæ - i Zu den Maskulina, die im G/sg "-ar", im N/pl "-ir" haben, gehören alle Substantive auf "-aður" und "-uður": z.B. fatnaður (Kleidung) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N fatnað - ur fatnað - ir ökumaður, hagnaður, sparnaður, G fatnað - ar fatnað - a búnaður, dugnaður, klæðnaður, D fatnað - i fötnuð - um kostnaður, lifnaður, skilnaður, A fatnað - fatnað - i trúnaður. - Im D/pl wird der Stammvokal "-a" zu "-ö", der unbetonte Mittel- silbenvokal "-a" zu "-u". z.B. mánuður (Monat) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N mánuð - ur mánuð - ir G mánað - ar mánað - a D mánuð - i mánuð - um A mánuð - mánuð - i - Vor einer Endung auf "-a" wechselt das vorausgehende unbetonte "-u" zu "-a" - Substantive mit einem betonten "-ö" verändern dieses im G/sg und G/pl zu "-a": söfnuður --> safnaðar / safnaða d) Maskulina (-ll/-nn,-s,-ar): Substantive auf -all/-ill/-ull/-ll und -ann/-inn/-unn/-nn sind meistens maskulin. Im D/sg und in allen Pluralformen von zwei- oder mehrsilbigen Substantiven dieses Typs wird der Mittelsilben- vokal -i/-a/-u ausgestoßen. Einige Substantive auf -ll haben oft kein -i im Dativ Singular. Im D/sg und in allen Pluralformen wird wieder bei zwei- und mehr- silbigen Substantiven dieses Typs der Mittelsilbenvokal -a/-i/-u ausgestoßen. Einige Subst. auf -nn haben bisweilen kein -i im D/sg. z.B. lykill (Schlüssel) (m) & bíll (Auto) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N lykil-l bíl-l lykl-ar bíl-ar lykill: djöfull, gaffall, vindill, G lykil-s bíl-s lykl-a bíl-a spegill, trefill, jökull, þumall D lykl-i bíl- lykl-um bíl-um bíll: stóll, hóll, kjóll, skríll. A lykil- bíl- lykl-a bíl-a z.B. morgunn (Morgen) (m): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N morgun - n morgn - ar aftann, drottinn, himinn, jötunn. G morgun - s morgn - a wie stein (wie morgunn, z.B. Dativ D morgn - i morgn - um steini): tónn, viele Eigennamen, A morgun - morgn - a z.B. Sveinn, Þorsteinn. D) FEMININA: a) Feminina (-,-ar,-ar): z.B. nál (Nadel) (f): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N nál - nál - ar hlið, hlíð, kinn, rauf, reim, G nál - ar nál - a skeið, taug, vél, saft, skál D nál - nál - um A nál - nál - ar b) Feminina (-,-ar,-ir): z.B. mynd (Bild) (f): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N mynd - mynd - ir átt, borg, búð, ferð, frétt, G mynd - ar mynd - a leið, sveit, buð. D mynd - mynd - um A mynd - mynd - ir Wie mynd gehen sehr viele Feminina! Wie mynd gehen auch Feminina, die ein betontes -ö oder -jö als Stammvokal haben. Sie verändern den Vokal vor -a und -i zu -a, den Diphtong zu -ja: z.B. gjöf (Geschenk) (f): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N gjöf - gjaf - ir fjöl, tjörn, þjöl, för, höfn, G gjaf - ar gjaf - a röð, sök, þjóð D gjöf - gjöf - um A gjöf - gjaf - ir c) Feminina (-ur/-,-ur/-ar,-ur) z.B. vík (Bucht) (f): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N vík - vík - ur steik, sæng, mjólk, eik. G vík - ur vík - a D vík - vík - um A vík - vík - ur Bisweilen zeigen diese Feminina nur sprachgeschichtlich erklärbare Wechsel der betonten Stammvokale: z.B. bók (Buch) (f): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N bók - bæk - ur bót, glóð, rót. G bók - ar bók - a D bók - bók - um A bók - bæk - ur Zum Vokalwechsel kommt es auch, wenn der betonte Stammvokal ein -ö ist: z.B. mörk (Mark) (f) / tönn (Zahn) (f): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N mörk /tönn merk-ur/tenn-ur Wie tönn: nögl, rönd, strönd, G merk-ur/tann-ur mark-a /tann-a stöng, töng. D mörk /tönn mörk-um/tönn-um A mörk /tönn merk-ur/tenn-ur d) Feminina (-,-ar,-ar): Alle Wörter, die auf -ing enden, sind feminin! Zu den Feminina, die im G/sg und im N/pl "-ar,-ar" haben, gehören alle weiblichen Substantive auf "-ing": z.B. sýning (Aufführung) (f): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N sýning - sýning - ar kerling, lækning, setning, G sýning - ar sýning - a tilfinning, virðing, þýðing, D sýning - u sýning - um viele weibliche Vornamen, z.B. A sýning - u sýning - ar Áslaug/Guðrun/Sigrún/Sólveig. æfing, æsing, bygging, rikning E) NEUTRA: Viele Neutra sind einsilbig. Alle einsilbigen und viele mehr- silbigen Neutra, die auf Konsonant enden, werden wie hús dekliniert: z.B. hús (Haus) (n): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N hús - hús - ár, borð, efterlit, fólk, hár, rok, G hús - s hús - a líf, mál, rúm, skinn, verð, númer, heimili, D hús - i hús - um verk, kaffi, appelsin, fatahengi, ryk, A hús - hús - haust, vor, blóm, bollastell, brauð, haframjöl, te, herbergi, hjól, sýni, úr svæði, sælgæti, sæti, þjóðerni, þorp Bei Neutra sind jeweils N/A sg und N/A pl gleich. Nur wenn das Substantiv ein betontes -a hat, wird dieses im N/A pl zu -ö: z.B. land (Land) (n): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N land - lönd - bað, blað, barn, lamb, salat, G land - s land - a sólarlag, landslag, stólbak, D land - i lönd - um vatn, safn, plast A land - lönd - z.B. auga (Auge) (n): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: N aug - a aug - u fast alle Körperteile: eyra, lunga, G aug - a aug - na nýra; und alle Fremdwörter, D aug - a aug - um z.B. firma A aug - a aug - u F) BESONDERHEITEN: Jeweils N/sg, G/sg, N/pl: vetur, vetrar, vetur (m) sumar, sumars, sumur (n) maður, manns, menn (m) ------------------------------------------------------------------------------ 2) ARTIKEL: Im Isländischen gibt es keinen unbestimmten Artikel, sondern man verwendet stattdessen einfach das Wort. Das Substantiv steht allein, manchmal auch dann, wenn wir den bestimmten Artikel erwarten, z.B.: Ég fer með flugvél. - Ich fliege mit dem Flugzeug. Nominativ: Der bestimmte Artikel wird an das Substantiv angehängt; dieser bildet mit ihm zusammen ein einziges Wort: matur --> matur -inn (m) kennarinn flugvél --> flugvél -in (f) taflan land --> land - ið (n) húsið Endet das Substantiv auf Vokal (-i oder -a), fällt das -i des Artikels weg: pabbi --> pabbi -nn (m) mamma --> mamma -n (f) Flexion des bestimmten Artikels (in all seinen Kasus an das flektierte Substantiv angehängt; im Dativ Plural beim Anhängen des Artikels fällt das Endungs-m des Substantivs weg); Beispiele: das Pferd (m) die Nadel (f) das Blatt (n) | SINGULAR PLURAL | SINGULAR PLURAL | SINGULAR PLURAL --+-----------------------+-----------------------+-------------------- N | hestur-inn hestar-nir | nál-in nálar-nar | blað-ið blöð-in G | hests-ins hesta-nna | nálar-innar nála-nna | blaðs-ins blaða-nna D | hesti-num hestu-num | nál-inni nálu-num | blaði-nu blöðu-num A | hest-inn hesta-na | nál-ina nálar-nar | blað-ið blöð-in * GESETZMÄßIGKEITEN bei der Flektion von Artikeln, Pronomen und Adjektiven: - Im G/pl und D/pl ist der Artikel für alle Substantive gleich. - Bei den Maskulina ist der Artikel im N/A sg gleich. - Bei den Feminina ist der Artikel im N/A pl gleich. - Bei den Neutra ist der Artikel jeweils im N/A sg und N/A pl gleich. - Der Artikel des G/sg Maskulinum ist mit dem des Neutrums gleich. - Der Artikel des N/A pl Neutrum ist mit dem des N/sg Femininum gleich. ------------------------------------------------------------------------------ 3) ADJEKTIVE: Siehe auch: Artikel / Gesetzmäßigkeiten. Endungen | Geschlecht | Beispiele ---------+------------+---------- -ur | maskulin | enskur / gulur -/ | feminin | ensk / gul -t | neutrum | enkt / gult z.B.: pabbi er íslenskur, mamma er íslensk, barnið er enskt Beispiels-Adjektive: einn (allein), franskur (französisch, D:frönskum), gamall (alt, n/pl:gömlu); góður (gut/lieb, pl:góðu, n/sg:gott, N/pl/f:góðar); tollskyldur (zollpflichtig, A/sg/m:tollskyldan) ------------------------------------------------------------------------------ 4) PRONOMEN: Siehe auch: Artikel / Gesetzmäßigkeiten. A) POSSESSIVPRONOMEN: Die Endungen des Possessivpronomens entsprechen weitgehend den Endungen des bestimmten Artikels. SINGULAR (m/f/n) PLURAL (m/f/n) N minn mín mitt mínir mínar mín G míns minnar míns minna minna minna D mínum minni mínu mínum mínum mínum A minn mína mitt mína mínar mín - Wie minn flektieren auch þinn (dein) und sinn (sein/ihr). - sinn bezieht sich immer auf das Subjekt des Satzes zurück; es wird auch verwendet, wenn das Subjekt im Plural steht: Lars kyssir afa sinn. - Lars küßt seinen (eigenen) Opa. þau heimsækja ömmu sína. - Sie besuchen ihre Oma. - Bezieht sich das Possessivpronomen nicht auf das Subjekt, so steht stattdessen der Genitiv des Personalpronomens. Diese Formen sind unflektierbar, verändern also nicht ihre Form: hans (m), hennar (f), þess (n): Elena heldur á viskinu hennar. - Elena trägt ihre [eines anderen] Tasche. Diese Formen stehen auch dann, wenn das, was man besitzt oder was zu einem gehört, Teil des Subjekts ist (also meist mit og verbunden): Lars og afi hans. - Lars und sein Opa. Elena og amma hennar. - Elena und ihre Oma. - Das Possessivpronomen steht in der Regel nach dem Substantiv, welches