COMPUTER WOORDENBOEK deel E """"""""""""""""""""""""""" E to E """""" Aansluiting, respectievelijk verbinding bij professionele video montage recorders. Om kwaliteitsverlies bij het kopieeren zoveel mogelijk te voorkomen, wordt het video signaal van de weergevende recorder zo dicht mogelijk bij de videokoppen afgenomen en zo dicht mogelijk bij de videokoppen van de opnemende recorder toegevoegd. E-mail """""" Electronic MAIL. Elektronische post, oftewel post die over een netwerk van computer(s) van de verzender naar de ontvanger wordt verstuurd. EAROM """"" Electrical Alterable Read Only Memory. (Zie EEPROM). EASYFLOW """""""" Tekenprogramma van Haventree Software Ltd. voor het tekenen van flowsheets. EBU """ Afkorting: European Broadcasting Union, overkoepelende organisatie van europese omroepen. Het PDC signaal is een EBU standaard. EBCDIC """""" Extendend Binairy Coded Decimal Interchange Code. Een groep van 256 tekens waarvan elk afzonderlijk teken door 8 bits wordt weergegeven. ECHO """"" Amiga-Dos commando ECHO laat de gegeven string zien in het huidige Shell window. Als de string haakjes bevat dan moet U er haakjes omheen zetten. ECHO wordt vaak gebruikt in scripts. ECHO-CHECK """""""""" Een manier om doorlopend de juiste werking van een transmissielijn te kontroleren, door de ontvangen gegevens direkt na ontvangst weer terug te sturen naar het zendende station. De terug ontvangen gegevens kunnen dan automatisch of visueel vergeleken worden met de orginele gegevens. Een fullduplex verbinding is veelal vereist bij deze methode. ED "" Enhanced Density.(Zie DS,ED). ED "" Standaard lijn-editor bij AMIGA EDIT """" Het veranderen van een file, aanpassen enz. Edit Decision List """""""""""""""""" Lijst van montagepunten die bij het monteren van videoprogramma's wordt gebruikt. EDLIN """"" Standaard lijn-editor bij MS-DOS. EEMS """" Enhaced Expanded Memory Specifications.Verbeterde EMS norm van AST Research. Quadram en Ashton Tate Corporation. Uitbreiding is mogelijk tot 16 Mb. EEPROM """""" Electrical Erasable programmable Read Only Memory. Geheugenchip die eenmalig te programmeren is. Deze chips zijn echter te wissen langs elektrische weg. Verder heeft zo'n chip dezelfde eigenschappen als een ROM of een PROM. (Zie ook EPROM, PROM en ROM). EEROM """"" Electrical Erasable Read Only Memory.(Zie EEPROM). EFFECT """""" Het al dan niet opzettelijk veroorzaken van verschijnselen die men op grond van ervaring niet bij een opname, programma, scene of shot zou verwachten. Men onderscheidt onder andere optische, electronische, belichtings en geluids effecten. EGA """ Enhanced Graphics Adapter. Deze norm omvat 640 * 350 pixels, is geschikt voor 16 kleuren en is grafisch. EGA MONITOR """"""""""" Monitor geschikt voor weergave van de EGA-norm. EHB """ Extra Half Brite, wordt gebruikt in grafische programma's, in Lo-res heeft men dan behalve de 32 normale kleuren ook 32 'half-brite' zeg maar zachtere tinten tot zijn beschikking. EIA """" Electronic Industries Association. Een Amerikaans instituut dat zich bezighoudt met het standaardiseren van aansluitingen van computers en randapparatuur. EISA-BUS """""""" Extended Industry Standard Architecture. Norm voor uitbreidingssleuven van de concurrenten van IBM. Dit is een 32 bits bus die compatible is met XT- en de AT-bus. Eject """"" Letterlijk 'uitwerpen'. Aanduiding bij een toets op video en audio recorders waardoor het uitnemen van de