ªpCONFLICTª0 ª1º1The Middle East Political Simulator 1990 Virgin Mastertronicª0º0 º2Nie zawsze to co stare bywa zîe. º0Të maksymë mogë z caîâ odpowiedzialnoôciâ zastosowaê  do opisywanej przeze mnie gry. Mimo caîego ubóstwa (praktycznie zero grafiki, symboliczna wrëcz oprawa muzyczna, niezbyt wygodna obsîuga itd.) zapewnia ona godziwâ rozrywkë na dîuûszy okres czasu i naprawdë trudno sië od niej oderwaê. A wszystko dlatego, ûe potrafi wciâgnâê jak rzadko która gra... Jak sama nazwa wskazuje CONFLICT º1odtwarza skomplikowane realia geopolityczne Bliskiego Wschodu. º0Jako premier païstwa Izrael jesteô w diablo trudnej sytuacji: otoczony pierôcieniem wrogich païstw, stosunkowo sîaby militarnie, z buntujâcymi sië Palestyïczykami na karku, nëkany przez opozycjë wewnëtrznâ, zagroûony atomowym uderzeniem przez jedno z oôciennych païstw, musisz wyprowadziê swe païstwo na "szerokie wody". I przysiëgam, ûe CZASEM sië to udaje, choê znacznie czëôciej gra koïczy sië modlitwâ odôpiewywanâ przez muezzina, w podziëce Allahowi za zesîane swym wyznawcom zwyciëstwo, oraz komunikatem ª1º1"i'm sorry, prime minister"ª0º0. Ty zaô koïczysz w wiëzieniu lub na szubienicy. Nastëpnâ zaletâ gry jest to, ûe pojedyïczâ partië moûna rozegraê w ciâgu 30-60 minut (a czasem nawet w 10 minut, ale nie mówmy o klëskach). * * * Teraz moûemy juû przejôê do gry. Tu niemiîa niespodzianka: obsîuga TYLKO z klawiatury (klawisze kursora, RETURN). Poczâtkowo mamy do wyboru dwie opcje: * New Conflict * Load Game Po wyborze "new conflict" dowiadujemy sië z gazet o losach swego poprzednika ª1º1(assasination, died in bomb blast, arrested, itp.)ª0º0 i moûemy juû wziâê sië za tworzenie polityki. Od czego zaczâê? A co widzimy? Otóû widzimy mapë Bliskiego Wschodu. Tamûe mamy okienko z raportem Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w którym zawarta jest m.in. ocena sytuacji (z reguîy widzimy tam "dangerous" wraz z rozmaitymi okreôleniami typu "very", "high" itp.) oraz wysokoôê naszego prestiûu. Po prawej stronie widzimy okno w którym zawarta jest lista naszych wrogów oraz dodatkowe opcje dostëpne w tej fazie gry. º1Ale póki co radzë nacisnâê klawisz "B"º0. Da nam on przeglâd ogólnej sytuacji geopolitycznej. Widzimy otóû wszystkie zagraûajâce nam païstwa wraz z odpowiednimi komentarzami. Po lewej stronie ukazana jest wewnëtrzna stabilnoôê danego païstwa, po prawej zaô stosunek danego païstwa do nas. Wyglâda to tak:º2 Good Poor Poor Good º1>>>>>>> º2 Libya º1 <<<<<<<< º0Dziëki temu od razu wiemy jakie kroki podjâê w stosunku do kaûdego z païstw. Nim jednak powiem co naleû robiê i w jaki sposób, to przypomnë najwaûniejszâ zasadë polityki: ª1º1"NIE MA WIECZNYCH WROGÓW I WIECZNYCH PRZYJACIÓÎ"ª0º0. Aby wasze dziaîania przyniosîy na dîuûszâ metë pozytywny skutek twoje postëpowanie winno przypominaê balansowanie na linie. Naleûy zawsze sprzymierzaê sië z jednymi païstwami przeciwko innym. Gdy osiâgniemy poûâdany skutek nie wahajmy sië "wbiê noûa w plecy" dawnego sojusznika, jeôli tylko bëdzie taka okazja. Inaczej on zrobi to tobie. Bëdâc nawet w sojuszu militarnym nie przestawaj intrygowaê przeciwko danemu païstwu. Cóû - polityka to nie zabawa dla skautów! Pamiëtaj, ûe kluczem do przeûycia i