oft zusätzlich noch den bestimmten Artikel hat: Hann heldur á töskunni sinni. - Er trägt seine Tasche. Bei Verwandtschaftsbezeichnungen steht der bestimmte Artikel nicht: Hann má sitja hjá afa sínum. - Er darf neben seinem Opa sitzen. - Vor dem Substantiv steht das Possessivpronomen nur, wenn es ausdrücklich betont ist: Þetta er mitt hús (en ekki þitt)! - Das ist mein Haus (und nicht deines)! - Anders als im Dt. wird das Possessivpronomen auch oft inner- halb der Anrede gebraucht: krakkar mínir, Lars minn, amma mín. B) REFLEXIVPRONOMEN: Das Reflexivpronomen bezieht sich immer auf das Subjekt des Satzes zurück; wie im Dt. besitzt es keine eigenen Formen, sondern bedient sich der flektierten Form des Personalpronomens. Ungewöhnlich für Deutsche sind die Reflexivverben, die mit dem Genitiv verbunden sind. Es gibt keine Regeln, welcher Kasus vom Verb gefordert wird. Genitiv Dativ Akkusativ 1.Sing. mín meiner mér mir mig mich 2.Sing. þín deiner þér dir þig dich 3.Sing. sín seiner sér sich sig sich 1.Plur. okkar unser okkur uns okkur uns 2.Plur. ykkar euer ykkur euch ykkur euch 3.Plur. sín ihrer sér sich sig sich Beispiele: skammast sín Þú ættir að skammast þín. Schäm dich! greiða sér Við greiðum okkur. Wir kämmen uns. skemmta sér Þau skemmta sér í bíó. Sie vergnügen sich im Kino. Þvo sér Ég þvæ mér á morgnana. Ich wasche mich morgens. raka sig Hann rakar sig ekki. Er rasiert sich nicht. C) PERSONALPRONOMEN: N | ég þú hann hún það | við þið þeir þær þau G | mín þín hans hennar þess | okkar ykkar þeirra þeirra þeirra D | mér þér honum henni því | okkur ykkur þeim þeim þeim A | mig þig hann hana það | okkur ykkur þá þær þau Bei Personen verschiedenen Geschlechts benutzt man das neutrale þau. okkar, ykkar, þeirra als Possessivpronomen der 1., 2., 3. Person Plural: Die G/pl-Formen des Personalpronomens (okkar, ykkar, þeirra) werden als unveränderliche besitzanzeigende Fürwörter für die Personen des Plurals verwendet. Sie stehen in allen Deklinationsfällen: N Þetta eru myndirnar þeirra. - Das sind ihre Bilder. D Þið hjálpið ömmu ykkar. - Ihr helft eurer Oma. A Viltu kaupa húsið okkar? - Willst Du unser Haus kaufen? Bezieht sich das Possessivpronomen der 3. Person Plural auf das Subjekt zurück, so stehen die Formen von "sinn". D) DAS RELATIV-PRONOMEN "SEM": Das isländische Relativpronomen gilt für alle Formen unverändert. Es ist unflektierbar, steht also für die deutschen Relativ-Pronomen welcher, welche, welches, der, die, das in allen Geschlechtern und Kasus. Anders als im Deutschen steht im "sem"-Satz das Verb in der Regel direkt nach dem Relativpronomen: 1) fólk, sem kemur i fyrsta sinn hingað - Leute, die zum ersten Mal hierher kommen; 2) fjallið, sem gnæfir yfir Reykjavík - der Berg, der Reykjavík überragt; 3) Lars, sem ætlar að læra - Lars, der Auto fahren lernen will E) DAS PRONOMEN "EINHVER": BEGRIFF KASUS ÜBERSETZUNG ANWENDUNGSBEREICH e-s einhvers Genitiv jemandes/einer Sache Person/Gegenstand taka tösku e-s:j-s Tasche nehmen, fara til e-s:zu einem (Ort) gehen e-m einhverjum Dativ jemandem Person taka í hendina á e-m : jemandem die Hand geben e-u einhverju Dativ etwas Gegenstand leita að e-u : nach etwas suchen, halda á e-u : etwas tragen e-n einhvern Akkusativ jemanden Person spyrja e-n : jemanden fragen, tala um e-n : über jemanden sprechen e-ð eitthvað Akkusativ etwas Gegenstand gefa e-m e-ð:j-m etw. geben, spyrja e-n um e-ð:j-n nach etw. fragen ------------------------------------------------------------------------------ 5) GRUND- UND ORDNUNGS-ZAHLEN: 0 núll 1 einn, ein, eitt 1. fyrsti, fyrsta, fyrsta 2 tveir, tvær, tvö 2. annar, önnur, annað 3 þrír, þrjár, þrjú 3. þriðji, þriðja, þriðja 4 fjórir, fjórar, fjögur 4. fjórði, fjórða, fjórða 5 fimm 5.fimmti 21 tuttugu og einn 21.tuttugasti og fyrsti 6 sex 6.sjötti 22 tuttugu og tvei 22.tuttugasti og annar 7 sjö 7.sjöundi 30 þrjátíu 30.þrítugasti 8 átta 8.áttundi 40 fjörutíu 40.fertugasti 9 níu 9.níundi 50 fimmtíu 50.fimmtugasti 10 tíu 10.tíundi 60 sextíu 60.sextugasti 11 ellefu 11.ellefti 70 sjötíu 70.sjötugasti 12 tólf 12.tólfti 80 áttatíu 80.áttugasti 13 þrettán 13.þrettándi 90 níutíu 90.nítugasti 14 fjórtán 14.fjórtándi 100 hundrað,-s,-uð 100.hundraðasti 15 fimmtán 15.fimmtándi 101 hundrað og einn 101.hundraðasti og fyrsti 16 sextán 16.sextándi 102 hundr. og tveir 102.hundraðasti og annar 17 sautján 17.sautjándi 200 tvö hundruð 200.tvö hundruðasti 18 átján 18.átjándi 300 þrjú hundruð 300.