cassettehouder wordt vergemakkelijkt. ELECTRONIC MAIL """"""""""""""" Post verzonden via een BBS, kan in 1 systeem zijn, maar zich ook via net werken overal ter wereld verspreid zien. In de vorm van berichten die alleen maar op het scherm bestaan. Elektronische zoeker """""""""""""""""""" Ook wel viewfinder genaamd. Klein beeldbuisje bij camera's en camcorders dat voor controle bij opname wordt gebruikt. In veel gevallen kan het ook worden gebruikt om gemaakte opnamen terug te kijken. ELEKTUUR """""""" Blad voor de elektronica hobbyist. Meer hardware dan software gericht. ELSE """" ELSE is gebruikt in een IF blok van een script om een alternatief aan te geven als een IF conditie niet waar is. Als de IF regel niet waar is dan zal het script verder gaan na ELSE. Met ENDIF geeft U het einde van een IF blok aan. EM "" End of Medium. ASCII control code (025). EMS """ Expanded Memory Specifications. Norm van Lotus, Intel en Microsoft om geheugen boven de 1 Mb grens toch onder MS-DOS bereikbaar te maken. Uitbreiding is mogelijk tot 8 Mb. ENCODER """"""" Apparaat of schakeling om elektrische signalen in een gecodeerde vorm te brengen. ENCRYPTION """"""""""" Het op mathematische wijze verminken van een bericht zodat het in geheimtaal verzonden kan worden. ENDCLI """""" Amiga-Dos comando. ENDCLI beeindigd een shell. ENDIF """"" ENDIF wordt in scripts gebruikt om het einde van een IF blok aan te geven. Als een IF conditie niet waar is of als de true conditie commando's zijn uitgevoerd dan zal het script naar de eerstvolgende ENDIF commando springen. Elk IF blok moet worden beeindigd met een ENDIF. ENDSHELL """""""" ENDSHELL beeindigd een Shell. U moet ENDSHELL alleen gebruiken als er nog een andere shell loopt of als de Workbench is geladen. Als u de workbench niet heeft geladen en U sluit uw enige shell, dan kunt U geen commando's meer geven aan uw amiga, u moet dan opnieuw de computer opstarten. ENDSKIP """"""" ENDSKIP wordt gebruikt in scripts om het uitvoeren van een SKIP blok af te breken. Met een SKIP blok kunt U een over tussenliggende commando's springen als een bepaalde conditie optreedt. Als een ENDSKIP wordt tegengekomen dan gaat het script verder op de regel na ENDSKIP. De conditie flag wordt op 5 gezet. ENHANCED KEYBOARD """"""""""""""""" Toetsenbord met 101 of 102 toetsen volgens de layout zoals het geleverd werd bij de eerste AT's. Hierbij zitten de 12 functie toetsen in 1 rij aan de bovenkant van het toetsenbord gegroepeerd. Tevens zijn er twee groepen met cursortoetsen aanwezig. ENHANCED VGA """""""""""" Uitgebreide VGA norm. Deze norm omvat 800 * 600 pixels.(Zie ook VGA en SVGA). Enter """""" De andere naam voor de Returntoets, de toets waarmee u een opdracht bevestigt of waarmee u in een tekstverwerker de cursor naar een volgende regel laat overspringen. ENQ """ Enquiry character. (Navraagteken) Een communicatie besturingsteken waarmee een op afstand opgestelde terminal/computer wordt opgeroepen te antwoorden. Zo'n antwoord kan bestaan uit: ID van het station, opgave soort apparatuur, status, etc. ENVIRONMENT """"""""""" Omgeving. Stukje geheugen waar het operating systeem zijn systeem variabelen in bewaard. Voorbeelden zijn PromptPROMT en PathPATH. De gebruiker kan hierin ook zelf variabelen plaatsen met het SET-commando. Deze variabelen zijn later in batch-files te gebruiken. Indien een enviroment variabele in een batch-file wordt gebruikt dan wordt deze tussen twee