Hm, majâc pewnâ renomë jako writer i koïczâc (z oporami, bo to jednak doôê bolesne) swe sceniczne bytowanie postanowiîem zdradziê czëôê swoich warsztatowych tajemnic. Kto chce niech korzysta. Nie odpowiadam za wynikîe i niewynikîe skutki (czytaîem, stosowaîem i nie ma mnie na chartsach!!!) lektury. Ale myôlë, ûe te rady raczej krzywdy nikomu nie zrobiâ, a pomóc - mogâ. Wprawdzie juû conajmniej raz zamieszczaîem tego typu porady, ale tym razem jest to finalna i peîna wersja, uzupeîniona o kilka doôê istotnych problemów.
Porady ogólne:
1. Piszâc jakiô tekst zastanów sië (zanim stukniesz w klawisze) CO CHCESZ NIM PRZEKAZAÊ. Co chcesz nim osiâgnâê - wzruszyê, rozômieszyê, wkurwiê, zaciekawiê itp. Tekst bez tego rdzenia to jak flacha bez wódki. Niby budzi jakieô pozytywne skojarzenia - ale... to juû nie to.
2. Nie pisz tekstów tylko po to by coô pisaê.
3. Pomyôl czy NAPRAWDË musisz o tym czymô napisaê.
4. Nie poruszaj tematów, w których sië czujesz niezbyt pewnie.
5. Zastanów sië kto to bëdzie czytaî; tzn. adresuj swój tekst do jakiegoô konkretnego odbiorcy (i nie chodzi tu o konkretnâ osobë, ale konkretny krâg odbiorców).
6. Nie nudú, ale teû nie staraj sië byê zabawnym za wszelkâ cenë. Nic na siîë.
7. Pisz tak jakbyô do kogoô mówiî, nie wysilaj sië na "górny styl" jeôli to nie jest twój styl (naturalnie uwaûaj teû byô nie przegiâî w drugâ stronë).
8. Nie pisz "pod publiczkë" - pisz pod siebie. Jeôli jesteô dobry "publiczka" to zaakceptuje (i przy okazji bëdziesz miaî wîasny styl), jeôli jesteô denny to i tak takie wdziëczenie sië do ludzi niewiele ci pomoûe.
9. Nie patrz czy jesteô na chartsach; patrz czy jesteô dobry. Twoim celem nie powinnny byê chartsy a osiâgniëcie mistrzostwa w tym, co robisz. A jeôli zaowocuje to wysokâ pozycjâ na chartsach - to tym lepiej.
10. Niech kaûdy tekst bëdzie wywoîany CZYMÔ - jakâô zapîadniajâcâ lekturâ, zdarzeniem, opiniâ. Tekst napisany na zasadzie "nudzi mi sië... moûe bym strzeliî jakiô tekst... tylko o czym.... moûe o tym, ûe mucha lata na szybie i bzyczy wkurwiajâco... " w 99 szansach na 100 bëdzie denny.
11. Czytaj ile wlezie -zawsze coô na tym skorzystasz (nie tylko teksty innych autorów w magach). Zaîapiesz nowe sîówka, jakieô oryginalne spojrzenie na ograny pozornie temat. Czytajâc analizuj - "jak on to robi". To nie wstyd uczyê sië od lepszego. (Uczyê - nie plagiatowaê!!!)
12. Patrz, obserwuj, chîoï, potem to przetwarzaj w swoim umyôle. Naprawdë warto.
13. Dobrze jest poczytaê sobie "Alchemië sîowa" Parandowskiego albo "Karafkë La Fontaine'a" Waïkowicza. Wprawdzie nie bëdzie tam nic o scenie i komputerach - ale mnóstwo o warsztacie pisarskim. Polecam.
14. Kiedy uznasz, ûe jesteô juû dobry - chciej byê lepszy. Gdy uznasz, ûe jesteô lepszy - miej ambicjë bycia najlepszym. Gdy i to osiâgniesz - wtedy chciej byê JESZCZE lepszym. Bo kto nie idzie naprzód - ten sië cofa. Moment, w którym uznasz, ûe przestaîeô sië rozwijaê bëdzie sygnaîem, ûe naleûy koïczyê swâ karierë writera.
15. Aczkolwiek jesteô niewâtpliwie wybitnâ i fascynujâcâ osobowoôciâ, to nie zanudzaj zbytnio czytelnika swoimi: - przygodami erotycznymi - opisami balang - perypetiami szkolno/zawodowo/rodzinnymi.
Czytelnik to taki sq... ûe chce abyô go bawiî, zaciekawiaî, itp. i ma zasadniczo w dupie twoje sprawy. Wiem, ûe to chamstwo, ale jak pisze NW (Nasz Wybitny) Hiv "smutne to ale prawdziwe" (Sad, but true - Metallica) 8).
16. Zyskanie sîawy przez zbluzganie kogoô jest nawet skuteczne ale na bardzo krótkâ metë. Opieranie sië tylko na tym patencie koïczy sië raczej niemiîo (wszyscy nas bluzgajâ, a czytelnicy sâ po stronie tamtych).
17. Wprawdzie nic tak nie oûywia arta (dyskusji, maga itp.) jak dobra ostra polemika - ale z tym to jak z chili czy pieprzem - z umiarem panowie, z umiarem, nie za duûo. Czyli - nie pieprzcie bez sensu! (Czy ktoô pamiëta ôwietny rysunek Mleczki? Nosoroûec jebie ûyrafë, a na dole napis "Obywatelu, nie pieprz bez sensu! " Rysunek ten winien byê obowiâzkowo na ôcianie kaûdego ambitnego tekôciarza).