þrjú hundraðasti 19 nítján 19.nítjándi 1000 þúsund,-s,- 1000. þúsundasti 20 tuttugu 20.tuttugasti 1 Million: ein milljón / milljónasti Bei den Ordnungszahlen werden jeweils alle Elemente der Zahlen flektiert ("hundertste-und-erste"). Anders als im Deutschen werden zusammengesetzte Zahlen ab 20 zuerst mit der Zehner-, dann mit der Einerzahl gebildet ("zwanzig-und-eins"). Bei zusammengesetzten Ordnungszahlen stehen die beiden letzten Glieder als Ordnungszahl, die vorderen als Grundzahl. Dies gilt bei Ordnungszahlen im Zehnersystem nur für diejenigen, die auf -10 enden (z.B. der hundertzehnte: hundraðasti og tíundi); bei den anderen Ordnungszahlen im Zehnersystem (z.B. 120, 130) steht nur das letzte Glied als Ordnungszahl: z.B. der hundertzwanzigste: hundrað og tuttugasti. Die Grundzahlen ab 5 sind indeklinabel. Dagagen werden die Zahlen von 1-4 und die mit diesen Ziffern zusammengesetzten Zahlen (21,34,etc.) nach Numerus und Genus flektiert; die Endungen entsprechen weitgehend denen des bestimmten Artikels und des Possessivpronomens: 1+2| einn/m ein/f eitt/n | tveir/m tvær/f tvö/n | ---+-------------------------+--------------------------------+ N | ein-n ein- eitt | tveir tvær tvö | G | ein-s ein-nar ein-s | --> tveggja <-- | D | ein-um ein-ni ein-u | --> tveim(ur) <-- | A | ein-n ein-a eitt | tvo tvær tvö | 3+4| þrír/m þrjár/f þrjú/n | fjórir/m fjórar/f fjögur/n | ---+-------------------------+--------------------------------+ N | þrír þrjár þrjú | fjórir fjórar fjögur | G | --> þriggja <-- | --> fjögurra <-- | D | --> þrem(ur) <-- | --> fjórum <-- | A | þrjá þrjár þrjú | fjóra fjórar fjögur | Im G/sg und D/pl sind die Zahlwörter jeweils für alle drei Geschlechter gleich. In vielen Fällen werden die Zahlen im Maskulinum verwendet, z.B. bei Telefon- und Autonummern: Die Telefonnummer ist 2 13 49. - Símanúmerið er tveir þrettán fjörutíu og níu. --- Die Autonummer ist 12 23. - Númerið á bílnum er tólf tuttugu og þrír. "Einn" hat auch oft die Bedeutung "allein". Es wird dann wie ein Adjektiv benutzt und im Plural wie folgt flektiert: m f n Beispiele: N ein-ir ein-ar ein- Þau vori ein. - Sie waren allein. G --> ein-na <-- Hann kemur einn. - Er kommt allein. D --> ein-um <-- A ein-a ein-ar ein- Alle ORDNUNGSZAHLEN außer annar flektieren nur schwach, wie die Substantive auf "-a" und "-i"; im Genus richten sie sich nach dem Substantiv: m/sg f/sg n/sg N fyrst-i fyrst-a fyrst-a G fyrst-a fyrst-u fyrst-a Einheitsplural: fyrst-u D fyrst-a fyrst-u fyrst-a A fyrst-a fyrst-u fyrst-a Als Indefinitpronomen bedeutet "annar" "der andere, ein anderer", als Zahlwort "der zweite". "Annar ... hinn" = "der eine ... der andere". | m/sg f/sg n/sg | m/pl f/pl n/pl | ---+-------------------------+--------------------------------+ N | annar önnur anna-ð | aðr-ir aðr-ar önnur | G | annar-s annar-ar annar-s| --> annar-a <-- | D | öðr-um annar-i öðr-u | --> öðr-um <-- | A | anna-n aðr-a anna-ð | aðr-a aðr-ar önnur | ------------------------------------------------------------------------------ 6) JAHRE, MONATE UND WOCHENTAGE: - Alle MONATSNAMEN sind indeklinable Maskulina. janúar, febrúar, mars, apríl, maí, júní, júlí, ágúst, september, október, nóvember, desember. Bspl.: Ein Jahr hat 12 Monate - Í einu ári eru tólf mánuðir. Januar ist der 1.Monat im Jahr. - Janúar er fyrsti mánuður ársins. Der Februar hat 28 Tage. - Í Febrúar eru tuttugu og átta dagar. Wir fahren im Juni. - Við ætlum að fara í júní. - WOCHENTAGE: mánudagur, þriðjudagur, miðvikudagur, fimmtudagur, föstudagur, laugardagur, sunnudagur. helgidagur=Feiertag, frídagur=freier Tag Bspl.: Die Woche hat 7 Tage. - Í einni viku eru sjö dagar. Bei Zeitangaben können die Wochentage - je nach Bedeutung - im Dativ oder Akkusaitv stehen: D/pl: Hann kemur á sunnudögum. Er kommt (immer) sonntags. A/sg: Hann kemur á sunnudaginn. Er kommt am (kommenden) Sonntag. A/sg: Hann kom á sunnudaginn var. Er kam am vergangenen Sonntag. - WICHTIGE ZEITANGABEN: í dag - heute; í gær - gestern; í fyrradag - vorgestern; í morgun - heute morgen (früh); á morgnana - morgens; á morgun - morgen; ekki á morgun, heldur hinn (daginn) - übermorgen; í fyrramálið - morgen früh; síðdegis á morgun - morgen nachmittag; í kvöld - heute abend; í gærkveldi - gestern abend; annað kvöld - morgen abend; í fyrrakvöld - vorgestern abend; undir kvöld - gegen Abend; á kvöldin - abends; um kvöldið - abends; í nótt - heute nacht; á næturnar - nachts; um hádegið - mittags; um hádegið á morgun - morgen