aa 1c8Nocne wëdrówki 2a8(Exor) 3f Jeden z pacjentów w gîëbokim ônie 3fpotrafi przemeblowaê swój pokój. 3fInny - zupeînie nieôwiadomy co robi 3f- ubieraî sië i wychodziî z domu. 3fTo tylko niektóre objawy 3fsomnambulizmu (lub bardziej swojsko 3f- lunatyzmu), jakie widzieli lekarze 3fz Pracowni Badaï Snu warszawskiej 3fkliniki psychiatrycznej. 1f Somnambulizm od wieków fascynowaî 1fi przeraûaî. Osoba chodzâca we 1fônie, mogîa byê posâdzona o czary 1flub opëtanie przez diabîa. Jak 1fîatwo sië domyôleê, od takiego 1foskarûenia do tortur i stosu droga 1fnie byîa dîuga. Dawniej wierzono, 1fûe nieozdownym artybutem potrzebnym 1fdo nocnych wëdrówek jest ksiëûyc w 1fpeîni. Somnambulizm mógî wiëc teû 1fzostaê posâdzony o wilkoîactwo. 1fDziô, choê latamy w kosmos i 1fklonujemy zwierzëta, o lunatyúmie 1fwciâû nie wiemy wiele wiëcej niû 1fnasi przodkowie. 2gÔmierê we ônie. 2fNadal nie jesteômy w stanie 2fpowiedzieê, dlaczego w ôrodku nocy, 2fw trakcie bardzo gîëbokiego snu, 2fktoô nagle wstaje i zaczyna chodziê. 2fJedna z teorii traktuje somnambulizm 2fjako specyficzny rodzaj padaczki, 2finna wskazuje na podîoûe nerwicowe i 2fjest to o tyle prawdopodobne, ûe sam 2fmiaîem pacjentów, u których 2fchodzienie we ônie byîo wyraúnie 2fzwiâzane z nocnymi lëkami - mówi 2fdoktor Michaî Skalski z Pracowni 2fBadaï Snu. 3f Choê przyczyny nocnych wëdrówek 3fnie sâ jeszcze znane, naukowcy 3fdobrze poznali objawy somnambulizmu. 3fWiadomo wiëc, ûe czëstotliwoôê 3fchodzenia we ônie moûe sië wahaê od 3fjednego razu na kwartaî do kilku 3f"spacerów" w ciâgu nocy. Dokîadnie 3fzbadano teû, co potrafiâ zrobiê 3flunatycy. Oprócz wspomnianego 3fprzemeblowania pokoju i wyjôcia z 3fmieszkania, mogâ przygotowaê sobie 3fposiîek lub, aby tradycji staîo sië 3fzadoôê, potrafiâ wejôê na dach 3fwîasnego domu. Paul Raths w ksiâûce 3f"Miëdzy snem a dniem" opisuje 3fprzypadek mîodego mëûczyzny, który 3fwe ônie ubraî sië, poszedî do 3fodlegîej o kilkaset metrów rzeki, 3ftam zdjâî ubranie, wziâî kâpiel i 3fwróciî do domu, gdzie znów poîoûyî 3fsië do îóûka. 4f Wszystkie, nawet najbardziej 4fskomplikowane czynnosêi lunatycy 4fwykonujâ zupeînie nieôwiadomie i po 4fomacku. W znanym im pomieszczeniu 4fporuszajâ sië doôê pewnie, poniewaû 4fdobrze pamiëtajâ rozmieszczenie 4fmebli, drzwi, itp. Jeûeli zasnâ i 4fzacznâ chodziê w obcym im miejscu 4fnie unikâ kolizji z szafkâ czy 4fôcianâ. Czasem jednak siniaki nie 4fsâ jedynym skutkiem chodzenia we 4fônie. W zeszîym roku 16-letni 4fchîopak z Îodzi otworzyî okno i 4fprzez nie wyszedî. Mieszkaî na 4fpiâtym piëtrze, wiëc zginâî na 4fmiejscu. Ja sam miaîem pacjenta, 4fktóry tîukî w nocy szybë i uciekaî z 4fmieszkania, które na szczëôcie byîo 4fna parterze - opowiada dr Skalski. 1gDzieci chodzâ czëôciej. 2fLunatycy stanowiâ nie wiëcej niû 1% 2fdorosîej populacji. Znacznie 2fczëôciej natomiast przypadîoôê ta 2fdokucza dzieciom. Niektórzy 2fspecjaliôci szacujâ, ûe mniej wiëcej 2fco szóste dziecko w wieku 5-12 lat 2fchodzi przez sen. Doktor Skalski 2fuwaûa, ûe to zjawisko jest 2fpowszechniejsze. 3f- Mniej wiëcej poîowa 8-11-latków 3fzacznie zupeînie nieôwiadomie 3fchodziê, jeûeli w fazie snu 3fgîëbokiego postawimy ich na równe 3fnogi. Póúniej jednak przewaûajâca 3fwiëkszoôê z tego wyrasta. 4f Somnambulizm wystëpuje dwa razy 4fczëôciej u mëûczyzn niû u kobiet i 4fprawdopodobnie moûe byê dziedziczny. 4fPaul Rats twierdzi, ûe specjaliôci 4fzajmujâcy sië lunatyzmem mieli juû 4fdo czynienia z caîâ rodzinâ, która 4fodbywaîa nocnë wëdrowki. Co 4fciekawe, wszyscy oni siadali w koïcu 4fdo stoîu, gdzie niczego nieôwiadomi, 4fwypijali wspólnie herbatë. 1f Istniejâ rozmaite doniesienia o 1fwyczynach lunatyków, takich jak np. 1fskok z okna i obudzenie sië ze 1fzîamanâ nogâ na chodniku. Niektórzy 1fludzie wykonujâ w ônie lunatycznym 1fczynnoôci zwiâzane z ich zawodem: 1fkelnerzy nakrywajâ do stoîu, krawcy 1fszyjâ, stolarze heblujâ, duchowni 1fwygîaszajâ kazania, muzycy grajâ na 1finstrumentach. 2f W Polsce ludzie cierpiâcy na tâ 2fprzypadîoôê, praktycznie mogâ szukaê 2fpomocy tylko w jednym miejscu - w 2fPracowni Badaï Snu. Lekarze nie sâ 2fco prawda w stanie usunâê przyczyn 2fsomnambulizmu, ale mogâ znacznie 2fograniczyê jego objawy sprawiajâc, 2fûe chory bëdzie znacznie rzadziej 2fchodziî we ônie. 3fPrzepisaî: 4b Exor / HV