ªpHarley-Davidson Storyª0 Co zrobiî kowboj gdy zsiadî z konia? Wskoczyî na siodîo Harley-Davidsona. I dosiadî go tak jak konia - odchylony lekko do tyîu i z nieco wyciâgniëtymi w przód nogami. Motocykl ten miaî 2 ojców: 21-letniego kreôlarza Wiliama Harleya i 20-letniego modelarza z fabryki rowerów, Artura Davidsona. Co skîoniîo ich do pracy? - zamierzali jeúdziê na rowerze bez koniecznoôci krëcenia nogami. º1Byî rok 1901.º0 Do obu wspólników doîâczyîo wkrótce dwóch braci Davidsona, ze specjalizacjami: ôlusarz i mechanik. W czwórkë wynajëli warsztat i zbudowali pierwszy silnik. Miaî on moc 3 koni mech. a gaúnik byî z... º1puszki po pomidorachº0. Pierwsze próby nie byîy specjalnie udane: rama roweru nie wytrzymywaîa ciëûaru silnika, a maszynie brak byîo energii by... wjechaê pod górkë. Ludziska jednak sië nie zaîamywali i w 1905 roku zrobili w koïcu coô co chciaîo jeúdziê takûe pod górë. Ich firma noszâca dumnâ nazwë º2"Harley-Davidson Motor Company" º0stworzyîa bowiem nieco masywniejszy rower z doczepionym do ramy jednocylindrowym silniczkiem i z dîugim wâskim bakiem. Napëd przenoszony byî na tylne koîo skórzanym pasem. Ten pierwszy Harley-Davidson pracowaî 10 lat (!!!) a 5 kolejnych wîaôcicieli przejechaîo na nim w sumie okoîo 100.000 mil! W pierwszym roku oficjalnej dziaîalnóôci firma sprzedaîa... 3 maszyny. A potem zaczëîo juû byê z górki i musieli poszukaê wiëkszego budynku na fabrykë. º3 SILENT GREY FELLOWº0 º1"Milczâcy szary towarzysz"º0 - tak brzmiaî pierwszy slogan reklamowy firmy. º1"Milczâcy"º0 to dlatego, ûe firma lansowaîa niemodny wówczas zwyczaj jeûdûenia z przykrëconym tîumikiem. º1"Szary"º0 dlatego, ûe firma sprzedawaîa motory w takim kolorze jaki sobie ûyczyî klient - pod warunkiem, ûe ûyczyî sobie szary. Firmy nie byîo staê wówczas na zróûnicowanie kolorystyki maszyn. º1"Towarzysz"º0 - miaîo personalizowaê motocykl jako kumpla na samotne wyprawy. W 1906 roku H-D wyprodukowaî 50 motocykli. W 1907 - 150. W tym czasie motocykl wyposaûony byî w jednocylindorwy silnik o mocy 4 koni mech., który nadawaî mu prëdkoôê max. ok 45 mil na godzinë (ok. 85 km\h). Motocyklami zainteresowaîa sië policja, zakupujâc je na wyposaûenie patroli. Pamiëtacie te stare nieme filmy z gliniarzami na charakterystycznych motocyklach z bardzo dîugâ nisko umieszczonâ kierownicâ? No to widzieliôcie swego pierwszego Harleya-Davidsona! W 1909 r pojawiî sië charakterystyczny dla H-D silnik: o widlastym ukîadzie dwóch cylindrów. Miaî wtedy 61 cali szeôciennych pojemnoôci i moc 7 koni mechanicznych. Nadawaî motocyklowi caîkiem niezîâ prëdkoôê 60 mil na godzinë. Motocykle H-D zaczëîy dziëki niemu wygrywaê w przeróûnych rajdach. Jak zareagowaîa fabryka? Oto jedna z reklam: º1"Nie stawiamy na rajdy i nie robimy z nich ûadnego uûytku, ale kiedy wîaôciciele naszego motocykla wygrywajâ je setki mil od naszej fabryki to nie moûemy nie krzyczeê z radoôci".º0 Sprytnie! Ale nie kîamali. Przez dîuûszy czas firma rzeczywiôcie nic nie robiîa by wygrywaê na rajdach - nie miaîa rajdowych kierowców (zwykle w wyôcigach braî udziaî jeden z braci Davidsonów), nie robiono specjalnych modeli wyôcigowych itd. Komórkë do spraw rajdów powoîano dopiero w 1914. Efekt? Kilkanaôcie zwyciëstw rocznie! Harley nadawaî sië jednak nie tylko rajdów. Powstaîy trójkoîowe wersje dostawcze, motocykle dla poczty, dla policji i dla wojska. W czasie I wojny wyprodukowano na potrzeby wojska kilkanaôcie tysiëcy maszyn. Efektem zakoïczenia wojny byîy peîne magazyny czëôci maszyn przygotowanych dla wojska - które juû ich (w takiej iloôci) nie potrzebowaîo. Fabryka zaczëîa zatem sprzedawaê je odbiorcom cywilnym, zmieniajâc (chcâc niechcâc) dotâd obowiâzujâcy "firmowy" szary kolor maszyn na zielony. I trwaîo to do lat 30-tych, gdy kîopoty