mittag; eftir hádegi(ð) - nachmittags; fyrir hádegi(ð) - vormittags; á jólunum - Weihnachten; á páskunum - Ostern - DAS DATUM: Da die Monatsnamen Maskulina sind, stehen die Ordnungszahlen des Datums entsprechend im Maskulinum, OHNE Artikel. Die im Deutschen mit "am" verbundene Zeitangabe ("am 3. Januar") steht im Isländischen im AKKUSATIV OHNE Präposition ("þriðja janúar"). Beispiele: "Sonntag, den 4.Juli" - "Sunnudaginn fjórða júlí"; "Ich habe am 6.April Geburtstag." - "Ég á afmæli sjötta apríl." - DIE JAHRESZEITEN: vetur (vetrar,vetur) (m): Winter; sumar (sumars, sumur) (n): Sommer; vor (-s,-) (n): Frühling; haust (-s,-) (n): Herbst Beispiele: Im Sommer sprießen die Blumen. - Á sumrin spretta blómin. - Jahreszahlen stehen im Neutrum, wenn das letzte Glied flektierbar ist. Bei Altersangaben stehen die Zahl und das folgende Wort "ár" im Genitiv. - BEISPIELE: Ég er fæddur tuttugasti og sjötti janúar nítján hundrað sjötíu og fimm. Ég á atmæli og ég er fæddur árið. Hvað er klukkan? Altersangaben stehen in der Zahl und das folgende Wort ár (árs, ár, n; Jahr) im Genitiv. Hvað ertu gamall (m) / gömul (f)? - Ég er fjörutíu og fjögura ára (gamall/gömul). (Wie alt bist Du? - Ich bin 44 Jahre (alt).) Jahreszahlen stehen im Neutrum, wenn das letzte Glied flektierbar ist (1-4). Hvaða ár er núna? - Núna er árið nitján hundrað níutíu og þrjú. (Welches Jahr ist jetzt? - Jetzt haben wir 1993.) ------------------------------------------------------------------------------ 7) VERBEN: Im Isländischen enden fast alle Verben auf -a. Bei manchen Verben geht dem -a ein j- voraus. Betont wird immer der erste Vokal des Stammes. A) DAS VERB "vera" * vera (sein): SINGULAR PLURAL 1.Person er erum 2.Person ert eruð 3.Person er eru - In Fragesätzen wird "ert þú" zusammengezogenen zu "ertu" (bist du?) - "vera að + Inf." drückt eine Handlung aus, die gerade stattfindet oder in nächster Zukunft liegt (Ég er að koma. - Ich komme gleich.), d.h. progressive Verlaufsform (Ich bin "am" lesen. - Ég er að lesa.) B) HILSVERBEN "eiga", "hafa", "skulu", "kunna", "þurfa", "mega", "ætla" * EIGA (Hauptverb: haben/bekommen; Hilfsverb mit eiga að (+Inf): etwas tun sollen/etwas tun werden) SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person á eigum Ég á að koma aftur á morgun. - 2.Person átt eigið Ich werde morgen wiederkommen. 3.Person á eiga * hafa (haben): (Aussprache: [haiwa]) SINGULAR PLURAL 1.Person hef höfum 2.Person hefur hafið 3.Person hefur hafa * "skulu + Inf." (etwas tun wollen, etwas tun sollen; drückt indirekten Vorschlag oder nur Zukunft aus): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person skal- skul-um Ég skal halda á veskinu. - 2.Person skal-t skul-uð Laß mich die Tasche tragen. 3.Person skal- skul-u * "kunna að + Inf." (etwas (tun) können): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person kann- kunn-um Það kann að vera. - Das kann sein. 2.Person kann-t kunn-uð Kannt þú að keyra bíl? - 3.Person kann- kunn-a Kannst Du Auto fahren? * "þurfa að + Inf." (brauchen, nötig haben): SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person þarf- þurf-um þú þarft ekki að keyra svona hratt. - 2.Person þarf-t þurf-uð Du brauchst nicht so schnell zu fahren. 3.Person þarf- þurf-a * "mega + Inf." (mögen, dürfen, können): SINGULAR PLURAL Beispiel: 1.Person má- meg-um Hún má sitja hjá ömmu. - 2.Person má-tt meg-ið Sie darf neben Oma sitzen. 3.Person má- meg-a * "ætla að + Inf." (etwas zu tun beabsichtigen; meist zum Ausdruck der Zukunft; wie ætla werden auch viele andere Verben konjugiert, z.B. borða, baka, laga, hjálpa): SINGULAR PLURAL Beispiel: 1.Person ætl-a ætl-um Ég ætla að læra á bíl. - 2.Person ætl-ar ætl-ið Ich will Auto fahren lernen. 3.Person ætl-ar ætl-a C) SCHWACHE VERBEN IM PRÄSENS Die schwachen Verben erkennt man wie im Deutschen an ihrem Dental (-t, -d, -ð) in den Vergangenheitsformen (kochen/kochte/gekocht; ætla/ætlaði/ætlað), die starken an ihren veränderten Vokalen (Ablaut: nehmen/nahm/genommen; drekka/drakk/drukkið). Schwache Verben können im Isländischen im Singular Präsens verschiedene Endungen haben, starke Verben haben hier immer die gleichen Endungen. Im Plural sind die Endungen der schwachen und starken Verben identisch. Zunächst hier die schwachen Verben: * i-Klasse KENNA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person kenn - i kenn - um gera, lenda, sýna, hringja, 2.Person kenn - ir kenn - ið þeyta, heyra, hreyfa, gleyma, 3.Person kenn - ir kenn - a skemma, þýða, horfa, klæða, flyta, muna, gnæfa, meiða, hengja, vaka, heita, minna, kyssa, ... Bei Verben auf -ja bleibt im Plural vor -a und -u das -j des Infinitivs erhalten: SEGJA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person seg - i seg - j - um heimsækja, leigja, byggja, 2.Person seg - ir seg - ið fylgja, hringja, lenda, ... 