å2 (Redakcja uprzejmie prosi MAîego of Ladybird Design, o przeczytanie artykuîu "Jak pisaê artykuîy", bo inaczej w ryja!)å0 å1°2Anarchizm na przeîomie XIX i XXw°0å0 Kiedyô szanowny LAC czy teû GOEBELS napisali do Silesii art'a pt. Anarchy STOP. Trochë mnie on zirytowaî poniewaû jak zwykle ludzie Ci wypowiadali sië na zupeînie nie zrozumiaîy dla ich tëpych, zamkniëtych faszystowskich mózgów (jeôli takie coô naziole w ogóle posiadajâ) temat jakim jest wîaônie (dla mnie) najlepszy ustrój jaki wymyôliîa ludzkoôê. Pamiëtajcie jednak czytajâc tego arta, ûe to jest sama geneza tego ustroju i teraz Anarchizm wyglâda zupeînie inaczej niû za czasów Max'a Stainer'a. Ok, take for ride... Spotykamy sië czasami ze stwierdzeniem, ûe w jakimô païstwie czy regionie ôwiata panuje anarchia. Moûliwe, ûe wielu z nas zaczyna sië zastanawiaê nad tym co wîaôciwie oznacza sîowo å2"ANARCHIA"å0. Siëgamy najczëôciej wtedy do Encyklopedii i czytamy: å2"...stan chaosu i rozprëûenia spoîecznego, dezorganizacja powstaîa w skutek braku, lub bezsilnoôci wîadzy..."å0 Jednak gdy rozejrzymy sië szerzej, przeczytamy o sprawie podobnej: å2"ANARCHIZM"å0, np.: å2"...kierunek spoîeczno - polityczny w XIX w. uznajâcy wîadzë païstwa bez wzglëdu na jej charakter za úródîo ucisku, postulujâcy zniesienie wszelkich jej form i zastâpieniem jej ustrojem bezpaïstwowym, opartym na wolnych zwiâzkach gmin. Przedstawiciele: P.Proudhon, M.Bakunin, P.Kropotkin..."å0 Niestety wielu ludzi myli (a raczej ujednolica) te dwa pojëcia co doprowadza do tego, ûe sîyszâc o kimô "anarchista", wielu puka sië znaczâco w czoîo. Nie moûna tak postëpowaê. Sytuacjë tâ moûna porównaê do np. trywialnego "zamek". Moûe byê od drzwi, warowny czy np. bîyskawiczny. Podsumowanie jest jedno, sâ róûne znaczenia tego sîowa - anarchia to jedno, a anarchizm to drugie. Fakt, jedno jest wîaônie anarchiâ (tâ pierwszâ), lecz drugie to wynik dziaîania å1ANARCHIZMUå0 i jest to rzecz zupeînie odmienna od swojej poprzedniczki. Chciaîbym sië zajâê dokîadniej wîaônie tâ "drugâ" anarchiâ i tym co jâ wywoîaîo czyli å1ANARCHIZMEMå0. Sam Anarchizm powstaî w poîowie XIX w. w carskiej Rosji. Napiëta sytuacja polityczno - spoîeczna po wojnie krymskiej, oraz coraz wiëksze prawa nadawane przez cara, doprowadziîy do tego, ûe zaczëîy do tego wielkiego kraju napîywaê trendy polityczne "nowoczesnej" Europy zachodniej. Zdecydowanie dobrâ przyszîoôê moûna byîo wróûyê tylko i wyîâcznie trendom lewicowym. Jednak jak to jest i teraz, wtedy w Rosji takûe byîo tak, ûe kaûda nowinka musiaîa przejôê pewnâ mutacjë. Zalâûków tego "systemu negowania systemów" (bo i tak czasami nazywamy Anarchizm) moûemy sië doszukiwaê w marksiúmie, liberaliúmie, komuniúmie, indywidualiúmie, syndykaliúmie, czy nawet w mistycyúmie. Przy czym, tam gdzie wymienione ruchy byîy bardziej do przyjëcia przez "rewolucjonistów", tam powstawaîy odmienne rodzaje Anarchizmu, powstaî wiëc Anarcho - liberalizm, Anarcho - indywidualizm, Anarcho - komunizm itd. Jednak powróêmy do genezy