zwyciëstwa jest neutralizacja dwóch najwiëkszych wrogów: Egiptu i Syrii (ale gîównie b. silnego militarnie Egiptu). Zatem od poczâtku staraj sië zapewniê sobie dobre stosunki z tymi païstwami, jednoczeônie destabilizujâc ich sytuacjë wewnëtrznâ. Jeôli païstwa te nie majâ ochoty na polepszenie stosunków dyplomatycznych to rozmawiaj z ich sâsiadami, by zapewniê sobie ich pomoc (a przynajmniej neutralnoôê). Wykorzystuj konflikty miëdzy innymi païstwami. Jeôli np. Egipt walczy z Libiâ to jest duûa szansa, ûe niespodziewany atak od tyîu rzuci go na kolana. Po tej skróconej lekcji dyplomacji moûemy z czystm sumieniem zabraê sië do dziaîania. W stosunku do kaûdego z païstw mamy dwie formy oddziaîywania: * Diplomacy (dyplomacja) * Inteligence (wywiad) (opcja "other affairs" pozwala na powrót do menu gîównego). W ramach dyplomacji masz do wyboru 3 moûliwoôci: a) poprawa stosunków dyplomatycznych ("improve relations...") b) ochîodzenie stosunków ("spoil relations..." c) bez zmian ("maintain present relations"). Tu jednak naleûy zwróciê uwagë na okienko w którym dostajemy dodatkowe wskazówki. Nie zawsze bowiem moûemy zrobiê to na co mamy ochotë. Niekiedy np. jakieô païstwo zgadza sië na poprawienie stosunków dyplomatycznych, ale pod rozmaitymi warunkami, np. wycofania ûoînierzy z granicy itd. Niekiedy teû jakieô païstwo zarzuca nam zbyt zaûyîe ukîady z innymi krajami (najczëôciej z tymi, z którymi na wîaônie "na pieïku") i nie ma ochoty na rozmowy dopóki nie zmienimy swego nastawienia. Naleûy zatem pamiëtaê, ûe dziaîania dyplomatyczne przypominajâ system naczyï poîâczonych i º1KAÛDAº0 podjëta decyzja wywiera jakiô wpîyw na wszystkie inne païstwa. Po osiâgniëciu odpowiednio dobrych stosunków dyplomatycznych (ich aktualny stan bëdzie wyôwietlony w odpowiednim oknie) moûemy zawieraê pakty militarne. Jest to korzystne, poniewaû nic nie dajâc w zamian mamy zapewnione spokojne granice. Ponadto jeôli bëdziemy walczyê z jakimô païstwem, przypadkiem graniczâcym z naszym sojusznikiem (Bogiem a prawdâ tam zwykle kaûdy graniczy z kaûdym) to moûemy liczyê na pomoc militarnâ. Sami teû moûemy udzielaê pomocy militarnej naszemu sojusznikowi jeôli uznamy, ûe jest to w naszym interesie. A jakby co - to zawsze jest teû opcja "break pact". Jeôli natomiast stosunki z jakimô sâsiadem osiâgnâ poziom º1"lamentable"º0, lub zbliûony, to wkrótce moûesz, jak sugeruje komputer, º1"szykowaê sië na duûe przyjëcie z caîa masâ nieproszonych goôci"º0. No comments, jak mówiâ politycy. Dziaîania wywiadowcze sâ nieco bardziej rozbudowane. Moûemy bowiem: - wzmacniaê opozycjë wewnëtrznâ w danym kraju - niszczyê opozycjë w danym kraju (dobrze robi to na poprawë stosunków dyplomatycznych) - nic nie robiê - rozpoczâê destabilizacjë kraju, a to za pomocâ: - przewrotu - zabójstwa lidera (przywódcy) Moûesz teû wywoîywaê ogólne rozruchy antypaïstwowe.. Naleûy pamiëtaê by aktywnâ destabilizacjë rozpoczynaê dopiero gdy opozycja osiâgnie odpowiednie poparcie i pozycjë º1(Ready for Action!)