In & Outs van de Amiga - Monitoren ..-1-
 """""""""""""""""""""""""""""""""""""""""

 Video, RGB, SCART, VGA, Multiscan: Je hebt de termen vast wel eens voorbij
 horen vliegen. Maar wat houden ze precies in? We duiken even terug in de 
 tijd. In de loop der tijd zijn computers steeds door-ontwikkeld om 
 steeds sneller taken uit te kunnen voeren. Natuurlijk moeten de uitgaande
 gegevens op een of andere manier leesbaar gemaakt worden. Op de eerste
 computers werden gegevens (programma's en data) ingevoerd via schakelaars.
 De computer gaf dan uitvoer via een serie lampjes. Later werd dit systeem
 vervangen door z.g ponskaarten. Dit systeem werkt met lange rollen papier
 waarin gaatjes op verschillende afstanden en plaatsen zitten. Vervolgens
 werd overgestapt naar een voorloper van de telex, die op zich weer een 
 voorloper is van de tegenwoordig ook al weer ouderwetse matrixprinter.
 Het vervelende was dat veel systemen nog steeds gedecodeerd moesten worden
 om e.e.a leesbaar te maken. Dankzij het ontwikkelen van de transistor in
 1958 werden de computers zo langzamerhand steeds krachtiger en compacter. 
 Ook in de televisie techniek werd steeds meer gebruik gemaakt van de
 transistor. Omdat de computers nu niet alleen meer door 'mannen in witte
 jassen' gebruikt werden, ging men op zoek naar een manier om informatie
 duidelijk en begrijpelijk aan de gebruiker te presenteren. Men ontwikkelde
 toen de z.g TTL monitoren. De term TTL staat voor Transistor-Transistor-
 Logic. Dat wil in feitre zeggen dat de techniek van deze monitoren uit
 transistor schakelingen opgebouwd is en dit betekend eigenlijk dat de
 aanstuurtechniek digitaal is. Dit zijn b.v de monitoren die je ook in de
 film Wargames kunt zien, zwarte achtergrond en blauwe tekst. Toen IBM
 later de PC uitbracht, werd de tekst op deze monitoren groen. Vervolgens
 werd te techniek verbeterd en ontstonden de z.g Hercules monitoren.
 De monitor techniek was nog steeds monochroom (blauw, groen, amber en
 paperwhite). Toen men de MGA en CGA techniek ging ontwikkelen, werd het
 wat kleuriger op het scherm, echter op een lage resolutie (300X200) en met
 slechts 4 kleuren. Het laatste digitale systeem dat ontwikkeld werd is EGA
 dat op een resolutie van 640X350 een 16 tal kleuren tot zijn beschikking
 heeft.

 Omstreeks deze periode ontstonden, dankzij de steeds krachtiger wordende
 microprocessoren, er steeds meer grafische applicaties. Natuurlijk wilde
 men dat deze applicaties er steeds beter uit gingen zien en sneller op
 het scherm gebracht konden worden. Qua snelheid en techniek konden de
 computers dit goed aan, echter, de monitoren waren een probleem. Om een
 groot kleurenpalette op het scherm te kunnen krijgen heb je veel bits 
 nodig om ze digitaal te kunnen coderen. Zoals gezegd was dit voor 
 computers geen probleem omdat ze al digitaal werkten. Echter, monitoren
 zijn analoge apparaten, zodat er een omvorming moest plaatsvinden
 van digitale signalen naar analoge signalen. Dit is tot een bepaald
 niveau beheersbaar, maar het aantal kleuren en de resolutie begonnen 
 dergelijke vormen aan te nemen dat er een nieuwe standaard werd ontworpen.
 De VGA standaard is de basis geworden voor de meeste computers die tegen
 woordig gebruikt worden. Bij deze standaard wordt het digitale signaal van 
 de video-processor al in de computer omgevormd naar een analoog signaal.
 Het voordeel is dat de monitor zelf niet met dure elektronica uitgevoerd
 hoeft te worden.

 De Amiga bevindt zich op de kruising analoog en digitaal. Als je ooit
 eens een pen beschrijving van de video-poort van de Amiga hebt gezien 
 snap je waarom. De Amiga levert op verschillende manieren signalen af 
 via deze poort. Ten eerste de digitale video-signalen, waarmee je b.v
 een EGA monitor kunt aansturen. Ten tweede een analoog signaal, waarmee
 de gangbare monitoren aangestuurd kunnen worden. Nu is dat analoge signaal 
 van de Amiga eigenlijk weer uniek binnen de computerwereld. De Amiga kan
 namelijk een z.g Video-signaal opwekken waar video-apparatuur mee kan
 werken. Dit is het befaamde 15 Khz signaal waar je ongetwijfeld wel eens
 van gehoord hebt. De eerste monitoren voor de Amiga, zoals de 1081 en 
 1084, werkten uitsluitend met dit signaal. In montage-studio's waar de 
 Amiga werd ingezet, kon de Amiga monitor worden ingezet om zowel het
 video signaal van een externe video-bron als dat van de Amiga weer te
 geven. Door het gebruik van een z.g genlock is het signaal van b.v de 
 video-recorder te mengen met het signaal van de Amiga. De Amiga monitoren
 zijn dan ook ideaal om alle in en uitgangen van video-signalen te 
 voorzien. Voor menig Amiga fanaat was echter dit 15 Khz signaal niet
 voldoende, omdat men de PC gebruikers onderhand zag werken met VGA monitoren

 Deze monitoren hebben een hogere dotpitch (0.28) t.o.v de 0.39 van de A1081
 en A1084 monitoren. Gecombineerd met een hogere resolutie en beeldfrekwentie
 geeft dit een veel mooier beeld dan de Amiga monitoren. Het nadeel is
 echter dat VGA monitoren een ingangssignaal hebben van 31.5 of 35 Khz.
 De oude chipset en de Enhanced chipset hadden echter niet de power om een 
 dergelijk signaal op te wekken. Dit laatste was de reden tot de geboorte
 van de Flickerfixer. Deze insteekkaart voor de A2000 gaf wel een 31.5 Khz
 signaal door een simpel truukje uit te voeren. De flicker-fixer bezit 
 namelijk een buffer die een compleet Amiga scherm kan bevatten. Omdat
 de monitor 2X zo vaak een volledig had dan de Amiga kon leveren, geeft de
 flicker-fixer een Amiga-scherm door aan de monitor terwijl hij meteen een
 kopie van dit scherm in zijn buffer opslaat. Hierna stuurt de flicker-fixer
 nogmaals het Amiga scherm vanuit zijn buffer naar de monitor. Als dit
 2e scherm op de monitor is afgebeeld, heeft de Amiga zelf ondertussen weer
 een scherm kunnen opbouwen waarna de flicker fixer nogmaals hetzelfde
 truukje uithaalt. Met de ontwikkeling van de AGA chipset werd de video-
 output van de amiga krachtig genoeg om zonder tussenkomst van een flicker
 fixer een VGA monitor aan te sturen.