tego ruchu. Jak juû wczeôniej sië dowiedzieliômy powstaî on w XIX w. wtedy takûe dziaîali w-wym przedstawiciele Anarchizmu, oraz Wiliam Godwin i Max Stainer. Najpeîniej i najlepiej ogarnâî treôê pojëcia "Anarchizm" Kropotkin, w jednej ze swoich publikacji, tzn. å2"...Anarchizm to nazwa praktyki i teorii ûycia, wedîug której spoîeczeïstwo nie posiada ûadnego rzâdu. W takim spoîeczeïstwie harmonia zagwarantowana jest nie przy pomocy prawa, lub posîuszeïstwa jakiemuô autorytetowi, lecz dziëki porozumieniu zawartemu na zasadzie wolnoôci miëdzy róûnymi grupami terytolialnymi i zawodowymiå0 å2utworzonymi w celu produkcji nieskoïczonej róûnorodnoôci potrzeb i aspiracji cywilizowanych istot".å0 Jednak aby to osiâgnâê, å1KROPOTKINå0 i inni przedstawiciele tej doktryny politycznej zwrócili szczególnâ uwagë na klasë robotniczâ. Dostrzegali w tej warstwie spoîecznej najwiëkszâ siîë,  nawet nazywali w pewnym czasie klasë robotniczâ "klasâ rewolucyjnâ", lub "potencjalnie rewolucyjnâ" przy propagowanej takûe "ûywioîoôci rewolucjonisty" (co doprowadzaîo do kultu przemocy). Anarchizm zyskaî sobie wielu sympatyków. Coraz bardziej rozwijajâcy sië kapitalizm w Europie Zachodniej, a takûe przemiany we Wschodniej, okropne warunki pracy i ûycia robotników, doprowadziîy do szczególnej podatnoôci na nowe (lewicowe) wpîywy polityczne. Jeôli chodzi o XIX wieczny Anarchizm, to najsilniej dziaîaî on w drugiej poîowie XIX w. Na caîym ôwiecie jak "grzyby po deszczu" zaczëîy powstawaê organizacje sympatyzujâce z ruchem Kropotkina (powoli uznawanego za ojca Anarchizmu) min. we Francji, Wîoszech, Hiszpani, a takûe w Rosji. Dziëki maîo rozwiniëtej wspóîpracy zaczëîy rozwijaê sië nowe trendy w Anarchiúmie. W Bawarii Kacper å1SCHMIDTå0 (1806-1856) (znany po pseudonimem Max å1STEINERå0) zapoczâtkowaî budowaê å2ANARCHO - INDYWIDUALIZMå0. Teoria ta polega na tym, ûe w obronie swej wolnoôci czîowiek powinien byê egoistâ i dziëki temu w sobie poszukiwaê jakiô wiëkszych wartoôci. Jednak anarcho - indywidualiôci nawiâzywali do komunizmu, co owocowaîo powstaniem Anarchizmu z bardzo podobnymi elementami wîadzy jak w komuniúmie. Anarcho - indywidualiôci uwaûajâ takûe, ûe bardzo dynamiczna rewolucja nie jest wyjôciem. Twierdzâ oni, ûe tworznie instytucji alternatywnych, skutecznie konkurujâcych z païstwowymi, a takûe bojkot païstwa (np. nie pîacâc podatków) jest jedynâ sensownâ interpretacjâ Anarcho-rewolucji. Pierre Joseph å1PROUDHONå0 (1809-1865) jako mîody socjalista poczâî budowaê nowy system, który takûe moûna zaliczyê do å2ANARCHO-INDYWIDUALIZMUå0. Jednak walczyî o pokojowe utworzenie spoîeczeïstwa anarchistycznego co niejako byîo sprzeczne z zaîoûeniami "ûywioîoôci rewolucjonisty", pod innymi wzglëdami zgadzaî sië z Steinerem. Oboje negowali system kapitalistyczny, nazywali go "prawem do wolnego korzystania z cudzego dobra i cudzej pracy" co takûe dawaîo im wielkie uznanie w uciskanej robotniczej warstwie spoîecznej. å2ANARCHO-KOMUNIÔCIå0 do których zaliczajâ sië takie postacie