º0. Naleûy teû zwracaê uwagë jak wyglâda sytuacja wewnëtrzna danego kraju (bëdzie to podane w odpowiednim oknie pomocniczym). Próby destabilizacji kraju o sytuacji wewnëtrznej "very solid" koïczâ sië tylko pogorszeniem stosunków dyplomatyczych. Tu korzystniejszym rozwiâzaniem jest próba zabójstwa przywódcy, co zawsze owocuje zwiëkszeniem chaosu, a takûe (niekiedy) zmianâ polityki danego païstwa w stosunku do nas. Po zakoïczeniu dziaîaï dyplomatycznych moûemy przejôê do polityki wewnëtrznej (Make Policy). Mamy do dyspozycji: - Purchase arm (dozbrajanie) - Strategic Action (akcje wojskowe) - Review Forces (przeglâd siî) - Nuclear Club (badania nad broniâ nuklearnâ) - Palestinian Problem - Next Turn Co miesiâc nasz budûet zasilany jest sumâ 60-350 mln dolarów. Moûliwy jest deficyt budûetowy, czyli wydawania wiëcej pieniëdzy niû posiadamy (max. do -100 mln $). Tyle tylko, ûe w nastëpnym miesiâcu otrzymamy odpowiednio mniej gotówki. Broï moûemy zakupiê w nastëpujâcych païstwach: USA Wielka Brytania Francja oraz u "private dealera", który oferuje m.in. T-62 i Mig-27. Dobrze jest trzymaê sië jednego païstwa, poniewaû po pewnym czasie okazuje sië, ûe pojawiajâ sië nowe typy uzbrojenia. Prywatnie polecam USA, chociaû np. Francja oferuje taïsze niû amerykaïskie F-15 myôliwce Mirage. Z tym, ûe z USA nie ma rozmowy jeôli nie mamy przynajmniej 100 mln baksów. Dobrze jest zakupiê choê jeden samolot dalekiego zwiadu (AWACS), helikoptery Gunship do zwalczania czoîgów, parë bombowców dalekiego zasiëgu do rajdów na tereny wroga, no i przede wszystkim duûo duûo czoîgów, lotnictwa i systemów p-lot. Ceny? W miarë porzâdny czoîg 2 mln, Mirage to okoîo 35 mln, jeden Gunship - 8 mln, a AWACS 120... Musisz pamiëtaê, ûe dysponujesz niewielkimi rezerwami ludzkimi (max. 1,5 mln ludzi na froncie, 450 tys. rezerw), zatem twoja armia musi byê doskonale wyposaûona by zwyciëûaê zwykle znacznie liczniejszego wroga. º1STRATEGIC ACTIONº0 - akcje wojskowe moûliwe sâ º2tylko wobec païstw bezpoôrednio graniczâcych z Izraelemº0 (Egipt, Liban, Jordania, Syria). Zatem inne païstwa musisz "wykaïczaê" w sposób poôredni (destabilizacja wewnëtrzna, pomoc militarna dla wrogów danego païstwa itd.). Po wyborze danego païstwa otrzymujemy raport o jego nastawieniu w stosunku do Izraela i podjëtych wobec nas poczynaniach. Akcja wojskowa nie powinna byê podejmowana wobec païstw majâcych wobec nas nastawienie przyjazne i neutralne. Wojna zaô jest niemoûliwa jeôli îâczâ nas przyjazne stosunki dyplomatyczne. Cóû moûemy zdziaîaê? Otóû moûemy np.: - postawiê w gotowoôci wojska stojâce na granicy - zarzâdziê peînâ mobilizacjë - przygotowywaê sië do wojny obronnej - rozpoczâê inwazjë - przeprowadziê uderzenia lotniczne na cele: - cywilne (to jeôli zaleûy nam na raptownym pogorszeniu stosunków dyplomatycznych). - wojskowe (korzystne przed rozpoczëciem wojny, ale aby byîy prawdziwie skuteczne to powinniômy dysponowaê sporâ flotâ bombowców (20-30-50). Ponadto jeôli wykryjemy, iû na terenie danego païstwa powstaîy urzâdzenia wskazujâce na badania nad broniâ nuklearnâ to równieû moûemy je zaatakowaê lotnictwem (inaczej za jakiô czas na twojâ gîowë spadnie parë kilo uranu). º1REWIEV FORCESº0 - zapozna nas ze strukturâ naszych siî zbrojnych w rozbiciu na poszczególne typy uzbrojenia, pokaûe stan rezerw itp. º1NUCLEAR CLUBº0 - tu zasilamy fundusze naukowców pracujâcych nad naszâ wîasnâ atomówkâ. Posiadanie broni nuklearnej