ze zbytem (czas wielkiego kryzysu) zmusiî konstruktorów do upiëkszenia produktu. Wprowadzono zbiorniki paliwa malowane w stylu "art deco", malowanie lakierem w 2 i 3 odcieniach, elementy dekoracyjne z chromu itp. Obowiâzujâcy po dziô dzieï ksztaît baku w Harleyu (odwrócona kropla) wprowadzono w 1925 i wówczas spotkaîo sië to z niechëtnâ reakcjâ odbiorców. W 1927 wprowadzono przedni hamulec (tu równieû motocykliôci nieco wydziwiali). W 1937 wprowadzono prëdkoôciomierze. Do ôwiatowej kariery H-D przyczyniîa sië II wojna ôwiatowa, która rozpropagowaîa na wszystkich frontach sîawë wojskowej wersji modelu WL-45 (produkowanego od 1929). Produkowana od 1941 wojskowa wersja WL-45 nosiîa nazwë WLA-45 (A jak Army). Niczym koï z Dzikiego Zachodu niosîa umieszczonâ z prawej strony kaburë na karabin. W czasie caîej wojny wyprodukowano 90.000 egz. tego modelu. Ze zmagazynowanych czëôci daîoby sië zîoûyê jeszcze 30.000 sztuk. Specjalnie na potrzeby pola walki stworzono model XA, przeznaczony do warunków pustynno-tropikalnych. Charakteryzowaî sië umieszczonym poprzecznie silnikiem typu Boxer. Tego typu rozwiâzania nie zastosowano juû w ûadnym innym modelu motocykla. Wyprodukowano go w iloôci 1000 sztuk i dziô jest rarytasem na kolekcjonerskim rynku. Ludowe Wojsko Polskie wyposaûone byîo w ok. 700 sztuk H-D, przekazanych Rosjanom przez Amerykanów w ramach pomocy wojennej (w sumie 10.000 sztuk). Sîuûyîy wiernie do 1949, gdy na rozkaz Stalina rozpoczëto walkë z burûuazyjnym wyposaûeniem socjalistycznych armii. Harleye "wyciekîy" do cywila, gdzie rolnicy doôê powszechnie przerabiali je na... traktorki. Jeszcze w poîowie lat 60-tych moûna byîo za póî literka kupiê nieúle zachowany egzemplarz takiego motocykla. To byîy czasy! Harley w USA miaî sië w tym czasie ôwietnie, szczególnie gdy w 1953 padîa konkurencyjna fabryka motocykli "Indiana". Nakrëcony na poczâtku lat 70-tych film "Easy Rider", bëdâcy hymnem na czeôê wolnoôci (a to z kolei utoûsamiano tak: wolnoôê = siâôê na H-D i gnaê przed siebie) nakrëciî fantastycznâ koniunkturë. Harley staî sië motocyklem kultowym, pojazdem buntowników i silnych ludzi. Nagle w latach 80-tych okazaîo sië, ûe na rynku motocykli pojawili sië Japoïczycy z Hondâ na czele - i Harley popadî w powaûne tarapaty, z którego wyciâgnëîy go zaporowe cîa wprowadzone przez Amerykanów na importowane jednoôlady. Harley zyskaî kilka lat na nabranie oddechu i wykorzystaî szansë. Pojawiîy sië nowoczesne ale bardzo klasyczne w wyglâdzie motocykle z serii "softtail" oraz nowszy, silniejszy i wiëkszy silnik V2 Evolution. W 1988 firma opanowaîa ok. 50% rynku motocyklowego w USA. W latach 90-tych roczna produkcja zamyka sië w granicach 60-70 tys. maszyn. Firma oferuje obecnie 16 modeli, które moûna podzieliê na kategorie: - sportstery: maszyny pojemnoôci silnika 883 i 1200 cm (w sumie 3 modele) - oraz potëûne machiny wyposaûone w nowy silnik V2 Evolution o pojemnoôci 1340 cm. W Polsce jedyny autoryzowany punkt sprzedaûy Harleya znajduje sië w Zielonce pod Warszawâ. Jego wîaôciciel jest fanatykiem Harleyów - ma ich (na wîasny uûytek) 11 sztuk, z czego 10 jest egzemplarzami historycznymi. W ciâgu roku w Polsce kupowanych jest oficjalnie 8-10 Harleyów. I nic dziwnego, gdy spojrzymy na ceny: najtaïszy model (º2Sportster 883º0) kosztuje º117.000 DMº0, º2Sportster 1200º0 jest za º120.000 DMº0, zaô za model º2Electra Glide Classicº0 trzeba zabuliê blisko º135.000 DMº0. Szacuje sië, ûe w Polsce jest ok. 200 egz. motocykli H-D. Ich posiadacze spotykajâ sië na rozmaitych imprezach, tak polskich jak i zagranicznych. Mieê Harleya to coô wiëcej niû mieê motocykl. Mieê Harleya to mieê sposób na ûycie, to ûyê w specyficznym stylu. Cóû... º3W Harleyu ôwiat naleûy do Ciebie! º0 SNAKE - na podst. gazet -