jak w-wym Piotr å1KROPOTKINå0 (1842-1921), Elisee å1RECLUSå0 oraz Jean å1GRAVEå0, Malatesta, atakowali ustrój burûuazyjny, jakim jest kapitalizm podobnie jak Marks, lecz kîadli wiekszy nacisk na krytykë païstwa jako instytucji ("...païstwo to samodzielny aparat ucisku..." - Elisee Reclus w jednej ze swoich publikacji). Pragnëli wprowadziê gospodarkë komunistycznâ - wszystkie ôrodki produkcji miaîy byê przejëte w rëce rewolucjonistów (zrzeszenia robotnicze), pieniâdze i handel zlikwidowane. Przestëpczoôê miaîa zniknâê poniewaû jak gîosiî Kropotkin, "przyczynâ przestëpczoôci jest system païstwowy", a wedîug Anarcho-komunistów païstwo to: å2"towarzystwo wzajemnychå0 å2ubezpieczeï miëdzy wîaôcicielem,å0 å2ûoînierzem, sëdziâ i ksiëdzem,å0 å2zawiâzane w celu zapewnienia sobieå0 å2wîadzy nad ludem i utrwaleniaå0 å2swojej przewagi ekonomicznej".å0 Takie interpretowanie wîadzy doprowadziîo do wielu sukcesów w ówczesnym uciskanym maksymalnie przez kapitalistów ôwiecie. Jednak Kropotkin jako takûe komunista byî w stanie "wojny podjazdwej" z marksistami. Anarcho - komuniôci negowali fakt walki klasowej. Twierdzili, ûe gîównym motorem rozwoju ludzkoôci to "pomoc wzajemna", a ludzie mieli by sië kierowaê jedynie "nawyknieniami towarzyskimi i spoîecznymi - wynikiem odczuwanej przez kaûdego potrzeby szukania pomocy, wspóîdziaîania i sympatii". Inyym odîamem Anarchizmu jest å2ANARCHIZM SYNDYKALISTYCZNYå0 czy inaczej å1ANARCHO-SYNDYKALIZMå0. Powstaî dziëki w-wym "wojnie podjazdowej z marksistami" przez Anarcho-komunistów. Dziëki tej wojnie odîamy Anarchistyczne zwiâzane z politycznymi partiami marksistowskimi zostaîy z tamtâd usuniëte. Ojczyznâ tego zwiâzku byîa Francja i jej robotnicze zwiâzki zawodowe. Anarcho-syndykaliôci walczyli z burûuazyjnâ demokracjâ i parlamentaryzmem, sprzeciwiali sië jednak marksistowskiej wizjii ôwiata. W okresie wojennym przerodziîo sië to raczej w propagandë antyradzieckâ, niû antykomunistycznâ. Gîówny teoretyk Anarcho - syndykalizmu å1GEORGES SORELå0 (1847-1922), francuski filozof i socjolog podkreôlaî lojalnoôê wobec marksizmu lecz jednak krytykowaî niektóre z jego tez np., ûe nie masy ludowe sâ motorem napëdowym dziejów, ale sâ to tzw. "mity spoîeczne", którymi posîuguje sië elita przywódców. np., ûe pierwszych chrzeôcijan pchnâî do dziaîania wîaônie taki mit, miaîo to byê ponowne przyjôcie na ôwiat Chrystusa. Sâdziî, ûe idea strajku powszechnego jest takim mitem i negowaî të gloryfikowanâ przez marksistów tezë. Sam Anarcho - syndykalizm opiera sië na szczególnej formie struktury politycznej jakâ jest syndykat. Opieraîo sië to na doskonaîej wspóîpracy robotników róûnych gaîëzi przemysîu, a nie prowadzâcej do sprzecznoôci interesów w kwestii podziaîu dóbr. Sâdzë, ûe jednak tak podzielony ruch wniósî do XIX i XX wiecznej polityki bardzo duûo, zaryzykujë stwierdzenie, ûe doôwiadczenia wniesione przez anarchizm w dowolnej odmianie, moûemy porównaê do doôwiadczeï wniesionych przez czoîowych socjalistów takich jak