to juû poîowa zwyciëstwa (inne kraje sâ znacznie mniej skore do agresji... chyba, ûe teû majâ coô takiego) zatem co miesiâc skrupulatnie zasilaj to konto, aû do skutku. º1PALESTINIAN PROBLEMº0 - czyli Organizacja Wyzwolenia Palestyny bruúdzi. Ignoruj maîe incydenty, ale jeôli dojdzie do powaûniejszych rozruchów to natychmiast wysyîaj brygadë policji by spacyfikowaîa buntowników. Ale jeôli uczynisz to gdy nic specjalnego sië nie dzieje to wywoîasz tylko pogorszenie nastrojów. Prywatnie radzë stosowaê "miëkki" kurs, a przy najbliûszej okazji daê im autonomië, co zapewni nam ôwiëty spokój (oraz nieco zmniejszy dochody, lecz coô za coô...). º1 POMOC MILITARNAº0 Jeôli uda nam sië wytrwaê caîy rok to USA udzieli nam pomocy militarnej w wysokoôci º23 mld dolarówº0. Teraz jesteômy paniska! Oczywiôcie pomoc otrzymujemy pod pewnymi warunkami. Radzë zapewniê rzâd USA, iû nie zamierzamy zwiëkszaê wydatków zbrojeniowych w nastëpnym roku, oraz nie mobilizowaê nastëpnych brygad wojska. Inaczej w nastëpnym roku otrzymamy tylko 2 mld dolarów. º1KONFERENCJA POKOJOWAº0 Zgadzamy sië na propozycjë konferencji pokojowej, bo to zwiëksza nasz prestiû. Moûemy (choê nie musimy) daê autonomië Palestyïczykom, ale radzë nie zgadzaê sië na ûadne umowy rozbrojeniowe itd. poniewaû i tak zostanâ wczeôniej czy póúniej przez kogoô zîamane. º2 WOJNA!º0 Zwiastunami wojny sâ pogarszajâce sië stosunki dyplomatyczne, bez moûliwoôci ich poprawy, oraz rajdy lotniczne na teren naszego païstwa. Jeôli jeszcze z raportów wywiadu wynika, iû wróg zarzâdziî mobilizacjë to wojna jest pewna jak w banku. Natychmiast mobilizujemy swoich ludzi i (jeôli jest czas) "zmiëkczamy" wroga przez uderzenia lotnicze. Nie bawmy sië w wojnë obronnâ, poniewaû to tylko odwleka wyrok. Ûadnego "hold position"! Zwyciëstwo albo ômierê! Mobilizacja sygnalizowana jest symbolem karabinu (BTW - "kaîasza") na granicy z danym païstwem. Rozpoczëcie dziaîaï wojennych sygnalizowane jest na mapie dwoma szablami, zaô po naciôniëciu klawisza "B" widzimy, iû nasze stosunki z tym krajem oznaczone sâ jako "X". W nastëpnej turze (jeôli jeszcze ûyjemy) moûemy za pomocâ dyplomacji rozpoczâê rozmowy dotyczâce przerwania ognia. Jest to jednak o tyle bezcelowe, ûe jeôli wygrywa przeciwnik to z reguîy nie ma ochoty na rozmowy, a jeôli przegrywa - to po co nam zawieszenie broni? Przerwanie ognia jest mile widziane przez obie strony tylko w wypadku jeôli nikt nie moûe osiâgnâê decydujâcej przewagi i wojna polega tylko na wzajemnym wykrwawianiu sië przez jakieô póî roku. Po tym czasie propozycja przerwania ognia przyjëta jest z zadowoleniem. ª1º1Jak kontrolowaê przebieg wojny? ª0º0 W opcji STRATEGIC ACTION wybieramy païstwo z którym toczymy wojnë. Pojawi sië komunikat dotyczâcy struktury naszych strat (i ich przyczyn) oraz wykres oznaczajâcy przesuwanie sië linii frontu w ostatnim miesiâcu (w naszym interesie jest by przesuwaîa sië w prawo). Ponadto komputer wyôwietli wzajemny stosunek siî w rozbiciu na poszczególne rodzaje broni. Jest to bardzo pomocne przy zakupie uzbrojenia. I tak: - przewagë liczebnâ wroga niwelujemy czoîgami i lotnictwem - przewagë czoîgów niwelujemy zakupami Gunshipów i naszych czoîgów. - przewagë lotnictwa zakupami