'ÝUnieke Rechtzaak Even een artikel dat uit de Volkskrant komt. Is best wel interessant. Ik weet niet wie dit getyped heeft ???  Volkskrant 04-01-94 SOFTWARE-HOBBY MONDT UIT IN UNIEKE RECHTZAAK Van onze medewerker Francisco van Jole Rotterdam Volgende week woensdag begint voor de rotterdamse rechtbank een merkwaardige rechtzaak met kafkaeske trekjes. De 29-jarige Andy Lenior uit Gouda wordt beschuldigd van schending van de auteurs- wet. Een schadeclaim van 65 duizend gulden hangt hem boven het hoofd. Daarop voorruitlopend is vorige maand reeds beslag gelegd op zijn banktegoeden. Lenior weet zich van ellende geen raad. Niet alleen beschouwt hij zichzelf als onschuldig, hij slaagt er tot overmaat van ramp ook niet in een advocaat te vinden die in staat is hem adequaat te verdedigen. 'Niemand begrijpt waar het om gaat in deze zaak. Het advocatencollec- tief verwijst me naar collega's die minstens 250 gulden per uur kos- ten. Dat geld heb ik niet.' Lenior exploiteert als hobby een bulletin-boardsystem, oftwel BBS. Zo'n BBS is een soort elektronisch buurthuis. Andere computeraars kunnen Leniors computer bellen en er berichten voor elkaar achterla- ten. Of software. In nederland bestaan honderden van dergelijke BBS'en. De verspreiding van software via BBS'en verloopt meestal volgends het 'voor wat, hoort wat'-principe. Dat kan bijvoorbeeld inhouden dat een gebruiker voor elke tien programma's die hij -gratis- naar zich toehaalt, er een in de plaats moet terugzetten. Op die manier groeit8܌de programmabibliotheek van zo'n BBS min of meer vanzelf. Het gaat daarbij om computerprogramma's die vrij verspreid mo- gen worden omdat ze door hobbyisten zijn geschreven of omdat de ma- kers uitgaan van de verkooptechniek 'eerst kijken, dan kopen' en hun programma's zelf gratis verspreiden. Via deze uitwisseling belandde in 1992 op het BBS vn Lenior het programma 'Eindeloos Bridge', een computerspel waarmee kan worden gebridged. Lenior zegt nooit geweten te hebben dat dit spel de gekraakte versie is van het gelijknamige comercieele programma waarvoor in de winkel 145 gulden betaald moet worden. 'Ik heb het destijds bekeken en nergens een copyright-mededeling aan- getroffen.' Onno Janssens, directeur van Bridgesoft, denkt daar anders over. Hij werd getipt over de aanwezigheid van zijn programma op het desbetreffende BBS en nam juridische stappen. 'Het programma is voorzien van ons bedrijfslogo. Dat lijkt me voldoende. Ik kan duidelijk merken dat het programma, waar wij viereneenhalf jaar aan gewerkt hebben, in het illegale circuit circuleert.' De ontkenning van Lenior wuift hij weg. 'Er stond nog veel meer illegale software op dat BBS.' Dat klinkt overtuigend, maar even later erkeent de directeur dat hij zelf - net als vrijwel iedere andere compute- raar in nederland - ook illegale computerprogramma's bezit. Niet- tenmin vindt hij de getroffen maatregelen niet overdreven. 'Moet ik een dergelijke omzetderving dan maar laten betijen?' De zaak is uniek omdat Lenior aan de verspreiding van de illgale software geen geld verdiende. Tot nu waren de juridische acties tegen softwarepiraten steeds gericht op lieden die er bewust illegaal handel in dreven. De zaak is bovendien interresant omdat de piraterij niet bewust plaatsvond. Lenior heeft eigenlijk iets van een ander gekregen8܌zonder te weten dat het gestolen was. Niettemin heeft hij door zijn acceptatie het authersrecht geschonden. Dit probleem zou wel eens kun nen uitgroeien tot een van de belngrijkste vraagstukken van de informtiemaatschappij. In de Verenigde Staten hebben zich reeds vergelijkbare zaken voorgedaan met commerciele computernetwer- ken. Meestal ging het daarbij om de verspreiding van teksten waarop auteursrecht rust, zoals nieuwsberichten van persbureaus. Gebruikers kopieerden zonder toestemming die teksten en stuurden ze aan elkaar. De netwerken beriepen zich daarbij met succes op overmacht volgends het daar geldende 'boek-handel-principe'. Het komt er in grote lijnen op neer dat een boekhandelaar vrijuit gaat als hij boeken verkoopt die volgends de Amerikaanse wet niet mogen, omdat hij nu eenmaal niet in staat is all aangeschafte boeken te controleren op strafbare feiten. Of die gedachte ook in nederland postvat, mag de rotterdamse rechter beslissen. Het BBS van Lenior - met de in dit geval toepasselijke naam The Blues Brothers - is inmiddels gesloten. Als bridgesoft de zaak wint, kan nederland wel eens een hobby kwijtraken. Want op vrijwel elk BBS in nederland is wel software te vinden waar iets niet mee in orde is.