3.Person seg - ir seg - j - a * a-Klasse HJÁLPA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person hjálp - a hjálp - um borða, leita, laga, baka, 2.Person hjálp - ar hjálp - ið vakna, skoða, kosta, vaska, 3.Person hjálp - ar hjálp - a heilsa, klára, lauma, losna, spela, lána, ætla, opna, safna, dansa, skúra, skrifa, kalla, .... * 0-Klasse: Hier bleibt das -j des Infinitivs in allen Pluralformen erhalten. Den Endungen der 0-Klasse entsprechen die Endungen der starken Verben. TELJA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person tel - tel - j - um leggja, setja, skilja, hjeylpa, 2.Person tel - ur tel - j - ið lesa, falla, finna, gefa 3.Person tel - ur tel - j - a HAFA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person hef - höf - um halda 2.Person hef - ur haf - ið 3.Person hef - ur haf - a Einige Verben wie z.B. finnast können nicht mit einem Subjekt im Nominativ verbunden werden. Sie sind unpersönlich und stehen nur mit dem Dativ; sie bleiben im Präsens in allen Personen gleich: Mér finnst pönnukökur góðar. - Mir schmecken Pfannkuchen gut. Þeim finnst þær lika góðar. - Ihnen schmecken sie auch gut. D) IMPERATIV: SINGULAR: Nach Streichen der Infinitiv-Endung -a oder -ja erhält man den Stamm des Verbs. Verben, die auf einen langen Vokal enden (z.B. fá), sind bereits endungslos. An diesen Stamm hängt man das Pronomen "þú". Dabei wird aus dem "þ-" des Pronomens nach Konsonant normalerweise "-t" oder "-d", nach Vokal "-ð". Beispiele: vera: vertu! (sei!), taka: taktu! (nimm!), koma: komdu! (komm!), fá: fáðu! (besorge!). Bei Verben der a-Klasse wird þú an den gesamten Infinitiv angehängt: strau(j)a: strau(j)aðu! (bügle!), baka: bakaðu! (backe!), hjálpa: hjálpaðu! (hilf!). Bei der Verschmelzung wird "-ú" zu "-u"; das neu entstandene Wort hat Stammsilbenbetonung. Andere Beispiele: pl: athuga/athugið; ?: fá/fáið; gera/gerðu það; koma/komið E) "fara að, vera að, vera búinn að + INFINITIV" Mit den Konstruktionen "fara að, vera að, vera búinn að + INFINITIV" werden Anfang, Dauer und Abschluß einer Handlung ausgedrückt: - fara að (+Inf): etwas beginnen Bspl.: Þau fara að taka upp úr töskunum. - Sie fangen an auszupacken. - vera að (+Inf): im Begriff sein, etwas zu tun Bspl.: Ég er að læra íslensku. - Ich lerne gerade Isländisch. Auch Ausdruck der unmittelbaren Zukunft möglich: Bspl.: Ég er að koma. - Ich komme jetzt gleich. - vera búinn að (+Inf): etwas getan haben Bspl.: Hún er búin að búa til morgonmat. - Sie hat gerade Frühstück gemacht. Ég er búin(n) að lesa bókina. - Ich habe das Buch gelesen. Das Partizip búinn wird nach Geschlecht und Numerus flektiert: m/sg búinn, pl búnir; f/sg búin, pl búnar; n/sg búið, pl búin. Die Endungen entsprechen denen des bestimmten Artikels. F) STARKE VERBEN IM PRÄSENS: Starke Verben haben die gleichen Präsens-Formen wie die 0-Klasse der schwachen Verben: SINGULAR PLURAL 1.Person - - um 2.Person - ur - ið 3.Person - ur - a Bei bestimmten Stammvokalen trifft in allen Singularformen ein Vokalwechsel ein. Veränderungen (jeweils Inf., dann 1.Sg. (ég)): a/o -> e taka/tek, fara/fer, koma/kem, sofa/sef á/ó -> æ ráða/ræð, láta/læt, róa/ræ, gróa/græ au -> ey hlaupa/hleyp, ausa/eys jó/jú/ú -> ý bjóða/býð, skjóta/skýt, krjúpa/krýp, súpa/sýp, búa/bý BJÓÐA SINGULAR PLURAL 1.Person býð - bjóð - um 2.Person býð - ur bjóð - ið 3.Person býð - ur bjóð - a TAKA SINGULAR PLURAL 1.Person tek - tök - um 2.Person tek - ur tak - ið 3.Person tek - ur tak - a Alle anderen Stammvokale bleiben unverändert: GRIPA SINGULAR PLURAL 1.Person gríp - gríp - um 2.Person gríp - ur gríp - ið 3.Person gríp - ur gríp - a DREKKA SINGULAR PLURAL 1.Person drekk - drekk - um 2.Person drekk - ur drekk - ið 3.Person drekk - ur drekk - a Die Singularendungen ändern sich, wenn der Stamm auf Vokal oder bestimmte Konsonanten endet: Stammendung | - Vokal fá/búa | -n skína | -r fara | -s lesa | -x vaxa ------------+----------------+----------+---------+---------+-------- 1. Singular | - | - | - | - | - 2. Singular | - rð | - | - ð | - t | - 3. Singular | - r | - | - | - | - 1.sg 2.sg 3.sg 1.pl 2.pl 3.pl fá fæ- fæ-rð fæ-r