rakiet SAM - przewagë systemów p-lot moûemy niwelowaê tylko masowymi zakupami samolotów oraz wszelakich helikopterów (bardzo droga i stosunkowo nieefektywna metoda). Uwaga: bombowce sâ w wojnie nieaktywne, sîuûâ TYLKO do rajdów na tereny wroga i dziaîaï odwetowych. Moûemy teû rozmieszczaê na linii frontu rezerwy siî i zakupionâ º2W POPRZEDNIM MIESIÂCUº0 broï. Moûna to robiê albo wybiórczo (np. ª1º1deploy extra helicoptersª0º0) lub "zbiórczo" (ª1º1deploy all extra forcesª0º0). Przy masowej mobilizacji jednostek naleûy pamiëtaê o Palestyïczykach - jeôli nie majâ autonomii i brak nam siî policyjnych to zbuntujâ sië jak amen w pacierzu. Moûemy teû (np. w wypadku buntu) wycofywaê z frontu okreôlonâ iloôê siî. ª1º1Uûycie broni nuklearnej.. ª0º0 Bardzo ryzykowne. Najczëôciej koïczy sië  wymianâ ciosów nuklearnych i ("sorry Earth") ogólnâ zagîadâ. Jeôli choê jedno païstwo (obojëtnie jak z nami zaprzyjaúnione itd.) dysponuje broniâ nuklearnâ to taki scenariusz jest pewny w 90%. Jeôli natomiast tylko my dysponujemy takâ broniâ to uûycie jej jest i tak bardzo ryzykowne. Zatem stosuj jâ tylko w sytuacji "nóû na gardle". Nawet jeôli wszystko zakoïczy sië dobrze to zostaniesz wskutek oburzenia opinii ôwiatowej zmuszony do odejôcia ze stanowiska (co prawda w glorii i chwale). º1POKONANE\ZDESTABILIZOWANE PAÏSTWO º0 Po naciôniëciu klawisza "B" widzimy iû tak morale jak i stosunki dyplomatyczne z tym krajem sâ niemoûliwe, na granicy pojawiîy sië siîy ONZ, a na mapie powiewa biaîa flaga. Takie païstwo mamy "z gîowy" i wiëcej sië nim nie zajmujemy. Z punktu widzenia païstwa Izrael jest ono niegroúne - a o to chodzi! º1 GAZETYº0 Co tura pojawiajâ sië strony tytuîowe rozmaitych gazet z nagîówkami, które dajâ nam bardzo wiele cennych wskazówek, poniewaû ukazujâ stosunki miëdzy innymi païstwami, ich zamiary w stosunku do nas i sâsiednich krajów itd. º1 CEL GRYº0 Celem gry jest zapewnienie Izraelowi stabilnej pozycji i bezpiecznych granic. Zatem nie ma okreôlonego z góry czasu gry. Komputer zakaïcza grë w momencie gdy uzna, ûe speîniîeô te warunki (lub gdy zostaîeô pokonany). Co to oznacza ûe ª1º1"speîniîeô warunki"ª0º0. Moûe to znaczaê sytuacjë w której np. Egipt jest pokonany, z Syriâ jesteô zwiâzany sojuszem i posiadasz wîasnâ broï nuklearnâ, zaô sâsiednie païstwa sâ pokonane lub sîabe i przyjaúnie nastawione. Jest to doôê skomplikowane, ale tak czy siak nie obejdzie sië bez wojny z Egiptem lub Syriâ (jak ognia unikaj wojny na dwa fronty! Jesteô bez szans!) oraz destabilizacji tego czy innego païstwa. º1 CZAS GRYº0 Zaczynasz w styczniu 1997 i jeôli do koïca roku 2000 nie speînisz pokîadanych w tobie nadziei to zostaniesz z hukiem odwoîany. º1 HIGH SCOREº0 Twoje postëpowanie zostanie po zakoïczeniu gry odpowiednio ocenione (osobno np. stosunki z USA, styl rzâdzenia, polityka zewnëtrzna i wewnëtrzna, itd.) i przeliczone na punkty. Mój HIGH SCORE to 417 punktów. º1 SAVEº0 W menu gîównym naciskamy klawisze Amiga i S. Potem nazywamy zgrywkë i to wszystko. º1 PODSUMOWANIE:º0 ª1º1Doskonaîa gra dla zwolenników gier strategiczno - taktycznych, znajâcych chociaû podstawy jëzyka angielskiego, oraz nie zwracajâcych uwagi na ubóstwo ôrodków wyrazu danej gry.ª0º0 9.02.94 (Lifter)