procent-tekens (%VAR%) gezet. De environment is in MS-DOS standaard 160 bytes groot. Deze is te vergroten door in CONFIG.SYS de regel SHELL = C:\COMMAND.COM /p/e:512 op te nemen. Hierbij is de environment 512 bytes groot. EOF """ End Of File. Einde van een file, gebruikt in telecommunicatie en programmeren. EOM """" Het End Of Message teken is een besturingsteken met dezelfde betekenis als ETX (End of Text) EOLN """" End Of LiNe. EOT """ End Of Transmission. Einde verzending, in telecommunicatie. ASCII control code (004). EMULATOR """""""" Een stukje Hard- of Soft-ware die de computer doet geloven iets anders te zijn dan de oorspronkelijke computer, voor de Amiga zijn er Emulatoren voorhanden voor PC, C64 en MAC software. Erase """"" Het verwijderen van geselekteerde delen tekst uit een documant, zonder dat deze gegevens naar een buffer gekopieerd worden. Bij erase is alles echt weg. In tekenprogramma's wordt Erase meestal vorm gegeven door een 'gummetje'. ERROR DETECTION """"""""""""""" Het ontdekken van een fout die tijdens het overseinen is ontstaan. Veelal wordt deze functie vervuld door de ontvangende adapter (hardware) doch ook een computerprogramma (software) kan hierbij worden ingeschakeld. Error Message """""""""""""" Letterlijk; Fout Boodschap. Wanneer er iets mis gaat verschijnt er een requester op het scherm waarin in het kort de foutmelding omschreven wordt. EPLD """" Erasable Programmable Logic Device. Deze PLD is te wissen door UV-licht. Daarna kan hij opnieuw geprogrammeerd worden. EPROM """"" Erasable Programmable ROM (Read Only Memory), Geheugenchip die eenmalig te programmeren is. Echter zijn deze chips doordat er een venstertje in zit, met UV-licht eventueel te wissen. Verder heeft zo'n chip dezelfde eigenschappen als een ROM of een PROM.(Zie ook EEPROM. PROM en ROM). EPROM PROGRAMMER """""""""""""""" Apparaat om PROM's, EPROM's of EEPROM's te programmeren. EPS """ Pixel-georienteerd bestandsformaat voor grafische afbeeldingen.(Zie Grafisch bestand). ES "" Extra Segment.(Zie Procr. registers en Flags). ESC """ ESCape. ASCII control code (027). ESCAPE """""" Uitbreken. Code die aangeeft dat het volgende teken een speciale betekenis heeft. Ook een toets op het toetsenbord die vaak gebruikt wordt om iets af te breken. Escape Code """""""""""" Een aantal bij elkaar horende karakters die met een Escape karakter beginnen. Bedoeld om bepaalde commando's naar de printer te sturen. Worden niet op papier afgedrukt. Escape Toets """"""""""""" De toets die u linksboven op het toetsenbord vind. Vaak gebruikt om programma's te verlaten. ESDI CONTROLLER """"""""""""""" Enhanced Small Device Interface. Een van de vele soorten Harddisk controllers types. Hierbij is tevens aansluiting van floppy's, tapestreamer en CD-ROM mogelijk. Deze is net iets slimmer dan een SCSI-controller. (Zie ook MFM, RLL, ST506, SCSI en EDI controller). ETB """ End of Transmission Block. ASCII control code (023). ETX """" End Of Text Een besturingsteken dat het einde van een over te seinen bericht aanduidt, ETHERNET """""""" Netwerk volgens het CSMA/CD principe zoals vastgelegd in de standaard IEEE 802.3. Ontwikkeld in een samenwerkingsverband tussen Xerox, DEC, en IBM. De opbouw is volgens het bus principe. Maximale snelheid is 10 MBit/sec. ETHERNET II """"""""""" Ethernet protocol afspraak. Echter net niet gelijk aan IEEE 802.3 ETX """ End of TeXt. ASCII control code (023). EU "" Execution Unit.