fá-um fá-ið fá-a búa bý- bý-rð bý-r bú-um bú-ið bú-a skína skín- skín- skín- skín-um skín-ið skín-a fara fer- fer-ð fer far-um far-ið far-a spyrja spyr- spyr-ð spyr- spyr-jum spyrj-ið spyr-ja lesa les- les-t les- les-um les-ið les-a vaxa vex- vex- vex vax-um vax-ið vax-a Pluralformen ohne Gewähr! Unvollständige Liste der starken Verben: koma/kem/kom/komum/komið; sjá/sé/sá/sáum/séð; draga/dró/drógum; deyja/dey/dó/dóum; hefja/höf/hófum; hlaupa/hleyp/hljóp/hlupum; núa/néri/nérum/núið; sitja/sat/sátum//setið; skulu/skal/skulum; slá/slæ/sló/slógum/slegið; sofa/snéri/snérum/snúið; springa/ sprakk/sprungum/sprungið; standa/stóð/stóðum/staðið; stinga/ stakk/stungum/stungið; svella/svall/sullum/sollið; svelta/svalt/ sultum/soltið; sverfa/svarf/surfum/sorfið; sverja/sór/sórum/ svarið; þiggja/þá/þágum/þegið; vefa/óf/ófum/ófið; velja/valdi/ valið; vella/vall/ullum/ollið; velta/valt/ultum/oltið; vera/er/ var/vorum/verið; verpa/varp/urpum/orpið; vilja/vil/vildi/viljað; vinda/vatt/undum/undið; vita/veit/vissi/vitað G) PRÄTERITUM Schwache Verben schieben wie im Deutschen in der Vergangenheit einen Dental (ð, d oder t) ein. Bei Verben der a-Klasse ist der Dental immer "-ð". Im einzelnen gibt es folgende Regeln: -ð nach Vokal, nach stimmhaftem "r" und nach stimmhaftem Reibelaut: straua=strauaði, ná=náði, trúa=trúði, gera=gerði -d nach allen anderen stimmhaften Konsonanten: telja=taldi, kenna=kenndi, þola=þoldi -t nach stimmlosem Konsonant: vaka=vakti, lýsa=lýsti Davon abweichend: 1) Stamm-Endung des Verbs auf Vokal + "ð", so wird daraus im Präteritum Vokal + "dd": greiða=greiddi; 2) Stamm-Endung des Verbs auf Konsonant + "ð" / + "d / + "t", so wird daraus im Präteritum Konsonant + "t": herða=herti, benda=benti, stytta=stytti. Anders als im Präsens haben alle schwachen Verben im Präteritum die gleichen Endungen. Man unterscheidet 4 verschiedene Arten, das Präteritum zu bilden: * a-Klasse: HJÁLPA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person hjálp-að-i hjálp-uð-um PART.PERF.: hjálpað (stets 2.Person hjálp-að-ir hjálp-uð-uð n/sg.) 3.Person hjálp-að-i hjálp-uð-u * 0-Klasse: TELJA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person tal-d-i töl-d-um PART.PERF.: talið. 2.Person tal-d-ir töl-d-uð 3.Person tal-d-i töl-d-u Bei 0-Verben ist der betonte Vokal des Präteritums häufig verschieden von dem des Präsens. In der Regel wechseln: e --> a telja=taldi, berja=barði y --> u spyrja=spurði, flytja=flutti ý --> ú flýja=flúði * i-Klasse: HEYRA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person heyr-ð-i heyr-ð-um PART.PERF.: heyrt. 2.Person heyr-ð-ir heyr-ð-uð i-Verben mit Stammvokal 3.Person heyr-ð-i heyr-ð-u "e", "i/í", "y/ý" oder "æ". ÞOLA SINGULAR PLURAL BEISPIELE: 1.Person þol-d-i þol-d-um PART.PERF.: þolið. 2.Person þol-d-ir þol-d-uð i-Verben mit Stammvokal 3.Person þol-d-i þol-d-u "a/á", "o/ó", "u/ú" o. "ö". * Beispiele: vera (3.pl.: voru), koma (3.sg.: kom) ------------------------------------------------------------------------------ 8) PRÄPOSITIONEN: aftur í hinten (drin) fram í vorne (drin) út hinaus inn hinein í gegnum +A durch fyrir utan außerhalb, draußen með +D/A mit um +A um, an, über, um - herum, durch, wegen, vor (á) milli +G zwischen yfir +D/A über (D), während (A) af +D von Im Gegensatz zum Dt. haben isländische Verben i.d.R. keine Präfixe (Dt.: beschreiben, unterschreiben), die Bedeutung ändert sich daher nicht durch die Vorsilbe, sondern durch die folgende Präposition, z.B. sjá (sehen), sjá af e-u (von etwas absehen), sjá eftir e-u (etwas bereuen), sjá e-ð fyrir (etwas voraussehen), sjá um e-ð (für etwas sorgen). Einige Beispiele: - á (Ort: auf, in, an; Zeit: an, in, pro, zu, innerhalb): Dat: Þau búa á Íslandi. - Sie wohnen auf Island. Akk: Hann kyssir afa á kinnina. - Er küßt Opa auf die Wange. - í (Ort: in, hinein; Zeit: in, während): Dat: Hann er í Þýskalandi. - Er ist in Deutschland. Þau sitja kyrr í sætunum. - Sie bleiben auf ihren Stühlen sitzen. Akk: Ég fæ stimpil í vegabréfið. - Ich bekomme den Stempel in den Paß. - um (um, über): Akk: Þú talar um prestinn. - Du sprichst über den Pfarrer. Hún fellur um hálsinn á ömmu. - Sie fällt Oma um den Hals. - til (nach, hin, zu): Gen: Þau fara til Íslands. - Sie fahren nach Island. til dæmis - zum Beispiel - með (mit): Dat: Þeir drekka te með sykri. - Sie trinken Tee mit Zucker. matarstellið með rósunum - das Geschirr mit Rosen Akk: Hann er með bókina. - Er hat das Buch. Ég fer með hann til læknis. - Ich