Marks, Engels, Lenin. Szczególnie ta sprawa wyglâdaîa w Rosji w czasie przewrotów w 1917r. Anarchiôci w latach 1900-1916 szczerze wspóîpracowali z rewolucyjnâ lewicâ bolszewickâ, obojgu stronnictwom chodziîo o zniesienie monarchii caratu i wniesienie systemu opierajâcego sië na wolnoôci robotniczej. Jednakûe pewne postulaty anarchistów zostaîy wrogo odebrane przez bolszewików, co doprowadziîo do wyrzucania anarchistów z partii marksistowsko - leninowskich na caîym ôwiecie. Odpowiedziâ byîa ostra krytyka komunistycznych frakcji politycznych: å2"Ludu powstaï, socjaldemokratyczniå0 å2krwiopicy gnëbiâ Cië. Ci, którzyå0 å2przedtem krzyczeli za wolnoôciâå0 å2braterstwem i równoôciâ, terazå0 å2czyniâ strasznâ przemoc! Zabijajâå0 å2wiëúniów bez procesów i ôledztw,å0 å2nawet bez "rewolucyjnychå0 å2trybunaîów. Bolszewicy stali siëå0 å2monarchistami"å0 ("Anarchia" Nr.1 29.09.1916) Jednak wielu Anarchistów zostaîo z bolszewikami, przy tworzeniu wielkiej rewolucji. Jednak im coraz bardziej bolszewicy szli do przodu, anarchiôci coraz bardziej obawiali sië païstwotwórczych tendencji bolszewików. Jednak wszystkie odîamy anarchistyczne zostaîy z "czerwonymi socjalistami", aû do 1917 roku. Juû kilka dni po przewrocie anarchiôci zaczëli sië bardzo baê o Rosjë, a takûe o siebie. Stworzenie przez rewolucjonistów Rady Komisarzy Ludowych, byîo posuniëciem utrwalajâcym centralizacjë kraju, i zamiast oddaê "caîâ wîadzë w rëce lokalnych sowietów", Lenin stojâcy na czele bolszewików zîamaî przyrzeczenie nadanë wiëkszoôci ludnoôci Rosji, co doprowadziîo do wielkiego zdziwienia i gniewu. Odpowiedzi na dziaîania Lenina byîy bardzo daleko posuniëte. Np. marynarze kronsztadzcy, w kilka dni po powstaniu Rady Komisarzy Ludowych ogîosili, ûe jeôli Rada zdradzi rewolucjë, to oni otoczâ Smolny (siedzibë bolszewików), tak jak wczeôniej otoczyli Paîac Zimowy (siedzibë cara) . Kolejne przetrzewziëcia budziîy z jakiegoô letargu juû przeraûonych anarchistów. 2 listopada 1917r. bolszewicy ogîosili "Deklaracjë Praw Narodów Rosji". Wedîug autorów deklaracji, kaûdy naród wchodzâcy w skîad Rosji moûe budowaê swojâ païstwowoôê. Dla anarchistów miaîo to oznaczaê przejôcie od zasad antypaïstwowego internacjonalizmu do idei païstwotwórczych. 1917r 3 listopada bolszewicy przeprowadzili dekret o kontroli robotniczej, podcinajâc nogi anarcho-komunistom, którzy nazwali to posuniëcie : å1"kompromis z kapitalizmem!!!"å0 å2"burûuazyjnym podziaîem robotnik - mistrz"å0 Na Wszechrosyjskim Zjeúdzie Zwiâzków Zawodowych 7-14 stycznia 1918r. anarcho - syndykaliôci ponoszâ klëskë. Popiera ich zdecydowana wiëkszoôê robotników, ale na zjeúdzie anarchiôci to niewielki procent sali (6/416 delegatów). Bolszewicy zgadzajâ sië na païstwowâ koncepcjë kontroli przemysîu, co dokîadnie rok przed zjazdem wraz z anarcho-syndykalistami uznali za sprzeczne z rewolucjâ. Poczâtkowo partie lewicowe byîy w miarë tolerowane przez Bolszewików, co póúniej przerodziîo sië w dîugie przesâdzone z góry "sâdy" polityczne. Jednak grupy