18. Pamiëtaj, ûe kaûdy moûe pisaê, ale nie kaûdy powinien sië drukowaê w magach. Przypomnij sobie taki program "Szansa na sukces". Czy nie byîo ci nieraz wstyd za róûne beztalencia, których popisy wokalne wywoîujâ ból zëbów? Pomyôl o tym piszâc tekst. Czy chcesz by ktoô wstydziî sië za ciebie?
1. Lepiej napisaê 1 tekst na 5 dni niû 5 tekstów w jeden dzieï. Nie ulegaj fetyszowi iloôci. Przecieû i tak liczy sië TYLKO jakoôê. Moûesz byê znakomitym writerem piszâc 20-50 Kb kwartalnie, zaô sam fakt napisania 300 kb tekstu NIC nie znaczy, prócz tego ûe miaîeô duûo wolnego czasu. Tworzâc duûo chîamu wyrobisz sobie opinië "chîamoroba" i nikt nie bëdzie zauwaûaî twoich dobrych tekstów, poniewaû zginâ w natîoku badziewia. Co wraûliwsi bëdâ starali sië omijaê teksty sygnowane twojâ xywâ, i choêbyô poniewczasie stawaî na uszach - to wâtpië by udaîo ci sië pozbyê tej etykietki. Naturalnie najlepiej byîoby pisaê teksty dobre i duûo - ale nie jest to proste. Moja rada: mniej a dobrze!
2. Sîownik ortograficzny to naprawdë niezîa rzecz. W ostatecznoôci jak nie wiesz lub nie jesteô pewny jak pisze sië "pszenica" to pisz zboûe, ûyto, albo owies. Ortografy to przecieû nic innego jak wyraz lekcewaûenia odbiorcy i przy okazji naszego lamerstwa (moûe nie duûego, ale jednak).
3. Nie licz na korektë w redakcji; to tak samo jakbyô liczyî, ûe ktoô w redakcji ci napisze twój tekst. Nie majâc szacunku dla ortografii nigdy nie nabierzesz szacunku dla sîów. Tym samym one nigdy nie nabiorâ szacunku dla ciebie i nigdy nie bëdâ ukîadaê sië tak, jak powinny i jakbyô ty chciaî. Przeciwnie, bëdâ ci robiîy na zîoôê i zgrzytaîy w zëbach jak piasek.
4. Nie twórz wîasnych zasad ortografii i skîadni; nie twórz wîasnego jëzyka jeôli jeszcze nie opanowaîeô polskiego!
5. Piszâc tekst stosuj sië do nastëpujâcej zasady: - czas POPRAWIANIA napisanego tekstu = czasowi jego pisania, ale ze zmianâ jednostki czasu o rzâd wyûej. Czyli - jeôli pisaîeô tekst przez dwie godziny to "optymalizuj" go przez dwa dni. Nie wierzcie nikomu, kto twierdzi, ûe pisze (dobre) teksty ot tak, realtime. Albo îûe albo jest jakimô absolutnym wyjâtkiem od reguîy. Sam z reguîy optymalizujë swe teksty i chwalë to sobie.
6. Nigdy nie wysyîaj ôwieûo napisanego tekstu (bëdziesz ûaîowaî!!!)
7. Napisany i zoptymalizowany tekst nagraj sobie na dysk czy HDD i odîóû na kilka dni (minimum 3). Nastëpnie czytaj go tak, jakbyô byî nie autorem a czytelnikiem jakiegoô maga. Zobaczysz ile poprawek i zmian przyjdzie ci w tym czasie do gîowy. Doôê czësto napiszesz go jeszcze raz od poczâtku i to duûo lepiej.
8. Jeôli po zabiegu opisanym w p. 7 stwierdzisz, ûe wczeôniej napisany tekst jest w caîoôci kewl i nie ma w nim NIC do poprawki, to oznacza, ûe masz za duûe mniemanie o wîasnej osobie i raczej (tym samym) nie bëdziesz dobrym writerem. Zapytaj sië kogo chcesz - kaûdy PORZÂDNY twórca (i to niekoniecznie artykularz) praktycznie NIGDY nie jest zadowolony do koïca ze swego dzieîa (nawet jeôli ciebie powaliîo ono na kolana). Zawsze taki goôê stwierdzi, ûe teraz to on widzi co trzeba byîo zrobiê lepiej, inaczej itp.
9. Czytaj swoje teksty na gîos - posîuchaj jak brzmiâ. Naprawdë - czytaê a sîyszeê to nie to samo. Gîoône czytanie umoûliwia uzyskanie "melodyki" tekstu. Bâdú writerskim muzykiem. Niech twój tekst pîynie jak rzeka a nie przypomina tarcia mokrym styropianem o szkîo.
10. Daj swój tekst do przeczytania komuô znajomemu. Sîuchaj pilnie jego opinii. Byê moûe takie same zdanie bëdzie miaîo duûo wiëcej czytelników.
11. Sam bâdú dla swoich tekstów najsurowszym sëdziâ i selekcjonerem. Îatwiej samemu wyjebaê swój tekst niû widzieê jak zrobiîa to redakcja. Dbaj o swojâ markë.