fahre mit ihm zum Arzt. - frá (von, aus): Dat: Þau eru frá Þýskalandi. - Sie sind aus Deutschland. Ég fer frá þér. - Ich gehe von Dir weg. - úr (aus, von): Dat: Þau fara út úr húsinu. - Sie gehen aus dem Haus. Taktu dúk úr skápnum. - Nimm eine Tischdecke aus dem Schrank. - eftir (nach, auf, entlang): Dat: Þau bíða eftir bréfi. - Sie warten auf einen Brief. Þau ganga eftir götunni. - Sie gehen die Straße entlang. Akk: Þau eru þreytt eftir ferðina. - Sie sind müde nach der Reise. - fyrir (für, vor, über): Dat: Þú mátt fara fyrir mér. - Von mir (aus) darfst Du gehen. Þær sjá fyrir krakkanum. - Sie sorgen für das Kind. Akk: Takk fyrir kaffið. - Danke für den Kaffee. Hann hleypur fyrir bílinn. - Er springt vor das Auto. ------------------------------------------------------------------------------ 9) PRAKTISCHE BEISPIELE: - hvað: entspricht oft dem deutschen "wie?", auch im Ausruf in Verbindung mit "en" (veränderte Wortstellung im Ausrufesatz, d.h. Subjekt vor Verb, beachten!), z.B.: "Hvað heit þú?" (Wie heißt Du?) oder "En hvað veðrið er gott!" (Wie gut das Wetter ist!) - allur: D:öllum, n/pl:öll - gekauft=keypt (von kaupa) (?) - Adverben: eiginlega, reglulega, sérstaklega, örugglega, vel (gut) - indeklinable Substantive: ævi (Leben/Lebensweise), bíó (Kino) - In Fragesätzen wird aus "ert þú" ein zusammengezogenes "ertu" (bist du?), aus dem "minna þú?" ein "mastu" (erinnerst Du Dich?) - veður: welche deklination? N/A/sg+art:veðrið BEISPIELSÄTZE: Wohin fährst Du (fahren Sie)? - Hvert ert þú að fara? Ich fahre nach Island. - Ég er æd fara til Íslands. Bist Du Isländer/in? - Ert þú Íslendigur? Nein, ich bin Deutscher. - Nei, ég er Þjóðverji. Woher kommst Du? - Hvaðan ert þú? Ich komme aus Deutschland. - Ég er frá Þýskalandi. Bist Du deutsch? - Ert þú þýsk(ur)? Wie heißt Du? - Hvað heitir þú? (Ég heiti Lars. - Ich heiße Lars.) Ég mundi helst vilja ... - Ich hätte am liebsten ... klukkan er að verða átta - es ist gleich 8 Uhr viltu gera svo vel að retta mér - reichst Du mir bitte ... Af hverju er amma fegin? - Warum freut sich Oma? Þau fara til Íslands (af) þvi að afi þeirra og amma búa þar. - Sie fahren nach Island, weil ihr Opa und ihre Oma dort leben. Wo ist die Paßkontrolle? - Hvar er vegabréfæftirlitið? Zeigen Sie bitte den Paß. - Gerið svo vel að sýna vegabréfið. Sind diese Waren zollfrei? - Eru þessar vörur tollfrjálsar? Wo ist der Informationsschalter? - Hvar er upplýsingarborðið? Fährt dieser Bus nach Reykjavík? - Fer þessi rúta til Reykjavík? Wo bekomme ich mein Gepäck? - Hvar næ ég í farangurinn? Von wo fährt der Flughafenbus? - Hvaðan fer flugrútan? Wie teuer ist die Fahrt? - Hvað kostar í rútuna? gott kvöld:guten Abend; góða nótt:gute Nacht; góðan dag:guten Tag Schön Dich zu sehen. - Gaman að sjá þig. Wie geht es Dir? - Hvað segir þú (gott)? ... Gut! - Allt þetta fina! formellere Begrüßung (m/sg,f/sg): komdu sæll (sæl) og blessaður (blessuð)! form. Begr. (pl:m/f/n): komið þið sæl-ir (-ar/-) og bless-aðir (-aðar/-uð)! Antwort darauf: beide Adjektive in gleicher Form, z.B. "sæll! blessaður!" Ich muß jetzt gehen. - Ég verð að fara núna. ... Tschüß! - bless! Wir sehen uns noch. - Við sjáumst! formeller Abschied: öhnlich wie oben, z.B.: "verið þið sæl og blessuð!" Kann ich Ihnen irgendwie helfen? - Get ég hjálpað þér eitthvað? Können Sie mir helfen? - Getur þú hjálpað mér? Entschuldigen Sie bitte ... - fyrirgefðu ... (oder: afsakaðu ...) Vielen Dank! - kærar þakkir! (oder: takk!) ja, bitte! - já, takk fyrir! ... nein, danke! - nei, takk fyrir! Nichts zu danken! - Ekkert að þakka! Ich suche ein Hotel. - Ég er að leita að hóteli. (D) Hier ist die Adresse. - Hér er heimilisfángið. Kann ich heute nacht ein Zimmer bekommen? - Get ég fengið herbergi í nótt? Kann ich das Zimmer sehen? - Má ég sjá herbergi? Ist noch ein anderes frei? - Er eitthvað annað laust? Ja, ich nehme es. - Já, ég ætla að taka það. Wie komme ich dorthin? - Hvernig kemst ég þangað? Wo finde ich das Nationalmuseum? - Hvar finn ég Þjóðminjasafnið? Ist das der Weg nach ...? - Er þetta leiðin til ...? Wohin möchten Sie? - Hvert ætlar þú? Wo ist das Zentrum? - Hvar er miðbærinn? Gehen Sie nach links (rechts). - Farðu til vinstri (til hægri). Fahren Sie zurück (geradeaus). - Keyrðu tilbaka (beint áfram) zuerst ... / dann ... - fyrst ... / svo ... ... daß sie kommen werden. - ... að þau muni koma. War es schön? - Var gaman? ------------------------------------------------------------------------------