antybolszewicke rosnâ w siîë. "Burwiestnik" Piotrogrodzkiej Federacji Anarchistycznych Grup miaî pod koniec 1917 r. 30 tysiëcy staîych czytelników. "Burwiestnik" przeciwstawiaî leninowskiej koncepcji spoîeczeïstwa Komunë Pryskâ. Apollon Karelin nawoîywaî do "stworzenia drugiej Komuny Paryskiej". Kolejny odîam anarchizmu å1PANANARCHIZMå0 stworzony przez dwóch braci A.L i V.L Gordin. Organizujâ oni w Piotrogrodzie i w Moskwie Unië Pëciu Wyzyskiwanych. Tych piëciu wyzyskiwanych to: Robotnik, Mniejszoôê Narodowa, Kobieta, Mîodoôê, Jednostka. Wyzyskiwanym odpowiada piëê instytucji wyzyskujâcych, sâ to: Kapitalizm, Païstwo kolonialne, Rodzina, Szkoîa i Wychowanie. Kulturë pananarchizmu tworzy praca i technolgia, a nie jak byîo wczeôniej religia i nauka. W marcu 1918r. kiedy przeniesiono stolicë do Moskwy, nastâpiîo koïcowe rozejôcie anarchizmu z bolszewizmem. Wraz z przeniesieniem stolicy przeniosîy sië sië takûe gazety anarchistyczne, takie jak "Burwiestnik", "Goîos Truda". Powstaîy takûe nowe min. codzienne pismo Federacji Anarchistycznych grup "Anarchia", w której to organizacji dziaîali bracia Grodin, Apollon Karelin i Abba Gordin, Alksei Borowoi i Lew Czernyj. Anarchiôcie ostro zbojkotowali podpisane 3 marca 1918 roku w Brzeôciu Litewskim pokoju z Niemcami. Stwierdzili, ûe trzeba walczyê z niemieckim imperializmem. Na odwet bolszewików nie trzeba byîo dîugo czekaê. W nocy z 11 na 12 kwietnia odbyîa sië antynarchistyczna akcja bolszewicka. Na odpowiedz tego powstaîy anarchityczne oddziaîy "Czarnej Gwardii". Czarna Gwardia posiadaîa kilkadziesiât ufortyfikowanych siedzib w Moskwie i byîa doskonle uzbrojona w broï maszynowâ i granaty. Lenin jednak po wysîuûeniu sië Czeka i po aresztowaniu czoîowych przedstawicieli Czarnej Gwardii, argumentowaî, ûe nie uderza w ideowych anarchistów, tylko w element kryminalny. Bëdzie tak jeszcze póúniej wiele razy argumentowaî, kiedy dojdzie do np. aresztowania takich intelekualistów jak Lew Czernyi czy Apollon Karelin. Powstajâ bojowe oddziaîy anarchistyczne na Ukrainie, w poîudniowej Rosji, Simferpolu, Moskwie. W lecie 1918r. wiëkszoôê anarchistów wystëpuje z totalnym atakiem na dwa fronty: na bolszewizm i na "biaîâ alternatywë". Koniec roku byî spokojny, lecz nowe dramatyczne zajôcia miaîy przyjôê wraz z nowym... Jak widzimy doszîo do wykorzystania przez bolszewików uczynnoôci anarchistów w walce z monarchiâ carskâ, za co Ci ostatni zostali sowicie wynagrodzeni, chciaîo by sië powiedzieê: sowiecie wynagrodzeni. Jeôli nadëjdâ takie proôby lub chëci, to mógîbym kontunuowaê tematy anarchistyczne na takâ skalë. Wszystkich anarchistycznych scenowców oraz np. peace punków zapraszam do friendly swappingu, lub czegoô podobnego (adres w adverts). I pamiëtajcie... å1Anarchia maê pariadkaå0. Wasz anarchistyczny: å2MAîy of Ladybird Designå0 å1Pomoce:å0 å2"Wspóîczesne doktryny polityczne"å0 by Roman Tokarczyk, å2"MAê PARIADKA"å0, nr11/19994 (29) by Niezaleûny Anarchistyczny Magazyn Autorów i wîasne doôwiadczenia!!!