(Zie aldaar). EUROCRYPT """"""""" Digitaal coderingssysteem voor betaaltelevisie bij D2MAC/HDTV. De kijker moet hierbij een zogenaamde smart card in de ontvanger steken om de gewenste programma's te kunnen ontvangen. EURO-SCART/EURO AV """""""""""""""""" Ook wel Eurobus of kortweg SCART bus of aansluiting. Een gestandariseerde 21 polige aansluitbus die men op veel AV apparatuur tegenkomt. De aan- sluiting maakt tweerichting verkeer mogelijk van 2-kanaals (stereo) signalen alsmede van composiete videosignalen. De overdracht van hoogwaardige RGB signalen in een richting is ook mogelijk. Daarnaast is nog overdracht mogelijk van data, synchronisatiesignalen en schakel signalen. De meeste Scart-pluggen zijn slechts voor een toepassing bestemd, zodat veelal meerdere pennen ontbreken. EVAL """" Amiga-Dos commando Met EVAL kunt u simpele berekeningen maken. Getallen achter de komma bij het antwoord worden niet getoond. U mag geen getallen met komma's of punten gebruiken. EXCA """" Exchanceable Card Architecture. Uitbreidings kaarten voor portable computers. De kaarten hebben een aansluiting die gelijk is aan PCMCIA standaard voor flash memory kaarten. In een dergelijke vorm kan men Ethernet-, Fax- en Modem-kaarten krijgen. Het is mogelijk om een dergelijke kaart in een werkende portable te prikken.(Zie ook PCMCIA). EXCEL """"" Spreadsheet programma van Microsoft voor Windows. EXCHANGE """""""" Amiga Dos commando. EXCHANGE is een Commodity Exchange programma om andere commodities te bekijken en in te stellen. Met CX_POPKEY kunt U de hotkey instellen voor EXCHANGE. EXECUTE """"""" AmigaDos commando. EXECUTE wordt gebruikt om AmigaDOS scripts op te starten. De regels in het script worden uitgevoerd alsof ze in de Shell waren ingetikt. Als protectie bit s van het file is gezet dan hoeft U alleen de naam van het script te geven. EXECUTE is dan niet nodig. In scripts kunt U ook parameters gebruiken door speciale keywords in het script te zetten. Als u deze keywords gebruikt kunt U argumenten meegeven aan een script door ze mee te geven in de Shell. U kunt ook automatisch default waardes laten geven als er geen parameters zijn meegegeven. Als u geen variabele meegeeft en er is geen default aangegeven in het script dan is de waarde van de parameter leeg. EXECUTION UNIT """""""""""""" Dat deel van de procr. die er voor zorgt dat er instructies uitgevoerd worden.(Zie ook Instruction fetch). EXIT """" DOS-commando om weer terug te keren in de vorige shell. Indien men een programma tijdelijk verlaten heeft met COMMAND.COM, kan men weer terugkeren met EXIT. EXPANDED MEMORY """"""""""""""" Geheugen dat zich boven de 1 MegaByte grens bevindt, maar dat door een truc toch te bereiken is voor een 8088 of een 8086, die maar tot 1Mb kunnen adresseren. Sleutel in deze truc zijn de zogenaamde LIM normen. (EMS 3.2, EEMS en LIM 4.0). EXTENDED MEMORY """"""""""""""" Geheugen dat boven de 1 MegaByte grens bevindt en daarom alleen te bereiken is door een 80286 procr. of hoger.(Zie ook XMS). EXTENDED OFFICE """"""""""""""" Benaming voor Palmtop PC's, die men zodanig kan gebruiken, dat men ze kan zien als een verlengstuk van het kantoor. Ze moeten dan wel de mogelijk heid voor een modem hebben. EXTENSIE """""""" Toevoeging. Voor filenamen zijn dit de laatste drie letters van de filenaam na de punt bij de PC. (Zie ook filenaam). Bekende extensies zijn. (Zie ook EXE en BAT. EXTENCION """"""""" (Zie Extensie).